Biểu đồ trên dựa theo cuộc kiểm tra giá cả của NPR tại một siêu thị Walmart ở Liberty County, Georgia, so sánh giá theo đơn vị của 114 mặt hàng giữa tháng 12 năm 2024 và tháng 12 năm 2025. Những con số này cho thấy áp lực chi phí sinh hoạt vẫn hiện rõ trong đời sống thường nhật, đặc biệt với thực phẩm và hàng tiêu dùng căn bản.
Theo Alina Selyukh và Connie Hanzhang Jin, viết trên NPR, phát trong chương trình Morning Edition ngày 14 tháng 1 năm 2026, điều đưa Greg Reyes đến siêu thị Walmart phía nam Savannah không phải là sự tiện nghi, mà là giá thấp. Hai vợ chồng ông sống bằng ngân khoản giới hạn: vợ đã về hưu, ông thì tàn phế. Danh sách thực phẩm của họ gần như không đổi suốt nhiều năm. Chỉ có giá cả là đổi.
“Một năm trước tôi trả chừng 40 đô, giờ lên gần 60,” Reyes nói. Trong túi hôm ấy là gà, gà tây và thịt bò. Những thứ khác đành gạt bỏ. “Không mua kem nữa, đắt quá,” ông nói. “Buồn chứ, nhưng phải chịu vậy.”
Theo số liệu liên bang công bố trong tuần, chi phí sinh hoạt tại Hoa Kỳ tháng Mười Hai tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng đã chậm lại sau nhiều năm lạm phát gắt gao, nhưng áp lực vẫn còn rõ. Năm qua cũng chứng kiến cuộc chiến mậu dịch lan rộng, khi Tổng thống Donald Trump áp đặt thuế quan diện rộng lên gần như toàn bộ hàng nhập cảng. Song song đó là khí hậu cực đoan: hạn hán, mưa lũ, mùa màng đảo lộn.
Tất cả đều hiện diện ngay trong giỏ hàng.
Từ năm 2018, NPR đều đặn theo dõi giá cả hàng chục mặt hàng tại cùng một Walmart ngoại ô. Với vị thế nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ và lớn nhất thế giới, Walmart có khả năng ép giá nhà cung ứng để giữ giá ổn định hơn phần còn lại của thị trường.
Lần kiểm tra mới nhất diễn ra vào tháng Mười Hai cho thấy: giá trung bình của giỏ hàng NPR tăng khoảng 5% trong năm 2025.
Gần một nửa trong số 114 mặt hàng trở nên đắt hơn, từ tôm đông lạnh, bánh Oreo, nước Coca-Cola cho đến xà phòng Dove. Một số mức tăng — đặc biệt với hàng sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam — mang dấu ấn thuế quan. Số khác bắt nguồn từ thời tiết gây thiệt hại mùa cacao, cà phê.
Chưa tới một phần tư số mặt hàng giảm giá, gồm trứng, sữa và ngũ cốc Cheerios. Nhiều loại thực phẩm đóng gói đứng yên sau nhiều năm tăng liên tục.
Khi khả năng chi trả trở thành mối lo hàng đầu, các nhãn hiệu lớn bắt đầu e ngại người tiêu dùng quay sang hàng nhãn riêng hoặc bỏ bớt món mua. NPR ghi nhận Walmart tung ra nhiều đợt giảm giá hơn các năm trước, nhất là vào tháng Mười Hai.
Về phương pháp, NPR rà soát gần như toàn bộ các dãy hàng để chọn 114 mặt hàng, tính theo giá trên đơn vị (mỗi ounce, mỗi foot vuông…) nhằm tránh sai lệch do thay đổi quy cách đóng gói. NPR liên lạc các nhà sản xuất có mặt hàng biến động giá; phần lớn không hồi đáp. Một số ít, như Kikkoman hay Campbell’s, cho biết giá niêm yết cuối cùng vẫn do Walmart quyết định. Phía Walmart khẳng định mục tiêu duy trì “giá thấp mỗi ngày”, chấp nhận bù trừ giữa các mặt hàng để giữ tổng giỏ hàng ở mức thấp nhất.
Thuế quan là câu chuyện lớn nhất của ngành bán lẻ năm 2025, và dấu vết của nó xuất hiện rõ trên kệ hàng. Những mức tăng mạnh nhất thuộc về hàng nhập từ các quốc gia chịu thuế cao: bìa hồ sơ nhãn Walmart sản xuất tại Trung Quốc tăng 46%; cá swai đông lạnh từ Việt Nam tăng 34%; muỗng đong nhựa Farberware tăng 19%; nón bảo hiểm xe đạp trẻ em của Schwinn tăng 18% sau khi chuyển nơi sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Dole cho biết giá thơm đóng hộp từ Đông Nam Á tăng 25% do thiếu hụt mùa vụ và thuế nhập cảng. Reynolds Wrap, với giấy nhôm tăng 13%, viện dẫn chi phí leo thang vì thuế, năng lượng và nguồn cung nhôm — phần lớn đến từ Canada, nay chịu mức thuế 50%.
Walmart từng cảnh báo từ tháng Năm rằng thuế mới sẽ đẩy giá lên cao, nhất là khi Trump đe dọa áp mức thuế tới 145% với hàng Trung Quốc. Sau nhiều điều chỉnh và trì hoãn, ban lãnh đạo Walmart thừa nhận chi phí thuế tăng dần từng tuần, dù tác động cuối cùng “nhẹ hơn dự đoán ban đầu”.
Khí hậu hỗn loạn tiếp tục khuấy đảo nhiều ngành. Cà phê, thịt bò và sô-cô-la — những “khách quen” của đà tăng giá — lại leo thang. Tại Walmart này, cà phê Maxwell House xay tăng 46% trong năm, K-Cups tăng 34%. Sô-cô-la Hershey và Lindt tăng khoảng 26%. Thịt bò xay tăng 30%, khiến cửa hàng trưng bày nổi bật loại trộn bò với thịt heo rẻ hơn.
Giá cà phê tăng vọt do mưa nắng thất thường, lũ lụt và hạn hán tại vùng trồng. Cacao thiếu hụt năm thứ ba liên tiếp, khi nông dân Tây Phi — nơi cung cấp phần lớn sản lượng thế giới — đối diện khí hậu đổi thay và bệnh cây. Nguồn cung bò tại Mỹ xuống mức thấp nhất nhiều thập niên vì hạn hán, đẩy giá gia súc lên cao.
Kraft Heinz, Hershey và Lindt & Sprüngli đều thừa nhận chi phí nguyên liệu tăng chưa từng thấy, dù đã cố gắng gánh bớt một phần.
Hiện tượng “co nhỏ sản phẩm” vẫn chưa dứt. Sau cao điểm lạm phát hậu đại dịch, nhiều nhà sản xuất âm thầm giảm dung lượng nhưng giữ hoặc nâng giá. NPR ghi nhận Tide là trường hợp mới: từ 100 ounce trước dịch, xuống 92 ounce năm 2022, rồi 84 ounce năm 2024 và còn 80 ounce cuối năm qua, trong khi nhãn vẫn hứa đủ 64 lần giặt. Procter & Gamble giải thích đây là “nâng cấp hiệu suất”, dùng ít hơn mà giặt sạch hơn.
Dẫu vậy, vẫn có tin tốt. Giá trứng giảm mạnh sau đợt cao kỷ lục vì cúm gia cầm; đến tháng Mười Hai, một tá trứng tại Walmart rẻ hơn 30%. Giá bơ giảm gần 16% nhờ nguồn sữa dư thừa. Trước sức ép người tiêu dùng thắt lưng buộc bụng, PepsiCo và General Mills công bố kế hoạch hạ giá để kéo lại doanh số. NPR ghi nhận Cheerios rẻ hơn 19% so với một năm trước.
Phía Walmart cho biết trong chín tháng đầu năm 2025 đã triển khai 13.000 đợt giảm giá, khoảng 2.000 trong số đó trở thành mức giá mới lâu dài.
Giỏ hàng vẫn là nơi trung thực nhất để nhìn thấy những đổi thay của nền kinh tế. Không cần biểu đồ, không cần diễn giải dài dòng: chỉ cần bước qua các dãy kệ, người mua đã cảm nhận được giá cả đang kể câu chuyện của mình.
Gửi ý kiến của bạn
