Hôm nay,  

Nghiên Cứu Mới: COVID Có Thể Thu Nhỏ Khối U Ung Thư Ở Chuột

29/11/202400:00:00(Xem: 2759)

covid ung thu
Nghiên cứu mới vừa phát hiện rằng nhiễm COVID nặng có thể giúp thu nhỏ khối u ung thư, mở ra hướng điều trị mới. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo mọi người không nên cố tình bị nhiễm COVID để thử. (Nguồn: Hình do AI tạo)
Một nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí Journal of Clinical Investigation, đã đưa ra một phát hiện bất ngờ: bị nhiễm COVID nặng lại có thể giúp thu nhỏ các khối u ung thư.
 
Dù chỉ mới được kiểm nghiệm ở chuột, phát hiện này mang đến những hy vọng mới trong điều trị ung thư và những hiểu biết mới về mối quan hệ phức tạp giữa hệ thống miễn dịch và tế bào ung thư. Tuy nhiên, các khoa học gia cũng cảnh báo rằng điều này không có nghĩa là mọi người nên cố tình để mình bị nhiễm COVID thử cho biết.
 
Từ lâu, hệ thống miễn dịch đã được chứng minh là đóng vai trò then chốt trong việc chống lại ung thư. Nhiều loại thuốc hiện đại đang được phát triển nhằm khai thác sức mạnh của hệ miễn dịch để tiêu diệt tế bào ung thư. Đây cũng là một trọng tâm quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu của Justin Stebbing, giáo sư Khoa học Y sinh, Đại học Anglia Ruskin.
 
Nghiên cứu mới tập trung vào một loại bạch cầu đặc biệt, gọi là tế bào bạch cầu mono (monocyte), đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể trước nhiễm trùng và các mối đe dọa khác. Tuy nhiên, trong cơ thể bệnh nhân ung thư, các tế bào tế bào bạch cầu mono đôi khi bị khối u “chiếm đoạt” và chuyển hóa thành các tế bào “thân thiện” với ung thư, giúp bảo vệ khối u khỏi hệ thống miễn dịch.
 
Nghiên cứu mới phát hiện ra rằng khi bị nhiễm COVID nặng, cơ thể sản sinh ra một loại tế bào bạch cầu mono đặc biệt, có tính chất chống ung thư mạnh mẽ. Những tế bào này ban đầu được “huấn luyện” để chống lại siêu vi trùng COVID, nhưng vẫn giữ lại kỹ năng tiêu diệt tế bào ung thư.
 
Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào cấu trúc di truyền của siêu vi trùng gây COVID-19. Họ nhận thấy ra rằng những tế bào bạch cầu mono này có một thụ thể đặc biệt, liên kết chặt chẽ với một trình tự RNA riêng của siêu vi trùng. Ankit Bharat, một khoa học gia thuộc nhóm nghiên cứu từ Đại học Northwestern ở Chicago, đã dùng hình ảnh “ổ khóa và chìa khóa” để giải thích mối quan hệ này: “Hãy hình dung tế bào bạch cầu mono là ổ khóa, và RNA của COVID là chìa khóa. Trong trường hợp này, RNA COVID là chiếc chìa khóa vừa vặn hoàn hảo với ổ khóa đó.
 
Để kiểm chứng, các nhà nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm trên chuột mắc bốn loại ung thư giai đoạn 4 khác nhau, bao gồm ung thư tế bào hắc tố (melanoma), ung thư phổi (lung cancer), ung thư vú (breast cancer), và ung thư ruột kết (colon cancer).
 
Họ sử dụng một loại thuốc mô phỏng phản ứng miễn dịch mạnh tương tự như khi cơ thể nhiễm COVID nặng, kích thích sản xuất các tế bào bạch cầu monođược huấn luyện.” Kết quả thật đáng kinh ngạc: các khối u trong cơ thể chuột bắt đầu thu nhỏ ở cả bốn loại ung thư.
 
Không giống như tế bào bạch cầu mono thông thường – thường bị khối u chuyển hóa thành các tế bào bảo vệ khối u – các tế bào bạch cầu monođược huấn luyện” này giữ nguyên kỹ năng tiêu diệt tế bào ung thư. Chúng có thể di chuyển đến vị trí của khối u – điều mà hầu hết các tế bào miễn dịch khác không có. Khi đến nơi, chúng kích thích các tế bào sát thủ tự nhiên (natural killer cells), giúp tiêu diệt tế bào ung thư và làm khối u thu nhỏ lại.
 
Hy vọng cho những bệnh nhân không sử dụng được các liệu pháp hiện tại
 
Cơ chế này rất hứa hẹn vì không phụ thuộc vào tế bào T – một loại tế bào miễn dịch thường là trọng tâm của các liệu pháp điều trị miễn dịch hiện nay.
 
Hiện nay, các liệu pháp miễn dịch dựa trên tế bào T chỉ hiệu quả với khoảng 20-40% bệnh nhân và thường thất bại khi cơ thể không thể sản xuất đủ tế bào T có thể hoạt động. Trong khi đó, cơ chế mới cung cấp cách nhắm mục tiêu và tiêu diệt khối u mà không cần dựa vào tế bào T, mang lại hy vọng cho những bệnh nhân không thể sử dụng được các liệu pháp miễn dịch hiện có.
 
Tuy nhiên, nghiên cứu này mới chỉ được thử nghiệm trên chuột. Các thử nghiệm lâm sàng sẽ là bước tiếp theo để xác định liệu cơ chế tương tự có thể áp dụng cho con người hay không. Nếu thành công, cơ chế mới sẽ có thể được áp dụng với các loại ung thư khác nhau, vì nó nhắm vào một con đường phổ biến mà hầu hết các loại ung thư sử dụng để lan rộng trong cơ thể.
 
Dù vậy, cần lưu ý rằng các loại vắc xin COVID hiện tại không kích thích được cơ chế này, vì không sử dụng toàn bộ RNA của siêu vi trùng. Nhưng nghiên cứu mở ra cơ hội phát triển các loại thuốc hoặc vắc xin mới có thể kích thích cơ thể sản xuất các tế bào bạch cầu monođược huấn luyện.”
 
Huấn luyện miễn dịch: Tương lai đầy hứa hẹn của y học
 
Huấn luyện miễn dịch (trained immunity) là một khái niệm đầy hứa hẹn trong nghiên cứu về miễn dịch. Nghiên cứu mới cho thấy hệ thống miễn dịch của con người có thể được “huấn luyện” bằng một loại đe dọa để phản ứng hiệu quả hơn trước một loại đe dọa khác. Lĩnh vực nghiên cứu này có thể mang lại các phương pháp mới giúp điều trị nhiều loại bệnh.
 
Dù vậy, các khoa học gia nhấn mạnh rằng mọi người không nên cố ý làm cho mình bị nhiễm COVID để ôm hy vọng chống lại ung thư. Nhiễm COVID nặng có nguy cơ đe dọa tính mạng và để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng về lâu dài.
 
Hy vọng và triển vọng
 
Nghiên cứu mới cung cấp những hiểu biết ban đầu và đặt nền móng cho các phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả hơn trong tương lai.
 
Khi thế giới vẫn đang đối mặt với những hậu quả mà đại dịch COVID để lại – các ca nhiễm mới và tình trạng COVID kéo dài (long COVID) – những nghiên cứu như thế này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của khoa học cơ bản.
 
Ngay cả trong một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, nhờ những nỗ lực không ngừng của các khoa học gia, chúng ta không chỉ hiểu rõ hơn về COVID mà còn khám phá những cơ chế bất ngờ trong hệ thống miễn dịch. Những phát hiện mới không chỉ giúp đối phó với mối đe dọa tức thời là COVID, mà còn mở ra hy vọng trong điều trị những bệnh nan y khác, chẳng hạn như ung thư. Đây cũng là minh chứng cho thấy những khám phá khoa học, dù bất ngờ, hoàn toàn có thể dẫn đến các thành tựu y học lớn lao.

Khánh Ân  biên dịch
 
Nguồn: “COVID caused cancer tumours to shrink in mice – new study” được đăng trên trang TheConversation.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một phụ nữ Úc, cô Chloe Mowday, 31 tuổi, đang trong tình trạng nguy kịch tại Việt Nam sau khi hai thủ thuật thẩm mỹ tưởng chừng đơn giản lại đưa cô vào cơn nguy hiểm chỉ sau vài giờ, theo bản tin của tạp chí News.com.au, đăng ngày 8 tháng 12 năm 2025. Sự việc gây nhiều bàn tán tại Úc và làm dấy lên nghi vấn về mức an toàn của ngành thẩm mỹ trong nước.
Các loại thuốc GLP-1 như Ozempic, Wegovy hay các dòng mới hơn như Zepbound (tirzepatide) được ca ngợi là bước đột phá trong lĩnh vực điều trị bệnh tiểu đường và mập phì. Tuy nhiên, đằng sau hiệu quả giảm cân thần tốc là một nỗi lo ngại ngày càng lớn trong cộng đồng y khoa: Liệu những loại thuốc này có đang vô tình kích thích hoặc làm trầm trọng thêm các chứng rối loạn ăn uống ở những bệnh nhân dễ bị tổn thương?
Nhức đầu là cảm giác ai cũng quen: có khi nhói như kim châm, có khi âm ỉ như bị siết chặt vòng quanh trán. Điều đáng chú ý là chính bộ óc không cảm được đau; cảm giác ấy đến từ những mô và mạch máu bao quanh não, nơi có những dây thần kinh báo động khi bị kích thích hay tổn thương. Tác giả bài này là một bác sĩ thần kinh nhi khoa cho biết nhiều bệnh nhân là trẻ em và thiếu niên bị tái diễn đau đầu. Đây là hiện tượng phức tạp, y học vẫn còn nhiều điểm chưa tường tận, nhưng vài cơ chế then chốt đã được xác định.
Khi tuổi già ập đến, chúng ta thường chỉ lo ngại về sự suy yếu của bắp thịt hay xương khớp. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo về một “kẻ thù” vô hình khác: mất kết nối giữa người với người. Tình trạng này, được gọi là “suy giảm kết nối xã hội” (socially frail), không chỉ gặm nhắm tinh thần mà còn là hồi chuông cảnh báo sớm cho chứng suy giảm trí nhớ.
Chúng ta vẫn hay nghe rằng uống nhiều rượu bia sẽ làm tăng huyết áp và có hại cho gan. Nhưng một nghiên cứu mới vừa hé lộ thêm một điều đáng lo: rượu bia còn có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho não bộ, gây ra các cơn tai biến mạch máu não loại chảy máu (hemorrhagic strokes) chết người. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Neurology, những người uống hơn ba ly rượu bia mỗi ngày có cơ nguy bị xuất huyết não sớm hơn 11 năm so với người không uống hoặc chỉ uống ít. Không chỉ vậy, các ca xuất huyết này còn nghiêm trọng hơn, gây tổn thương lớn hơn cho não và tỷ lệ tử vong cũng cao hơn.
Khi nói đến mãn kinh (menopause), nhiều người thường nghĩ ngay đó là cột mốc khép lại khả năng sinh sản của người phụ nữ. Nhưng đằng sau sự thay đổi sinh học ấy là một cuộc “tái cấu trúc” thầm lặng trong não bộ: hormone, trí nhớ, tâm trạng và giấc ngủ đan xen những thay đổi phức tạp.
Sau hơn một năm bùng phát dịch sởi với hàng ngàn ca nhiễm, ngày 10 tháng 11, 2025, Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) – cơ quan khu vực của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – đã chính thức rút lại danh hiệu “quốc gia không còn bệnh sởi” của Canada. Quyết định được đưa ra tại cuộc họp của Ủy ban loại trừ bệnh sởi khu vực châu Mỹ tổ chức ở Mexico City. Là nhà dịch tễ học chuyên nghiên cứu sự lan truyền của bệnh truyền nhiễm, tác giả cho biết kết quả này không gây ngạc nhiên: sởi là một trong những bệnh dễ lây nhất, và việc tỉ lệ chích ngừa ở trẻ em tại Canada cùng nhiều quốc gia khác sụt giảm đã khiến hàng loạt trẻ mất khả năng bảo vệ.
Từ bao năm nay, giấc ngủ đông chỉ tồn tại trong tiểu thuyết và điện ảnh – từ 2001: A Space Odyssey đến Passengers. Nhưng ở Pittsburgh, các nhà khoa học đang từng bước biến viễn cảnh ấy thành thật. Trong một căn phòng tối của Phòng Thí Nghiệm Sinh Lý Ứng Dụng, bác sĩ Clifton Callaway – chuyên gia tim mạch và hạ thân nhiệt nhân tạo – đã đưa một người tình nguyện vào trạng thái mà ông gọi là “giấc ngủ chạng vạng.” Sau 18 giờ dùng thuốc an thần đặc biệt dexmedetomidine, thân nhiệt người ấy hạ từ 98,6°F xuống 95°F. Nhịp tim và huyết áp đều giảm, tốc độ trao đổi chất hạ 20%. Nhưng người ấy vẫn đủ tỉnh táo để đứng dậy, đi vệ sinh, gọi ăn – không cần máy thở hay dây truyền dịch.
Giới khoa học vừa đạt thêm một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống ung thư: phát hiện một loại protein có thể điều chỉnh để khiến các tế bào ung thư tự hủy diệt từ bên trong. Hai nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature đã tập trung làm rõ vai trò của một enzyme mang tên ferroptosis suppressor protein 1 (FSP1). Enzyme này là “lá chắn” quan trọng giúp tế bào tránh một kiểu chết đặc biệt (bị phân rã từ trong ra ngoài). Khi loại bỏ lá chắn này, khả năng sống sót của tế bào giảm mạnh; và nếu đó là tế bào ung thư, khối u sẽ phát triển chậm lại đáng kể.
Thử lướt một vòng trên các trang mạng xã hội, quý vị sẽ thấy các “tín đồ” của chế độ dinh dưỡng carnivore (chỉ ăn thịt) với hàng loạt hình ảnh: dĩa steak cao như núi, burger béo ngậy phủ đầy bơ, những miếng sườn nướng óng ánh chất chồng. Tuyệt nhiên không có lấy một miếng rau xanh, dù chỉ là một cọng ngò trang trí.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.