Hiện tượng đại dương ấm lên sẽ kéo theo rất nhiều tác động nặng nề và những thiệt hại khôn lường. (Nguồn: pixabay.com)
Các ngành du lịch và giải trí gắn liền với biển đã tạo ra hơn 320,000 việc làm cùng với 13.5 tỷ MK giá trị hàng hóa và dịch vụ tại Florida. Tuy nhiên, vào mùa hè năm 2023, nhiệt độ nước biển ở ngoài khơi Miami lên đến 101 độ F (37.8 độ C), khiến cho những chuyến đi chơi biển không còn hấp dẫn.
Tương lai của một số công ăn việc làm và hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế biển trở nên bấp bênh hơn khi đại dương ấm lên, cùng với những thiệt hại từ các cơn bão, mực nước biển dâng cao và sự gia tăng những đợt sóng nhiệt đại dương.
Trong suốt thế kỷ qua, nhiệt độ của các đại dương đã tăng lên và ở mức cao kỷ lục trong suốt năm vừa qua. Nguyên nhân chủ yếu là do việc đốt nhiên liệu hóa thạch để tạo ra năng lượng đã làm tăng lượng khí thải nhà kính trong bầu khí quyển, dẫn đến sự ấm lên của các đại dương và cả hành tinh. Các khoa học gia ước tính đại dương đã hấp thụ hơn 90% phần nhiệt lượng thừa mứa này.
Sau nhiều năm chỉ được ghi nhận và quan tâm bởi các nhà hải dương học, giờ đây, vấn đề đại dương ấm lên đã bắt đầu gây ra những hậu quả nghiêm trọng và rõ rệt cho các ngành kinh tế biển trên toàn thế giới.
Các nhà nghiên cứu của Trung Tâm Center for the Blue Economy, Viện Middlebury Institute of International Studies, đã và đang tập trung nghiên cứu những hậu quả tiêu cực mà biến đổi khí hậu gây ra cho đại dương và nền kinh tế.
Những nguy hại khi mực nước biển dâng cao
Một trong những mối đe dọa lớn đối với các ngành kinh tế khi đại dương ấm lên là mực nước biển dâng cao. Khi nhiệt độ của nước tăng, nước sẽ giãn nở, chiếm nhiều không gian hơn. Hiện tượng này, kết hợp với lượng nước tan chảy từ các sông băng và tảng băng, sẽ khiến mực nước biển dâng cao. Các khu vực ven biển trũng thấp và các quốc đảo sẽ dễ bị lũ lụt hơn trong tương lai.
Ở Hoa Kỳ, Isle de Jean Charles ở Louisiana và đảo Tangier ở vịnh Chesapeake sẽ sớm bị nhấn chìm khi mực nước biển dâng cao.
Lũ lụt lúc thủy triều cao, ngay cả trong những ngày nắng, ngày càng trở nên phổ biến ở các khu vực như Miami Beach; Annapolis, Maryland; Norfolk, Virginia; và San Francisco. Số lần ngập lụt do thủy triều dâng cao đã tăng gấp đôi kể từ năm 2000, và dự kiến sẽ tăng gấp ba vào năm 2050 dọc theo các bờ biển của Hoa Kỳ.
Nước biển dâng cao cũng sẽ đẩy nước mặn vào các tầng nước ngầm (aquifers), là nơi người ta lấy nước dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp. Vụ mùa dâu tây ở ven biển California đã bị ảnh hưởng vì nước mặn xâm nhập vào các tầng nước ngầm. Hiện nay, những tác động tiêu cực này vẫn còn xảy ra ở quy mô nhỏ và tập trung ở những vùng cụ thể. Tuy nhiên, khi có bão, mực nước biển sẽ càng dâng cao hơn và có ảnh hưởng rộng lớn hơn.
Mực nước biển dâng cao có thể khiến thiệt hại nặng nề hơn khi có bão
Nước biển ấm lên sẽ dễ tạo ra các cơn bão nhiệt đới. Đó là lý do vì sao các nhà dự báo đã cảnh báo rằng mùa bão năm 2024 sẽ rất nặng nề và mệt mỏi.
Các cơn bão nhiệt đới hình thành trên những vùng biển ấm, hút hơi nước bốc lên từ những vùng nước này và di chuyển đến các khu vực có nhiệt độ thấp hơn. Nước biển càng ấm, bão càng dễ hình thành, nhanh trở nên mạnh hơn, và cũng kéo dài lâu hơn. Kết quả là, những cơn bão sẽ có sức tàn phá lớn hơn, gây lụt lội nghiêm trọng, không chỉ ở các khu vực ven biển mà còn ở các thành phố cách xa bờ biển.
Từ năm 1980 đến năm 2023, các cơn bão nhiệt đới đã gây thiệt hại hơn 1.3 ngàn tỷ MK ở Hoa Kỳ, tính trung bình mỗi cơn bão gây thiệt hại 22.8 tỷ MK. Phần lớn chi phí này là do thuế liên bang gánh chịu.
Và không chỉ có bão nhiệt đới mới gây thiệt hại. Vào tháng 1/2024, ở Maine, một cơn bão mùa đông đã khiến thủy triều dâng cao hơn 5 feet so với mức bình thường, mọi con đường gần bờ biển đều bị ngập lụt.
Sẽ có những tác động kinh tế nào?
Chúng ta không thể biết chính xác mực nước biển sẽ dâng lên nhanh như thế nào và sẽ dâng cao đến mức nào, nên không thể ước tính chính xác thiệt hại kinh tế trong tương lai sẽ nghiêm trọng cỡ nào.
Dựa vào các ước tính hiện tại, chỉ riêng thiệt hại do mực nước biển dâng cao và những cơn bão gây có thể lên tới hơn 990 tỷ MK trong thế kỷ này. Các biện pháp thích ứng tốt có thể giúp giảm bớt thiệt hại, nhưng cùng lắm chỉ giảm bớt được khoảng 100 tỷ MK. Và 890 tỷ MK này chỉ mới là ước tính phần thiệt hại trực tiếp về tài sản và cơ sở hạ tầng như giao thông, hệ thống nước và các bến cảng, chưa tính tới những tác động đến nông nghiệp do nước mặn nhiễm vào các tầng nước ngầm.
Sóng nhiệt đại dương ảnh hưởng đến các loài sinh vật biển
Các loài sinh vật biển cũng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hiện tượng sóng nhiệt đại dương.
Trong mùa xuân năm 2024, một phần ba đại dương trên toàn cầu phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt đại dương, và san hô trên toàn thế giới đang trải qua sự kiện tẩy trắng lần thứ tư trong lịch sử. Khi nước biển ấm lên, san hô bị căng thẳng và thải ra các loài tảo sống cộng sinh với chúng. Những loài tảo này giúp tạo màu và cung cấp thức ăn cho san hô. Không còn tảo, san hô sẽ mất màu và chết dần. Mặc dù san hô cũng có thể phục hồi sau khi bị tẩy trắng, nhưng khoảng một nửa số rạn san hô trên thế giới đã mất đi kể từ năm 1950.
Các rạn san hô không chỉ đơn thuần là những tấm thảm xinh đẹp của đại dương. Đó còn là môi trường sinh sản và kiếm ăn của hàng ngàn loài cá. Theo ước tính của NOAA, khoảng một nửa số sinh vật biển được liên bang kiểm soát và bảo vệ, bao gồm cá hồng và cá mú, đều có một giai đoạn nào đó trong vòng đời phải sống phụ thuộc vào các rạn san hô.
Nước biển ấm hơn khiến nhiều loài cá phải di cư đến các khu vực có nhiệt độ thấp hơn. Những loài sinh vật biển thích môi trường nước lạnh, chẳng hạn như tôm hùm, là những loài bị ảnh hưởng rõ ràng nhất. Tôm hùm đã di cư dần lên phía bắc để “tránh nóng.” Ngành đánh bắt tôm hùm từng một thời hưng thịnh ở miền nam New England giờ đây đã suy giảm mạnh.
Ở vịnh Alaska, nhiệt độ nước biển tăng cao gần như đã “xóa sổ” loài cua tuyết, và ngành khai thác cua tuyết trị giá 270 triệu MK đã phải đóng cửa hoàn toàn chỉ trong hai năm. Vào những năm 2010, một đợt sóng nhiệt lớn ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương kéo dài trong mấy năm đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động đánh bắt cá từ Alaska đến Oregon.
Chẳng thể thay đổi trong một sớm một chiều
Nhiệt lượng đại dương và khí thải nhà kính đã tích tụ bấy lâu sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến nhiệt độ nước biển trong nhiều thế kỷ nữa, ngay cả khi các quốc gia trên thế giới đã cắt giảm lượng khí thải nhà kính xuống mức bằng 0 vào năm 2050. Vì vậy, mặc dù nhiệt độ nước biển có thể thay đổi qua mỗi năm, khuynh hướng chung vẫn là sẽ tiếp tục tăng lên trong ít nhất một thế kỷ nữa.
Không có giải pháp nào có thể giúp giảm nhiệt độ đại dương trở lại mức bình thường ngay lập tức. Do đó, chúng ta sẽ phải tìm cách thích nghi với những thay đổi này, và cả thế giới cần phải chung tay giảm khí thải nhà kính nếu muốn bảo vệ các ngành kinh tế biển trong tương lai.
Cung Đô biên dịch
Nguồn: “The warming ocean is leaving coastal economies in hot water” được đăng trên trang TheConversation.com.
Gửi ý kiến của bạn
