Người dân Ukraine biểu tình phản đối Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Warsaw. Một người biểu tình cầm tấm biển có dòng chữ "Không phải bộ vest làm nên sự vĩ đại của một người đàn ông" trong cuộc biểu tình bên ngoài đại sứ quán Hoa Kỳ tại Warsaw, Ba Lan vào ngày 3 tháng 3 năm 2025. Hàng chục người Ukraine và những người ủng hộ họ đã tập trung bên ngoài đại sứ quán Hoa Kỳ để phản đối tổng thống Donald Trump, sau cuộc gặp của ông với tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Bạch Ốc vào ngày 28 tháng 2 vừa qua.
Một nữ nhà văn sống ở Pháp, bày tỏ trên Facebook của bà rằng: “Xin tiền, rất khổ! Zelenski không chỉ khẩu chiến với Trump mà cả... Biden. Hai tổng thống đã cãi nhau trong một cuộc điện đàm tháng 6/2022, khi Biden nói với Zelensky rằng ông vừa phê duyệt thêm $1 tỷ viện trợ quân sự cho Ukraine, Zelenski lập tức liệt kê tất cả các khoản viện trợ bổ sung mà ông ấy cần. Sự không biết điều này đã khiến Biden mất bình tĩnh, ông liền nhắc nhở Zelenski rằng người Mỹ đã rất hào phóng với ông ấy và đất nước Ukraine, rằng ông ấy nên thể hiện lòng biết ơn nhiều hơn.”
Báo chí năm 2022 có tường thuật câu chuyện này. Nhưng có một sự khác biệt rất lớn giữa tháng 6/2022 và 28/2/2025. Một bên là sự mất kiểm soát tích tắc và một bên là gài bẫy có chủ đích. Một bên là phía sau cánh cửa đóng kín đúng nghi thức đàm phán và một bên là mở ra cho cả thế giới nhìn thấy. Do đó, không thể đặt lên bàn cân hoặc đánh đồng hai lần “cãi vã” này. Cho dù, cả hai lần đều là “xin tiền” – dựa theo cách nói bình dân, mang tính giễu cợt, châm biếm xuất hiện khá nhiều trên mạng xã hội gần đây, từ những người Việt Nam trong và ngoài nước.
Viện trợ!
Kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine vào ngày 24/2/ 2022, phản ứng của toàn cầu là một trong những khoản viện trợ và hỗ trợ chưa từng có. Trong ba năm qua, các quốc gia trên thế giới đã đứng về phía Ukraine, hỗ trợ tài chính, viện trợ quân sự, cứu trợ nhân đạo và hỗ trợ ngoại giao. Sự hỗ trợ này không chỉ là một hành động từ thiện mà là một nhu cầu thiết yếu được thúc đẩy bởi các yếu tố đạo đức, địa chính trị và kinh tế. Sự ủng hộ của thế giới đối với Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền, duy trì luật pháp quốc tế và duy trì an ninh toàn cầu.
Nói cách khác, viện trợ của thế giới cho Ukraine trong ba năm qua là phản ứng thiết yếu cho một trong những cuộc xung đột quan trọng nhất của thế kỷ 21. Hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo đã giúp Ukraine chống lại sự xâm lược của Nga và bảo vệ chủ quyền của mình. Quan trọng hơn, viện trợ này không chỉ liên quan đến Ukraine, mà còn liên quan đến việc bảo vệ luật pháp quốc tế, ngăn chặn các cuộc xung đột tiếp theo và duy trì các giá trị dân chủ. Khi cuộc chiến vẫn tiếp diễn, cộng đồng toàn cầu phải kiên định với cam kết của mình đối với Ukraine, bảo đảm cuộc xâm lược phi quân sự không thể chiến thắng công lý.
Thế giới vẫn chưa hết bàng hoàng về những gì diễn ra trong Phòng Bầu Dục ngày 28/2 khi phải tận mắt chứng kiến một vở kịch phản ngoại giao do dàn diễn viên tồi của chính quyền Donald Trump trình diễn. Thật sự khó để mà không thể không ngạc nhiên nếu chúng ta đã sống đủ lâu trong một quốc gia luôn lấy tự do, dân chủ làm kim chỉ nam, lấy hòa bình thế giới làm đòn bẩy cho sức mạnh tồn vong của dân tộc.
Chỉ ba ngày sau, trong căn phòng đặt tên của cố Tổng Thống Franklin Delano Roosevelt, người đặt tiêu chuẩn hiện đại cho sự hồi sinh của xã hội, tổng thống Donald Trump đã thẳng tay chặt đứt hy vọng chiến đấu của Ukraine, một quốc gia đang bị xâm lăng bằng cách ngừng viện trợ quân sự. Cũng cần nhắc lại, những gói viện trợ quân sự luôn luôn thông qua sự đồng thuận của Quốc Hội. Nay Donald Trump không cần Quốc Hội đồng ý, tuyên bố ngừng. Một điều mà ai cũng đoán trước khi xem màn trình diễn tồi của Trump và Vance.
Oleksandr Merezhko, thành viên của Quốc Hội Ukraine nói với ABC News: “Trump đang giúp Putin giết người Ukraine. Có vẻ như ông ta đang cố gắng để đạt được một thỏa thuận với Nga bằng cái giá phải trả là Ukraine.” Trump hoàn toàn không áp dụng đòn bẩy đối với kẻ xâm lược mà đang cố gắng buộc nạn nhân, bên yếu hơn, phải chấp nhận các yêu cầu của kẻ xâm lược.
ABC News trích lời một viên chức Tòa Bạch Ốc giấu tên nói: “Nếu Trump có một kế hoạch khác trong đầu, ông ấy ít nhất nên nói chuyện với Zelenskyy trong phòng họp, đằng sau cánh cửa đóng kín, chứ không phải trước ống kính truyền hình. Điều này chưa bao giờ xảy ra.”
Ai làm người cúi xin?
Nếu Tổng Thống Ukraine Zelenskyy đi “xin tiền” trong ba năm qua, thì Donald Trump, trong vòng một tháng qua, được khuyến khích bởi tiếng cổ vũ của những kẻ nịnh hót, được trao quyền bởi sự im lặng của những người ủng hộ, ông ta đã tiến thêm một bước nữa vào con đường đáng sợ và nguy hiểm là phản bội Ukraine và đứng về phía Vladimir Putin.
Đáng sợ hơn hết, là những đồng minh “trung thành” hiện tại của Trump, những người mặc âu phục trang trọng (đắt tiền?) ngồi trong Phòng Bầu Dục vỗ tay, đồng tình bằng nụ cười mỉa mai vị tổng thống đang đi “xin tiền” thế giới để cứu quốc gia của ông khỏi bị diệt vong.
Cũng trong bộ âu phục chỉnh tề, Ngoại trưởng Mỹ, cựu thượng nghị sĩ đến từ Florida, cựu ứng cử viên tổng thống, Macro Rubio đã không ngừng tấn công Donald Trump trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa năm 2016. Rubio từng gọi Trump là “diễn viên lừa đảo” và chế giễu ngoại hình của ông ta. Nay, cũng chính Rubio ca ngợi Trump đã vì nước Mỹ trên hết nên đã hạ nhục tổng thống Ukraine.
Marco Rubio từng ủng hộ Ukraine trong việc phòng thủ chống lại xâm lược của Nga. Tháng 6/2022, Rubio đã đồng tài trợ cho Đạo luật Bảo đảm Mua sắm, Sẵn sàng và Dự trữ Quân sự (ARMS) của Hoa Kỳ, nhằm mục đích bổ sung dự trữ quốc phòng sau khi cung cấp viện trợ cho các đồng minh như Ukraine.
Nhưng từ khi đội ngũ của Trump tỏ ý bổ nhiệm Rubio vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ, ông ta đã trở thành một trong những tiếng nói hậu thuẫn cho tất cả chính sách của Trump, kể cả phản lại phẩm giá của chính mình. Một bài xã luận đăng trên Davis Center For Russian And Eurasian Studies của Harvard University có nhận định: Rubio cũng là một người ủng hộ trung thành của Trump về Trung Quốc, tuyên bố quan điểm diều hâu về Bắc Kinh, mà ông coi là mối đe dọa lớn hơn cả Moscow.
Không chỉ riêng Donald Trump, Marco Rubio, JD Vance, mà còn rất nhiều những bộ vest đắt tiền khác có mặt trong Phòng Bầu Dục hôm đó, đã chứng tỏ hai đẳng cấp hoàn toàn đối lập, cả về bản lĩnh ngoại giao lẫn nền tảng cơ bản của đạo đức, với bộ áo lính quen thuộc suốt ba năm nay của Tổng Thống Zelenskyy. Tấm thảm đỏ trải dài từ ngoài cửa White House vô tình đã trở thành tấm thảm lót chân cho sự suy đồi đạo đức giẫm lên để bước vào căn phòng quyền lực của quốc gia.
Trên tấm thảm đó, họ chấp nhận làm người cúi xin. Như Donald Trump chấp nhận bán đứng trật tự thế giới, bán đứng danh dự quốc gia, để xin có một chỗ đứng với trục độc tài. Trump đã xin một chỗ đứng cạnh Putin bằng việc cắt giảm viện trợ không thông báo trước với NATO, chỉ đạo cho một “trung thành” khác là Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth ra lệnh Bộ Tư Lệnh Không Gian Mạng Hoa Kỳ (U.S. Cyber Command) ngừng tất cả những hoạt động xâm nhập vào hệ thống tin tức mạng chống lại các cuộc tấn công mạng của Nga.
Nếu Tổng Thống Ukraine Zelenskyy đi “xin tiền” trong ba năm qua, thì những tỷ phú công nghệ quyền lực nước Mỹ, từ Mark Zuckerberg, Tim Cook, Shou Zi Chew, Jeff Bezos, bằng một hình thức khác, cũng đang cúi xin được bảo vệ xin quyền lợi từ một chính quyền không dành cho người lao động. Họ chấp nhận “làm người cúi xin” trong sự tàn phá các giá trị, thể chế và cam kết với thế giới từ Trump.
Không có gì để bảo đảm con tàu tàn phá của thời đại Golden Age sẽ chậm lại, hoặc bị trật bánh. Trump có sự ủng hộ tuyệt đối từ những tỷ phú luôn “vui lòng làm người cúi xin”, sự tuân thủ khiếp sợ của Quốc Hội và sự thần phục mê muội của thần dân MAGA.
Robert Kagan mô tả trong cuốn “The Jungle Grows Back: America and Our Imperiled World” rằng thế giới luôn đầy rẫy những kẻ nguy hiểm, những kẻ nếu không được kiểm soát, sẽ chiếm hữu mong muốn và khả năng khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Một khu rừng sẽ mọc um tùm trở lại nếu con người để mặc nó. Chúng ta và thế hệ sau nữa có thể sẽ phải đối mặt với một thế giới của những kẻ độc tài chiến thắng, khuyến khích các cuộc chiến tranh xâm lược, phát triển không hạn chế vũ khí hạt nhân, trao quyền cho chủ nghĩa độc đoán.
Khu rừng rậm đó được xây dựng nên bởi những “ai vui mừng làm người cúi xin.”
Kalynh Ngô
*Mượn lời ca khúc Hãy Sống Dùm Tôi của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
Gửi ý kiến của bạn
