Donald Trump quay lại Tòa Bạch Ốc với hàng loạt lời hứa táo bạo, từ kết thúc chiến tranh đến cải tổ chi tiêu quốc gia. Dù có lợi thế truyền thông và sức ảnh hưởng mạnh mẽ, ông vẫn chưa thực hiện được phần lớn lời hứa đã đưa ra. (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
Khi chưa nắm quyền, Donald Trump từng “mạnh miệng” vẽ ra một danh sách dài những điều sẽ làm nếu quay lại Tòa Bạch Ốc. Giờ đây, khi đã quay lại vị trí Tổng thống, rất nhiều điều ông từng cam kết vẫn chưa thấy đâu – mà có lẽ sẽ chẳng bao giờ xảy ra.
Trump từng hứa sẽ chấm dứt chiến tranh ở Ukraine từ trước cả ngày nhậm chức. Ông cũng tuyên bố sẽ kết thúc xung đột ở Gaza. Ông còn cam kết sẽ cắt giảm 2,000 tỷ MK chi tiêu liên bang, xóa bỏ cái gọi là “Nhà Nước Ngầm” (Deep State), miễn thuế cho người nhận An Sinh Xã Hội, và tài trợ hoàn toàn chi phí thụ thai nhân tạo (IVF).
Tất cả những điều đó – cho đến thời điểm hiện tại – đều thất bại.
Người ta vẫn thường ví von rằng các chiến dịch tranh cử được “thêu dệt bằng thi ca,” trong khi việc cầm quyền lại “gắn liền với văn xuôi.” Tức là vận động tranh cử là lúc để mơ mộng, còn ngồi vào ghế cầm quyền là lúc phải đối mặt với sự thật. Với Trump, sự thật phũ phàng đến sớm hơn ông nghĩ, và cũng phũ phàng hơn so với các tổng thống tiền nhiệm.
Kế hoạch cắt giảm thuế của Trump hiện đang gặp trở ngại lớn tại Quốc Hội, khi Đảng Cộng Hòa chỉ chiếm thế đa số mong manh. Những cam kết khác thì vẫn đang giậm chân tại chỗ, vì khả năng gây áp lực của ông có vẻ như chẳng còn hiệu nghiệm như trước.
Trump từng đưa ra hàng loạt hứa hẹn và bảo đảm. Một trong những lời hứa ấn tượng nhất là việc ông sẽ kết thúc chiến tranh Nga–Ukraine ngay lập tức nếu trở lại làm tổng thống. Tuyên bố đầy tự tin của Trump trước đám đông ở Detroit vào tháng 8 năm ngoái là: “Tôi mà đắc cử một cái, thì trước khi đặt chân vào Phòng Bầu Dục, tôi sẽ giải quyết dứt điểm cuộc chiến khủng khiếp giữa Nga và Ukraine.”
Nhưng trong buổi phỏng vấn với TIME mới đây, ông lại nói khác đi: “Rõ ràng là ai cũng biết tôi nói vậy là giỡn chơi thôi mà, nhưng cũng thiệt lòng có ý muốn chiến tranh chấm dứt.”
Dạo gần đây, giọng điệu của Trump đã thay đổi hẳn: ông bày tỏ sự thất vọng, thậm chí ngạc nhiên, trước việc Putin không chịu nhượng bộ. Hôm thứ Tư (14/5), khi đang trên chuyến bay đến Qatar trong chuyến công du Trung Đông, Trump nói với các phóng viên rằng ông đang cân nhắc tham dự buổi hòa đàm dự kiến diễn ra trong cùng tuần lễ – cuộc họp mà Putin chưa hứa sẽ đến, và bản thân Trump thì cũng chưa chắc sẽ góp mặt, dù đây là phiên họp do Moscow đề nghị.
Ở Gaza, Trump cũng “ghi điểm” được phần nào: con tin người Mỹ cuối cùng còn sống đã được giải cứu thành công, nhờ những nỗ lực can thiệp từ Washington. Nhưng nhìn chung, tình hình vẫn rối ren. Các cuộc không kích trong đêm đã khiến hơn 50 thường dân thiệt mạng, và Liên Hiệp Quốc vẫn liên tục cảnh báo rằng hành động của Israel có nguy cơ trở thành tội ác diệt chủng. Thêm vào đó, Israel tuyên bố sẽ đánh sập và chiếm luôn Gaza nếu toàn bộ con tin không được thả ra trước khi Trump kết thúc chuyến công du và trở lại Washington.
Và đăng những lời những lời tuyên bố hùng hồn (viết hoa toàn bộ) về việc cân bằng ngân sách trên mạng xã hội thì rất dễ, nhưng để biến điều đó thành hiện thực lại là chuyện khác. Dù đã nỗ lực quyết liệt nhằm cắt giảm chi tiêu liên bang thông qua Bộ Cải Tổ Chính Phủ (DOGE) mới thành lập, cơ quan này vẫn chưa mang lại bất kỳ kết quả nào gần với những lời hứa tiết kiệm do cố vấn tổng thống, tỷ phú Elon Musk, đưa ra.
Thực tế, theo tờ New York Times, nhiều hợp đồng liên bang trị giá hàng chục triệu MK bị hủy đã được tái ký kết, và trong một số trường hợp là do luật pháp bắt buộc phải phục hồi. Giờ đây, những phần cắt giảm còn lại đang vấp phải rào cản từ chính nghị trình của Trump, những chương trình được dự báo sẽ khiến thâm hụt ngân sách liên bang tăng thêm từ 5,000 đến 11,000 tỷ MK trong mười năm tới.
Đó là chưa kể tới vô số lời hứa khác đang vướng vào kiện tụng: bãi bỏ quyền công dân theo nơi sinh, trục xuất di dân với số lượng kỷ lục, và sa thải hàng chục ngàn viên chức liên bang mà không qua quy trình. Ngoài ra, Trump còn có những bước đi “mới lạ,” hoàn toàn không nằm trong chương trình tranh cử: cắt giảm ngân sách cho nghiên cứu y tế, nới lỏng quy định thu thuế, và loại bỏ các chương trình trợ cấp nhà ở công cộng.
Đúng là chính trị gia nào cũng từng hứa hẹn những điều mà họ thừa biết là không thể thực hiện. Nhưng với Trump, vấn đề không chỉ là hứa nhiều, mà còn ở chỗ: liệu ông có thật sự không biết đâu là việc khả thi, đâu là chuyện ảo tưởng? Và đâu là điều mà người dân thực sự mong muốn?
Chính sự mơ hồ đó khiến cho người ta khó lòng đánh giá hiệu quả cầm quyền của Trump. Nhiều cử tri từng không mấy hài lòng khi Trump tuyên bố sẽ trả thù các đối thủ chính trị, hoặc ân xá cho những người liên quan đến vụ bạo loạn ngày 6 tháng 1. Dẫu gây tranh cãi, hai việc đó vẫn được xem là lời hứa đã được thực hiện một cách trọn vẹn. Trump cũng đã hoàn thành một số mục tiêu khác, như cấm người chuyển tính phục vụ trong quân đội và rút Hoa Kỳ khỏi hiệp ước khí hậu Paris. Một vài lời hứa khác, như công bố tài liệu về vụ ám sát Tổng thống Kennedy, tuy đã thực hiện nhưng chẳng để lại ấn tượng gì đáng kể.
Chỉ còn ít ngày nữa là tròn bốn tháng kể từ khi Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, đây là dịp để tạm gác lại những phẫn nộ và hằn học lan tràn không dứt trên các trang mạng xã hội, để nhìn nhận một cách khách quan xem ông thực sự đã làm được những gì, và những gì vẫn còn bỏ ngỏ. Dù nhìn bên ngoài trông có vẻ như bộ máy chính quyền đang rất bận rộn, không thể phủ nhận rằng nhiều lời hứa quan trọng nhất của Trump vẫn đang ì ạch một chỗ, chưa có dấu hiệu nào cho thấy sẽ sớm được “động” tới.
VB biên dịch
Nguồn: “For Donald Trump, Promises Are Easy; Governing Is Hard” được đăng trên trang Time.com.
Gửi ý kiến của bạn
