Hôm nay,  

Chính phủ tiếp theo của Đức phải làm gì

22/11/202400:00:00(Xem: 1806)

1024px-Der_Deutsche_Bundestag_Plenarsaal-Gebäude_Reichstagsgebäude_Platz_der_Republik_Berlin_-_Foto_2009_Wolfgang_Pehlem
Quốc hội Đức, ảnh: Wikipedia.
 
Cuộc bầu cử bất ngờ sắp tới của Đức, dự kiến ​​diễn ra vào tháng Hai, sẽ mang đến một cơ hội quan trọng để đất nước thoát ra khỏi tình trạng khó khăn hiện tại và tăng cường về mặt an ninh. Nhưng nếu chính phủ tiếp theo muốn thành công, họ sẽ cần phải có một loại tinh thần lãnh đạo chính trị đạt hiệu quả và hành động đầy táo bạo mà vị tiền nhiệm không bao giờ có thể làm được.
 
Người Đức có câu nói rằng cái kết khủng khiếp còn tốt hơn nỗi kinh hoàng không bao giờ kết thúc. Vào đầu tháng này, nhiều người Đức có lẽ đã cảm thấy như vậy khi chứng kiến ​​việc chính phủ không được lòng dân nhất trong lịch sử cận đại của nước Đức sụp đổ, nó được lãnh đạo bởi vị thủ tướng không được lòng dân nhất. Cuộc đấu đá chính trị dữ dội xảy ra sau đó không thực sự được mong muốn, nhưng nó vẫn tốt hơn là nhiều cuộc đấu tranh tương tự.
Mặc dù sự sụp đổ của liên minh "đèn giao thông" của Thủ tướng Olaf Scholz - Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) của Scholz, Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP) - đã được dự đoán rộng rãi, nhưng nhiều người vẫn bất ngờ. Chỉ vài giờ sau khi Donald Trump thắng cử  tổng thống Hoa Kỳ, Scholz đã sa thải bộ trưởng tài chính của mình, Christian Lindner của đảng FDP, và tạo tiền đề cho một cuộc bầu cử bất ngờ, đẩy nước Đức vào tình trạng hỗn loạn chính trị.
 
Sự bất đồng giữa Scholz và Lindner rất rõ ràng. Scholz kiên quyết rằng thâm hụt ngân sách lớn hơn là điều cần thiết để Đức có thể cung cấp viện trợ cho Ukraine (đặc biệt là sau chiến thắng của Trump), tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng đang xuống cấp của đất nước và tài trợ nhiều khoản trợ cấp hơn cho các ngành công nghiệp đang lao đao vì chi phí năng lượng cao. Nhưng Linder đã từ chối gánh thêm nợ, vì hiến pháp Đức giới hạn thâm hụt cơ cấu ở mức 0,35% GDP mỗi năm - tương đương với khoảng 9 tỷ euro (9,5 tỷ đô la) ngày nay. Mặc dù việc phanh nợ không phải là tuyệt đối - thâm hụt lớn hơn có thể được phép trong các trường hợp khẩn cấp như đại dịch COVID – 19, nhưng Linder không thấy đủ biện minh để vượt qua giới hạn này ngày nay.
 
Có lẽ thật hợp lý khi một cuộc tranh cãi về ngân sách đã làm hạ bệ liên minh của Scholz, mà nó đã đoàn kết vào năm 2021 bằng một kế hoạch tái phân bổ các khoản tiền chưa chi đã được dành riêng để ứng phó cho tình trạng đại dịch. Điều này sẽ cho phép ba đảng thúc đẩy các ưu tiên về xã hội và khí hậu của họ mà không làm tăng thâm hụt. Nhưng năm ngoái, Tòa Bảo Hiến Liên bang đã bác bỏ kế hoạch này, trên thực tế, nó đã thổi bay một lỗ hổng 60 tỷ euro trong ngân sách, mà vốn dĩ đã chịu áp lực từ việc giảm thuế doanh thu.
 
Các kế hoạch cải cách của chính phủ - được thể hiện bằng một thỏa thuận liên minh có tên là "Dám tiến bộ hơn nữa" - đã phản ánh sự hiểu biết về những gì nước Đức cần sau 16 năm trong tình trạng trì trệ tương đối dưới sự lãnh đạo của Angela Merkel. Nhưng một số sáng kiến ​​đã được đưa ra quá vội vàng, và một số khác vẫn đang chờ thực hiện.
 
Do việc Nga xâm lược toàn diện vào Ukraine vào năm 2022 làm cho một số vấn đề khác đã bị trật đường rầy. Sau đó, Scholz tuyên bố rằng Đức đã đạt đến một bước ngoặt (Zeitenwende) mà nó đòi hỏi một sự thay đổi mang tính thời đại trong chính trị và các ưu tiên của Đức. Những áp lực đang cạnh tranh nhau nhằm đạt được tiến triển trong các cải cách mà nó đã được thỏa thuận trước và đạt được sự tái thiết trong chính sách cơ bản - kết hợp với những hạn chế về ngân sách và những khác biệt về ý thức hệ - cuối cùng đã làm chia rẽ liên minh.
 
Cuộc bầu cử dự kiến ​​diễn ra vào tháng Hai sẽ mang đến cơ hội quan trọng để cho Đức cải thiện. Các cuộc thăm dò hiện nay cho thấy là Friedrich Merz, nhà lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo trung hữu (CDU) của Merkel, sẽ trở thành thủ tướng, dẫn đến một liên minh lớn với SDP hoặc một liên minh ba đảng phức tạp hơn. Trong mọi trường hợp, đó sẽ là một chính phủ trung dung với các đảng cực đoan cánh hữu và cánh tả đối lập.
 
Merz có vẻ sẽ thể hiện tinh thần lãnh đạo mà Scholz không có được, và bổ nhiệm các bộ trưởng nội các giàu kinh nghiệm và thực tế hơn, do đó tránh được những sai lầm về mặt lập pháp mà nó đã làm xói mòn sự ủng hộ cho liên minh trước đây. Nhưng nếu ông muốn đưa nước Đức thoát khỏi cuộc khủng hoảng cơ cấu nghiêm trọng mà nước này đang phải đối mặt - đặc biệt là trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động hiện nay - ông sẽ phải tập trung vào bốn lĩnh vực chính.
 
Đầu tiên là vấn đề phanh nợ. Mặc dù quy tắc này - được đảng CDU đề ra vào năm 2009 dưới thời bà Merkel – nhằm giúp sự ổn định về tài chính công của Đức được duy trì, nhưng nó cũng làm hạn chế khả năng đầu tư của chính phủ cho tương lai và sớm ứng phó với các cuộc khủng hoảng mới nổi cho có hiệu quả hơn. Mặc dù Merz đã minh xác rằng không ủng hộ việc bãi bỏ điều khoản này, nhưng có thể chấp nhận một sự thỏa hiệp mà nó làm cân bằng những cân nhắc gây tranh cãi này. Vì một cuộc cải cách như vậy có thể liên quan đến những tu chỉnh hiến pháp, nó đòi hỏi phải có đa số hai phần ba, nên cần phải có sự đồng thuận rộng rãi giữa các đảng phái.
 
Ưu tiên thứ hai đối với chính phủ tiếp theo của Đức phải là cải cách cơ cấu. Cần phải hành động trong nhiều lĩnh vực bao gồm giáo dục, cơ sở hạ tầng, hành chính công, nhập cư, chuyển đổi kỹ thuật số và năng lượng - từ lâu, tất cả vấn đề này đều đã bị chính sách bỏ bê hoặc điều tiết quá mức. Không phải tất cả các cải cách cần thiết đều có thể được thực hiện đồng thời, ngay cả với một biện pháp kiềm chế nợ linh hoạt hơn, vì vậy sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn và những sự thỏa hiệp.
 
Sau đó là Liên minh châu Âu - lĩnh vực ưu tiên thứ ba. Cả Đức và Liên Âu nói chung đều đang mắc kẹt trong một loại trì trệ và họ cần nhau để thoát ra. Mặc dù thị trường chung đã tồn tại trong nhiều thập niên, nhưng vấn đề là các nhà lãnh đạo khắp châu Âu vẫn tiếp tục xác định các chính sách kinh tế, tài chính và quản lý của họ cho các lợi ích quốc gia.
 
Kết quả là có thể dự đoán được: các thị trường tài chính và tập đoàn châu Âu thiếu quy mô cần thiết để cạnh tranh với các đối tác Mỹ và Trung Quốc. Chính phủ Đức tiếp theo phải đối mặt với tình trạng yếu kém này, mà hai cựu thủ tướng Ý, Mario Draghi và Enrico Letta đã có các khuyến nghị gần đây để hướng dẫn, trước khi chủ thuyết dân túy đang gia tăng ở các quốc gia thành viên Liên Âu, nó khiến cho tiến trình trở nên bất khả thi.
 
Cuối cùng, chính phủ tiếp theo của Đức phải hành động mạnh mẽ để tăng cường vấn đề an ninh quốc gia. Để đạt được mục đích này, Đức phải thành lập một hội đồng an ninh quốc gia - điều mà chính phủ trước đây đã không làm được do xung đột chính trị. Hơn nữa, Đức phải tăng đáng kể cho chi tiêu quốc phòng - vượt xa ngưỡng 2% GDP theo yêu cầu của khối NATO - và làm cho hoạt động mua sắm công có hiệu quả và đạt mục tiêu hơn. Và phải cải thiện sự phối hợp giữa các lực lượng trong châu Âu. Thay vì chờ đợi bị Trump chỉ trích, Đức cùng với Pháp phải lãnh đạo việc biến chủ quyền chiến lược của châu Âu thành hiện thực.

Nếu Đức vẫn tiếp tục đi theo con đường hiện tại - đấu đá nội bộ và loay hoay tìm cách vượt qua - thì sự suy thoái dần dần của nước này sẽ tiếp tục. Nhưng với inh thần lãnh đạo chính trị có hiệu quả, đưa ra cả hành động táo bạo và bàn tay vững chắc, nước này có thể vạch ra một lộ trình mới để hướng tới tình trạng an ninh và thịnh vượng hơn. 
 
 
– Helmut K. Anheier
Đỗ Kim Thêm dịch 
 
Helmut K. Anheier, Giáo sư Xã hội học  Trường Hertie Berlin và Giáo sư thỉnh giảng về Chính sách công và Phúc lợi xã hội Trường Công vụ Luskin của UCLA.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.
Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.
Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.
Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.
Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...
Nếu có ai nói, nhạc của Trịnh Công Soạn giống như nhạc Trịnh Công Sơn, đôi bài nghe còn ác liệt hơn. Chắc bạn sẽ không tin. Tôi cũng không tin, cho đến khi tôi nghe được một số ca khúc của Trịnh Công Soạn, quả thật là như vậy. Tôi nghĩ, nếu anh này dứt bỏ dòng nhạc Trịnh cũ mà khai phá dòng nhạc Trịnh mới, thì chắc anh sẽ thành công. Người viết lách thì tính hay tò mò và mến mộ tài năng, tôi dọ hỏi người quen và nhất là những ca sĩ trẻ mong được nổi bật, đã tranh nhau khởi sự hát nhạc của Soạn. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được nhà anh. Gõ cửa. Mở.
Vào một buổi sáng Tháng Sáu năm 2025, dân biểu, cựu chủ tịch Hạ Viện đảng Dân Chủ tiểu bang Minnesota, Melissa Hortman, một trong những nhà lập pháp được kính trọng nhất của tiểu bang, và chồng của bà bị bắn chết tại nhà riêng. Chú chó cảnh sát lông vàng của họ, Gilbert, cũng ra đi với chủ. Vụ giết người này không phải là ngẫu nhiên. Thượng nghị sĩ John Hoffman và vợ cũng bị tấn công cùng ngày, nhưng may mắn sống sót. Chính quyền sớm tiết lộ thủ phạm, Vance Boelter, 57 tuổi, người theo chủ nghĩa cực hữu, đã viết bà Hortman vào “danh sách mục tiêu” bao gồm các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ khác.
Ngày đi phỏng vấn thẻ xanh để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ thường là một ngày tràn đầy hy vọng và đáng nhớ, đặc biệt đối với những đôi vợ chồng, hoặc những hôn phu, hôn thê. Lễ Tạ Ơn tưởng đâu là ngày họ sum vầy, nói câu “Tạ ơn nước Mỹ” với những hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Nhưng điều đó không xảy ra trong thời này, ở Hoa Kỳ. Khi bước cuối cùng trong quá trình xin thường trú nhân Hoa Kỳ, là cuộc phỏng vấn với viên chức di trú kết thúc, các đặc vụ liên bang lại ập đến, còng tay người vợ/chồng người ngoại quốc và đưa họ đi. Hy vọng trở thành ác mộng.
Dự thảo Hòa ước Ukraine do Hoa Kỳ và Nga đề ra gồm có 28 điểm đã được công bố gần đây. Kết quả của diễn biến này khá bất thường vì không có sự tham gia đàm phán của Ukraine và Liên minh châu Âu (EU)...
Trong một nghiên cứu phối hợp giữa đại học Hồng Kông và đại học Rutgers tại Mỹ cùng một số khoa học gia trong khu vực hồi tháng 8 năm 2024, báo cáo này chỉ ra rằng vị trí của Việt nam sẽ là một "điểm nóng" của những cơn bão nhiệt đới với cường độ dữ dội và thường xuyên hơn trước sự biến đổi khí hậu toàn cầu, với rủi ro cao là ngay Hải Phòng.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.