Hôm nay,  

Nick Út hay Nghệ Nguyễn: Ai Mới Là Người Chụp Tấm Ảnh Napalm?

31/01/202500:00:00(Xem: 4819)
Bức Ảnh Nỗi Kinh Hoàng của Chiến Tranh _ Ảnh của Nick Ut
Bức ảnh đoạt giải Putlizer “Nỗi Kinh Hoàng của Chiến Tranh” của Nick Ut (hay của Nghệ Nguyễn?)
 
Hơn năm thập niên đã trôi qua, tuần này hàng loạt các bài báo dòng chính Hoa Kỳ đã đưa ra nghi vấn Nick Út có thể không phải người chụp tấm ảnh biểu tượng cuộc chiến Việt Nam trên các tờ báo lớn Hoa Kỳ: Washington Post, Los Angeles Times, National Catholic Reporter, CBS News, BBC, Vanity Fair... Câu hỏi được chạy dòng tít lớn trên các báo là liệu Nick Út chụp tấm hình, hay một người khác tên là Nghệ Nguyen đã chụp tấm hình này?
  
Báo National Catholic Reporter gần đây ghi nhận về 1 cuốn phim cho thấy Nghệ Nguyễn (Nguyễn Thành Nghệ) mới là người chụp tấm ảnh được giải Pulitzer, nhưng hãng AP vẫn nói rằng chính Nick Út đã chụp.

Đây là câu chuyện mà Thomas C. Fox, biên tập viên/nhà xuất bản danh dự của National Catholic Reporter từ nhiều năm qua nung nấu hy vọng sẽ có ngày được công khai rõ ràng. Bây giờ thì bộ phim đã được [công chiếu]. "Tôi biết nó sẽ mang lại cảm giác công lý", Fox nói về một bộ phim tài liệu mới gây tranh cãi, đặt nghi vấn chính thức về sự thật đằng sau một trong những bức ảnh tin tức mang tính biểu tượng nhất trong ngành ảnh báo chí, "The Terror of War".

Phim "The Stringer" của đạo diễn gốc Việt Bảo Nguyễn vừa được công chiếu cuối tuần qua vào ngày 25 tháng 1 tại Liên hoan phim Sundance ở Park City, Utah, khẳng định rằng một nhiếp ảnh gia tự do người Việt ít được biết đến đã chụp bức ảnh nổi tiếng năm 1972, bức ảnh một bé gái Việt Nam 9 tuổi khỏa thân chạy xuống đường, la hét cầu cứu, sau khi bom napalm đã đốt cháy quần áo trên cơ thể em.
 
Theo phim The Stringer thì tấm ảnh này do một nhiếp ảnh gia khác là ông Nguyễn Thành Nghệ có mặt tại hiện trường chụp, sau đó Ông bán lại cho thông tấn xã AP với giá $20, với tư cách một nhiếp ảnh báo chí tự do, hay còn gọi là “Stringer”.  Câu chuyện này được người anh của ông Nghệ là nhà báo Trần Văn Thân năm nay đã 92 tuổi xác nhận, Ông Thân nói rằng chính ông là người cầm tấm phim đến tòa soạn AP.

Trong 5 thập niên qua nhiếp ảnh gia Nick Ut của Associated Press là người được ghi nhận chụp bức ảnh biểu tượng đoạt giải Pulitzer này. Dựa trên các cuộc phỏng vấn và bằng chứng khác thu thập được trong khoảng thời gian hai năm, phim tài liệu "The Stringer" đưa ra lập luận rằng Nick Ut không có khả năng chụp bức ảnh, nhưng vẫn được ghi nhận công sức.

Mặc dù không phải là nhân chứng cho cách bộ phim cáo buộc Ut được ghi nhận cho bức ảnh, Ông Fox được phỏng vấn với tư cách là một người bạn và đồng nghiệp, người xác nhận nỗi đau khổ, dằn vặt của Carl Robinson, một cựu biên tập viên ảnh AP khi anh ta cảm thấy tội lỗi dẫn đến quyết định có nên công bố câu chuyện hay không.
 
Trong phần “Hỏi Đáp” sau buổi ra mắt ở liên hoan phim Utah, ông Robinson đã nói: Tôi muốn tìm ra anh ấy (người chụp hình thực sự) để nói lời xin lỗi.” Buổi ra mắt phim cũng có sự xuất hiện bất ngờ của ông Nguyễn Thành Nghệ và ông Gary Knight, người dẫn chuyện trong phim The Stringer.

AP đã bác bỏ các cáo buộc của bộ phim trong một báo cáo dài 22 trang vào ngày 15 tháng 1 vừa qua. Phát ngôn viên của AP, Lauren Easton lên tiếng: “Chúng tôi ngạc nhiên và thất vọng khi xe phim The Stringer. Nó hoàn toàn sai sự thật.” AP cho biết họ đã tiến hành một cuộc điều tra riêng kéo dài sáu tháng về các tình tiết đằng sau bức ảnh và bác bỏ mọi cáo buộc. AP cũng cho biết họ sẽ xem xét bất kỳ sự thật bổ sung nào có thể xuất hiện từ bộ phim, mà họ không được phép xem trước.

NCR cũng không được phép xem trước bộ phim cho câu chuyện này, nhưng có kế hoạch sẽ đăng bài đánh giá trong những ngày tới. Trong số những người được phỏng vấn cho "The Stringer" có Fox, người vào đầu những năm 1970 là một nhà báo trẻ ở Việt Nam đã đưa bài cho NCR, tạp chí Time và The New York Times.

"Đây là một sự bất công, một sự bất công sâu sắc đối với người thực sự chụp bức ảnh, người đã sống trong bóng tối và phải sống trong sự khó chịu mỗi khi người khác được vinh danh vì điều gì đó mình đã làm", Fox, hiện là thành viên hiện tại của ban giám đốc NCR, cho biết.

Hơn một thập niên trước, Fox đã nói với NCR trong một cuộc phỏng vấn độc quyền rằng người bạn của ông, Carl Robinson, người vào năm 1972 là biên tập viên ảnh trẻ của AP tại Sài Gòn, đã tâm sự với ông về câu chuyện ông nói Ut đã được ghi nhận sai dù Ông ấy không phải là người chụp bức ảnh đó.

Theo Fox, Robinson đã kể với ông rằng Horst Faas, khi đó là giám đốc ảnh của AP tại Sài Gòn, đã ra lệnh cho ông Fox ghi nhận Ut là người chụp bức ảnh thay vì để tên người chụp ảnh tự do Nghệ Nguyễn, người thực sự đã chụp bức ảnh đó. Horst Faas đã qua đời năm 2012.

"Nick Ut. Hãy để tên Nick Ut", Faas được cho là đã nói với Robinson trong văn phòng ảnh AP đông đúc khi Robinson đang gõ chú thích có dòng chữ tên tác giả của bức ảnh. Tuy nhiên, đối với lịch sử chính thức, vẫn chưa có chứng cớ cụ thể nào cho thấy Nick Út không phải người chụp tấm ảnh đó. “Chúng tôi không thể nói rõ hơn rằng The Associated Press chỉ quan tâm đến sự thật và lịch sử trung thực của bức ảnh biểu tượng này”, AP khẳng định.
 
(Vb tổng hợp)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong giới báo chí Việt ngữ hải ngoại, có hai khuynh hướng rõ rệt khi viết về quốc gia Trung Đông nằm giữa Ai Cập và Jordan. Một số, có vẻ là đa số, gọi quốc gia đó là Do Thái, trong khi số khác, trong đó có tôi, gọi là Israel. Có nhiều lý do để gọi quốc gia đó là Do Thái, trong đó lịch sử là một. Quốc gia này được lập ra như một quốc gia của người theo đạo Do Thái. Bản tuyên bố Balfour của Anh năm 1947 chấp nhận việc thành lập một quốc gia của người Do Thái trên đất Palestine khi đó đang do Anh nắm giữ. Nghị quyết Liên Hiệp Quốc năm 1947 thông qua một kế hoạch phân chia vùng đất làm hai, một cho người Do Thái và một cho người Ả Rập.
Tháng Lịch Sử Phụ Nữ tại Hoa Kỳ phát sinh từ phong trào đòi phục hồi vai trò phụ nữ trong lịch sử quốc gia, hình thành vào thập niên 1970 dưới ảnh hưởng của làn sóng phản kháng xã hội. Trong nhiều thế kỷ, phụ nữ hiện diện trong mọi sinh hoạt của cộng đồng, nhưng lại vắng bóng trong các bộ sử chính thống; những tập sử đầu tiên chỉ ghi chép tên tuổi vài nữ hoàng hoặc phụ nữ quyền quý, còn đại đa số bị loại khỏi dòng niên biểu của quốc gia.
Ở phương diện đạo đức và văn hóa, Philip Taubman và William Taubman đã phân tích những mâu thuẫn nội tâm của McNamara: tiếng nói của lương tâm và quyền lợi quốc gia. Theo họ, trong thâm tâm, ông từng nhận định rằng Hoa Kỳ đã phạm sai lầm nghiêm trọng và không thể giành chiến thắng trong cuộc chiến. Tuy nhiên, trước công chúng và trong các tuyên bố chính thức, ông vẫn duy trì lập trường cứng rắn, tiếp tục biện minh cho chính sách leo thang quân sự. Sự đối lập giữa nhận thức riêng tư và lập trường công khai ấy tạo nên một nghịch lý phản ánh bi kịch cá nhân của McNamara, đồng thời cũng là bi kịch của cả một thời kỳ lịch sử...
Hiệp định Mekong năm 1995 là nền tảng của sự hợp tác cho Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam – qua đó các quốc gia thành viên long trọng hứa hẹn sẽ tôn trọng công bằng, không gây tổn hại cho nhau và cùng chung quản lý sông Mekong. Ủy hội sông Mekong, MRC là cơ quan được lập ra với nhiệm vụ quản lý, quan trắc kiểm soát dòng nước, chia sẻ dữ liệu, điều hợp tham vấn các dự án trên sông và bảo vệ sự lành mạnh cho lưu vực. Nhân dịp Lễ Kỷ Niệm 30 Năm ngày thành lập, tháng 11 năm 2025, MRC mô tả cho lưu vực một thành tích vẻ vang là đạt được: "Thịnh vượng chung“. Các quan chức MRC nhấn mạnh khả năng cảnh báo lũ lụt, nghiên cứu môi trường, lập quy hoạch phát triển, và cả những nhượng bộ (bất đắc dĩ) của Đối Tác Trung Quốc về việc chia sẻ dữ liệu dòng chảy của Lạn Thương giang, thượng nguồn sông Mekong trên Vân Nam.
Năm Bính Ngọ 2026 – năm Con Ngựa Lửa – đang phi nước đại tới với bao hứa hẹn đổi thay, may mắn và khám phá mới quanh một loài vật từng cùng nhân loại viết lại bản đồ thế giới. Các nhà cổ sinh học cho biết tổ tiên xa xưa của ngựa là một sinh vật cỡ… con cáo, sống trên đất Bắc Mỹ khoảng 55 triệu năm trước; nhiều triệu năm sau, dòng họ ấy mới tiến hóa thành giống Equus – họ hàng trực tiếp của những chú ngựa ngày nay. Đàn Equus lần theo dải đất Bering băng qua sang Á, Âu, Phi, để rồi gặp tổ tiên chúng ta – lúc ấy vẫn xem ngựa là mồi săn, để lại xương và dấu mũi giáo trong những dấu tích khảo cổ có niên đại hàng trăm ngàn năm.
Theo cuộc thăm dò mới của NBC News Decision Desk Poll do SurveyMonkey thực hiện, sự ủng hộ dành cho chương trình nhập cư của Tổng thống Donald Trump đang giảm mạnh vào đầu năm 2026 sau khi các nhân viên nhập cư liên bang bắn chết hai người Mỹ vào tháng trước. Cuộc thăm dò cho thấy rằng các chiến thuật hung hăng và chỉ tiêu trục xuất của chính quyền đã thay đổi quan điểm của người Mỹ về Trump đối với chính những vấn đề đã giúp ông đắc cử. Vấn đề nhập cư và an ninh biên giới từ lâu đã nổi bật như một điểm mạnh của Trump trong các cuộc thăm dò, cả khi ông tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2024 và trong năm đầu tiên của chính quyền mới. Giờ đây, tỷ lệ ủng hộ Trump về vấn đề này đã giảm xuống ngang bằng với tỷ lệ ủng hộ công việc tổng thể của ông.
Trong các cuộc xuống đường phản đối biện pháp siết chặt di trú và tăng ngân sách cho cơ quan ICE trên khắp nước Mỹ những tuần qua, hình ảnh dễ thấy là hàng hàng giáo sĩ đeo cổ áo thánh, giơ bảng, đứng giữa hàng rào cảnh sát và đoàn người di dân. Một trong những tiếng nói gây tranh luận mạnh là Giám mục Rob Hirschfeld, Giáo phận Episcopal New Hampshire. Ngày 18.1.2026, ông kêu gọi các giáo sĩ trong giáo phận “chuẩn bị cho một kỷ nguyên tử đạo mới”, thậm chí lo sẵn di chúc và giấy tờ hậu sự. Theo ông, đây không còn là thời của những tuyên bố trên giấy, mà là lúc “dùng chính thân thể mình để đứng giữa các thế lực của thế gian và những người dễ bị tổn thương nhất”.
Câu chuyện Samuel Green nhắc lại một bài học cũ mà vẫn mới - pháp luật có thể sai, nhưng dư luận đạo đức của xã hội – lương tri chung của nhà giáo, nhà báo, trí thức, giáo dân, độc giả – nếu đủ bền, vẫn có thể bẻ cong những bản án bất công. Khi một mục sư da đen bị tống ngục chỉ vì giữ Uncle Tom’s Cabin, chính các tiếng nói ấy, chứ không phải thiện chí của giới cầm quyền, đã dần mở cửa nhà tù cho ông. Giữa thời nay, khi ngôn ngữ và ý kiến dễ bị dán nhãn, bị siết trong tên gọi “chống woke” hay “đúng đắn chính trị”, bài học đó rất đáng nhớ: nếu xã hội không giữ cho mình một dư luận đạo đức độc lập – bảo vệ quyền đọc, quyền nói, quyền bất đồng – thì khoảng cách từ “quản lý ngôn luận” đến “vào tù vì một cuốn sách” không bao giờ xa như ta tưởng.
Belzoni, một thị trấn chừng hai ngàn dân ở Mississippi, lâu nay được quảng cáo là “Kinh đô Catfish của thế giới”. Nhưng với người da đen, cái tên ấy còn gợi lại một chuyện khác: một trong những vụ treo cổ thời dân quyền đầu tiên trên đất Mỹ ở thế kỷ này. Ngày 7 tháng 5 năm 1955, hai người thuộc tổ chức White Citizens’ Council ở địa phương nhắm thẳng vào ca-bin xe của Mục sư George Lee mà bắn; mấy viên đạn xé nát nửa phần dưới gương mặt ông. Lee là một trong những người đồng lập hội NAACP tại Belzoni, là người da đen đầu tiên ghi tên đi bầu được ở hạt Humphreys kể từ thời Tái thiết. Không những thế, ông còn vận động cho hơn trăm người da đen cùng thị trấn ghi tên vào danh sách cử tri, một con số đáng kể nếu nhớ tới kích thước nhỏ bé của Belzoni và bầu không khí bạo lực luôn treo lơ lửng trên đầu người da đen dám dùng lá phiếu của mình giữa thời Jim Crow
Khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ mong muốn “mua” Greenland vào năm 2019, thế giới ban đầu tưởng rằng đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng khi Nhà Trắng xác nhận đây là đề nghị nghiêm túc, sự kiện lập tức trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế. Đến nhiệm kỳ sau, theo tường thuật của USA Today, ông Trump thậm chí đã tuyên bố trước Quốc hội rằng ông sẽ giành Greenland “bằng cách này hay cách khác” (“one way or the other”). Tuyên bố ấy không chỉ gây sốc vì tính bất ngờ, mà còn vì nó chạm vào một trong những vùng nhạy cảm nhất của địa–chính trị thế kỷ 21: Bắc Cực – nơi băng tan đang mở ra các tuyến hàng hải mới, tài nguyên mới và cạnh tranh chiến lược mới giữa Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, câu chuyện Greenland không chỉ là một giai thoại chính trị. Nó là biểu tượng của sự va chạm giữa tham vọng cường quốc, quyền tự quyết của cộng đồng bản địa, và sự mong manh của các liên minh quốc tế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.