Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi tôn trọng di dân, thách thức quan điểm của Trump

Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên kể từ khi được bầu, Giáo Hoàng Leo XIV – vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử – khẳng định ngài không phải là người ủng hộ Donald Trump và cũng không có ý định dính vào chính trị Hoa Kỳ, theo bản tin AP.
Cuộc phỏng vấn do thông tín viên Elise Ann Allen của trang Crux thực hiện, được công bố hôm thứ Năm cùng ngày tiểu sử của Giáo Hoàng Leo phát hành tại Peru, nơi ngài từng lâu năm phục vụ trong vai trò giám mục. Trong buổi trò chuyện, Leo đề cập đến nhiều vấn đề: chính quyền Trump, khủng hoảng lạm dụng tình dục trong hàng giáo sĩ, việc đón nhận tín hữu LGBTQ+, cũng như quan hệ giữa Vatican và Trung Quốc.
Đón nhận cộng đồng LGBTQ+
Giáo Hoàng nhấn mạnh Giáo Hội Công Giáo dạy rằng người đồng tính phải được đối xử với phẩm giá và sự tôn trọng, nhưng hành vi đồng tính được coi là “lệch lạc về bản chất.” Giáo Hội phản đối hôn nhân đồng giới, khẳng định hôn nhân chỉ là sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ.
Giáo Hoàng Leo tiếp nối thông điệp của Giáo Hoàng Phanxicô dành cho tín hữu LGBTQ+ rằng “todos, todos, todos” – nghĩa là “mọi người, tất cả mọi người” – đều được chào đón trong Giáo Hội. Tuy vậy, ông nói ông thấy “rất khó có khả năng” giáo lý căn bản về tình dục sẽ sớm thay đổi. “Tôi nghĩ chúng ta phải thay đổi thái độ trước khi nghĩ đến thay đổi điều Giáo Hội dạy về một vấn đề cụ thể,” ông nói.
Đầu tháng này, Vatican đã tổ chức một cuộc hành hương Năm Thánh có sự tham gia của nhiều nhóm Công Giáo LGBTQ+. Ngay sau đó, một số nhóm Công Giáo truyền thống công bố kiến nghị yêu cầu Leo “xác nhận và tái khẳng định giáo huấn muôn đời của Giáo Hội” về vấn đề tình dục “trước sự thách thức của những người đòi hợp thức hóa quan hệ đồng tính.”
Quan hệ với Trung Quốc
Giáo Hoàng Leo nói ngài không thấy có thay đổi nào ngắn hạn đối với thỏa thuận gây tranh cãi ký năm 2018 giữa Vatican và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm giám mục.
Thỏa thuận này, được ký dưới thời Giáo Hoàng Phanxicô, nhằm tìm cách thống nhất khoảng 12 triệu tín hữu Công Giáo tại Trung Quốc, vốn bị chia rẽ lâu nay giữa Giáo Hội do nhà nước kiểm soát và Giáo Hội “hầm trú” trung thành với Vatican.
“Tôi hoàn toàn không dám nghĩ mình khôn ngoan hay kinh nghiệm hơn những người đi trước,” Leo nói, thêm rằng ngài đang nghiên cứu vấn đề và trò chuyện với người Công Giáo “ở cả hai phía” về chuyện này.
Vatican đã nhiều lần bảo vệ thỏa thuận, trước những chỉ trích rằng Giáo Hoàng Phanxicô đã “bán đứng” tín hữu thầm lặng từng chịu bách hại nhiều thập niên. Theo Vatican, thỏa thuận là cần thiết để ngăn một sự chia rẽ còn tệ hại hơn, sau khi chính quyền Trung Quốc tự ý bổ nhiệm giám mục mà không có sự chấp thuận của giáo hoàng.
Khủng hoảng lạm dụng tình dục
Leo cho rằng khủng hoảng lạm dụng tình dục trong Giáo Hội là “một cuộc khủng hoảng thật sự” chưa được giải quyết, và Giáo Hội vẫn chưa tìm ra cách giúp các nạn nhân được chữa lành. Nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng quyền lợi của các linh mục cần được tôn trọng.
“Thống kê cho thấy hơn 90% những người đứng ra tố cáo quả thật là nạn nhân. Họ nói sự thật, không phải bịa đặt. Nhưng cũng có những trường hợp cáo buộc sai, khiến đời sống của một số linh mục bị hủy hoại,” ông nói.
Tuy nhiên, Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng khủng hoảng này “không thể trở thành trung tâm duy nhất của Giáo Hội.”
Leo từng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các nạn nhân tại Peru tìm công lý khi đối đầu với một nhóm Công Giáo lạm dụng, nhưng ngài cũng bị một tổ chức vận động tại Hoa Kỳ cáo buộc chưa làm đủ để hỗ trợ các nạn nhân khác ở Peru.
Chính quyền Trump và chính trị Hoa Kỳ
Giáo Hoàng Leo thừa nhận tầm ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên thế giới và cho rằng vấn đề di dân là một trong những điều quan trọng đối với Giáo Hội.
Ngài nhắc lại bức thư của Giáo Hoàng Phanxicô gửi các giám mục Hoa Kỳ đầu năm nay, trong đó chỉ trích kế hoạch trục xuất hàng loạt di dân của chính quyền Trump, đồng thời bác bỏ lập luận thần học của Phó Tổng Thống JD Vance nhằm biện minh cho chương trình này.
Giáo Hoàng Leo ca ngợi “sự can đảm” của các giám mục Hoa Kỳ khi đối diện với chính quyền và bày tỏ hy vọng họ sẽ tiếp tục tiên phong trong những vấn đề như thế.
Ngài nói: “Một trong những cuộc trò chuyện cuối cùng tôi có với Phó Tổng Thống Hoa Kỳ – tôi chưa từng gặp trực tiếp Tổng Thống – là về phẩm giá con người và tầm quan trọng của nó đối với mọi người, dù sinh ra ở đâu. Hy vọng chúng ta có thể tìm ra cách tôn trọng con người trong những chính sách và lựa chọn mà ta thực hiện.”
Giáo Hoàng Leo khẳng định rõ ràng ngài không phải là người ủng hộ Trump, đồng thời cho hay Giáo Hoàng và người anh trai Luis Prevost – một người tự nhận “theo kiểu MAGA” và từng gặp Tổng Thống Trump – có quan điểm rất khác nhau.
“Hoa Kỳ là một thế lực toàn cầu, ta phải nhìn nhận điều đó. Đôi khi quyết định ở đó dựa nhiều vào kinh tế hơn là phẩm giá con người. Nhưng ta cần tiếp tục đặt câu hỏi, tiếp tục thử thách, và tìm cách tốt nhất để bảo vệ nhân phẩm,” ngài nói.
Vai trò của phụ nữ
Leo cam kết sẽ tiếp tục bổ nhiệm phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo trong Giáo Hội, nhưng làm nguội hy vọng về việc truyền chức cho phụ nữ làm phó tế hay linh mục. Giáo Hoàng viện dẫn nghiên cứu đang được Văn phòng Giáo lý của Vatican tiến hành, đồng thời nói: “Hiện tại tôi không có ý định thay đổi giáo huấn của Giáo Hội về chủ đề này. Nhưng tôi sẵn sàng tiếp tục lắng nghe.”
Tài chính Vatican
Leo thừa hưởng tình trạng tài chính khó khăn lâu năm của Vatican: thâm hụt cơ cấu khoảng 50–60 triệu euro mỗi năm, thiếu hụt 1 tỉ euro trong quỹ hưu bổng, và nguồn quyên góp ngày càng giảm.
Khủng hoảng trở nên nặng nề nhất trong đại dịch, khi Bảo Tàng Vatican – nguồn thu chính của Tòa Thánh – phải đóng cửa.


