Hôm nay,  

Đài Loan: Hai Khuôn Mặt Sáng

18/12/201400:00:00(Xem: 5255)

Đài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy. Tập Cận Bình và phe nhóm đã bị một vố rất đau.

Trong thay đổi vừa qua nổi lên 2 khuôn mặt sáng, cho ta một cái nhìn lạc quan có cơ sở khi năm 2014 sắp kết thúc.

Khuôn mặt sáng thứ nhất là bác sỹ Kha Văn Triết, giáo sư ngành y của Trường Đại học Quốc gia Đài Loan (National Taiwan University), ở thủ đô Đài Bắc. Ông Kha được xã hội kính nể do kiến thức y học chuyên sâu, tay nghề phẫu thuật điêu luyện; những năm gần đây ông quan tâm đến chính trị, ủng hộ các bạn sinh viên trẻ bảo vệ những quyền dân chủ đã thành nếp sống, theo phương châm “1 nước 2 chế độ”. Tuy không tham gia đảng phái nào, ông kiên quyết chống lại âm mưu của Bắc Kinh tìm cách thôn tính từng bước hòn đảo nhỏ này dưới cái danh xưng “thống nhất tổ quốc”.

Trong cuộc bầu cử địa phương trong tòan quốc ngày 29 tháng 11 vừa qua, Quốc Dân Đảng hiện cầm quyền bị thua to một cách bất ngờ. Theo bình luận của báo chí quốc tế, QDĐ đã bị nhân dân Đài Loan trừng phạt nặng nề do một bộ phận lãnh đạo quan trọng của QDĐ đã bị Bắc Kinh mua chuộc bằng những khỏan đầu tư ưu đãi trên lục địa, đồng thời QDĐ cũng nhiễm nặng tệ tham nhũng trong khi trước đây họ từng dựa vào cớ tham nhũng để hạ bệ những người lãnh đạo của đảng Dân chủ Tiến bộ.

Đảng Dân chủ Tiến bộ thắng lớn, lấn dần lên phía Bắc vốn là đất phát triển công nghiệp, là căn cứ của QDĐ. QDĐ rất đau khi mất thành phố Đài Trung, nơi họ đã thắng trong 3 cuộc bầu cử liên tiếp trước đây, nay chỉ trụ lại được ở thành phố Tân Đài Bắc với số phiếu sút giảm mạnh.

Thắng lợi lớn nhất của đảng Dân Tiến là ở thủ đô Đài Bắc, và bác sỹ Kha Văn Triết nhận được nhiều phiếu. Tuy ông không thuộc đảng nào nhưng được đảng Dân Tiến tận lực ủng hộ, từ đó hình thành một liên minh cầm quyền giữa đảng Dân Tiến với một số nhân sỹ.

Đây là nét mới mẻ và thú vị của cuộc bầu cử. Một nhân sỹ đứng riêng một mình sẽ bị cô lập. Đồng thời, nếu như đảng Dân Tiến không ủng hộ mạnh mẽ bác sỹ Kha Văn Triết thì cũng không thể làm nên chuyện. Một nét lý thú khác là tại Đài Bắc, đối thủ của giáo sư Kha Văn Triết là Liên Thắng Văn, con trai của cựu phó tổng thống Liên Chiến, từng bị bắn vào đầu trong cuộc bầu cử trước, được chính bác sỹ Kha Văn Triết chữa lành vết thương. Ngay sau khi có kết quả, ông Liên Thắng Văn đã chúc mừng đối thủ cũng là người đã từng cứu sống mình. Dư luận Đài Loan tiên đoán bác sỹ Kha Văn Triết, 55 tuổi, sẽ trở thành thị trưởng Đài Bắc, và đến năm 2016 ông sẽ là ứng cử viên tổng thống sáng giá nhất của Đài Loan. Trước đây các tổng thống Lý Đăng Huy, Trần Thủy Biển và đương kim tổng thống Mã Anh Cửu cũng từng giữ chức thị trưởng Đài Bắc. Lợi thế chính của ông Kha Văn Triết là việc ông hứa xây dựng một chính quyền trong sạch và minh bạch, dựa vào nhân dân, đặc biệt là nông dân và tầng lớp trung lưu chiếm đa số.

Cuộc động đất chính trị cuối tháng 11 vừa qua đã làm đảo lộn tình hình chính trị ở Đài Loan. Tống thống Mã Anh Cửu tuyên bố từ bỏ chức lãnh đạo QDĐ, tuy vẫn còn là Tổng thống đến năm 2016. Sau thất bại nặng Thủ tướng Giang Nghi Hoa của QDĐ cùng toàn bộ nội các 81 người cũng xin từ chức.

Chính quyền Đài Loan lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng về đường lối, trong việc giữ mối quan hệ ra sao với Bắc Kinh khi công luận đã tỏ rõ không thể theo xu thế bị chủ nghĩa bành trướng gậm nhấm dần. Thật ra thái độ phản đối quan hệ bất bình đẳng với Bắc Kinh đã diễn ra từ tháng 3 năm nay khi sinh viên xông vào chiếm toà nhà chính phủ và trụ sở quốc hội để phản đối hiệp định buôn bán với lục địa trong phong trào “Hoa Hướng Dương”, buộc chính quyền phải lùi bước.

Điều lý thú là phong trào “Hoa Hướng Dương” đã gây cảm hứng cho phong trào “Chiếm Trung tâm” ở Hong Kong gần đây, và chính phong trào này lại tác động trở lại cuộc bầu cử ở Đài Loan. Nhân dân Hong Kong cũng như nhân dân Đài Loan khi đã được sống trong không khí tự do dân chủ, tự do kinh doanh, thì họ không thể chịu cảnh “phú quý giật lùi” sống trong cảnh độc tài đảng trị được.

Khuôn mặt sáng thứ hai ở Đài Loan là Ngô Nhĩ Khai Hy, một sinh viên từng tham gia sự kiện Thiên An Môn mùa hè năm 1989. Anh Ngô Nhĩ Khai Hy, 44 tuổi, mới xuất hiện ở Đài Bắc, vừa tham gia thúc đẩy sinh họat chính trị ở đây, vừa làm chỗ dựa để thúc đẩy phong trào dân chủ trong nước. Anh tuyên bố sẽ ra tranh cử vào Quốc hội Đài Loan vào năm 2016. Theo báo Hong Kong Buổi sáng (8/12/2014), anh Ngô Nhĩ Khai Hy lúc mới 20 tuổi đã tỏ ra có năng khiếu lãnh đạo, gan dạ và mưu lược. Nay anh càng thêm sung sức, có sức lôi cuốn thanh niên Đài Loan cũng như khắp lục địa Trung Hoa vào cuộc đấu tranh giành nhân quyền và dân chủ.

Bùi Tín, VOAs Blog

Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.