WASHINGTON – Tổng Thống Donald Trump hôm thứ Năm chủ tọa phiên họp khai mạc Hội Đồng Hòa Bình về Gaza tại trụ sở Viện Hòa Bình Hoa Kỳ ở Washington, công bố một loạt cam kết tài chính và quân sự cho kế hoạch ổn định và tái thiết dải Gaza.
Ông Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ đóng góp 10 tỉ Mỹ kim vào quỹ Hội Đồng Hòa Bình, gọi đây là “một con số rất nhỏ” nếu so với phí tổn chiến tranh, mà theo ông chỉ tương đương “hai tuần giao tranh”. Ông không nói rõ hành pháp đã chính thức xin Quốc Hội chuẩn chi khoản này hay chưa, trong khi về thủ tục, mọi khoản chi như vậy đều cần sự chấp thuận của lưỡng viện dân cử.
Bên cạnh đó, chín nước Kazakhstan, Azerbaijan, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Morocco, Bahrain, Qatar, Saudi Arabia, Uzbekistan và Kuwait được loan báo đã hứa góp chung hơn 7 tỉ Mỹ kim cho chương trình cứu trợ và tái thiết Gaza. Văn phòng Điều Hợp Cứu Trợ Nhân Đạo của Liên Hiệp Quốc đồng ý vận động thêm 2 tỉ; Nhật Bản sẽ đứng ra tổ chức các buổi gây quỹ với sự tham gia dự trù của Nam Hàn, Phi Luật Tân, Singapore, Trung Hoa và Nga; Liên Đoàn Bóng Đá Thế Giới (FIFA) cũng được nói là sẽ góp 75 triệu Mỹ kim cho những dự án tại Gaza.
Về mặt an ninh, Tướng Jasper Jeffers, chỉ huy Lực Lượng Ổn Định Quốc Tế (ISF) dự trù triển khai tại Gaza, cho hay năm nước Indonesia, Morocco, Kazakhstan, Kosovo và Albania đã nhận lời đưa quân tham gia, trong khi Ai Cập và Jordan sẽ đảm nhận việc huấn luyện cảnh sát địa phương. Ông nói ISF sẽ chia thành năm khu vực trách nhiệm, bắt đầu từ Rafah, với mục tiêu trung hạn là xây dựng lực lượng gồm 12.000 cảnh sát và 20.000 quân nhân, trong đó Indonesia giữ vai trò phó tư lệnh.
Trong phát biểu của mình, ông Trump nhiều lần nói tới vai trò của Hội Đồng Hòa Bình bên cạnh Liên Hiệp Quốc. Ông khẳng định sẽ “làm cho Liên Hiệp Quốc mạnh hơn”, nhưng đồng thời mô tả Hội Đồng Hòa Bình như một cơ chế “gần như giám sát” LHQ, “bảo đảm tổ chức này vận hành đúng”, trong bối cảnh Tổng Thư Ký António Guterres đã báo động LHQ có nguy cơ khủng hoảng tài chính nếu các nước không chịu cải tổ cơ chế đóng góp hoặc thanh toán nợ tồn đọng. Hiện riêng Hoa Kỳ đã thiếu hơn 2,1 tỉ Mỹ kim trong ngân sách thường xuyên của tổ chức này.
Iran vẫn là sợi dây căng thẳng bao trùm bầu không khí hội nghị. Suốt phiên họp, ông Trump gọi Iran là “mối đe dọa đối với sự ổn định của toàn vùng”, nói Tehran “không thể tiếp tục đe dọa” và “phải chấp nhận một thỏa thuận” về hạt nhân, nếu không sẽ có “những điều tệ hại xảy ra”. Ông nhắc lại lập trường Iran “không được phép có vũ khí hạt nhân”, đồng thời cho biết Hoa Kỳ đã đặt mua thêm 22 oanh tạc cơ tàng hình B-2 – loại phi cơ từng dùng để oanh kích ba cơ sở hạt nhân của Iran trước đây. Ông nói câu trả lời – đạt được thỏa thuận hay phải “đi xa hơn một bước nữa” – có thể sẽ rõ “trong khoảng 10 ngày tới”.
Trước bối cảnh nhiều viên chức trong chính quyền được tường thuật đánh giá khả năng xảy ra các đòn tấn công Iran ở mức “90%”, dân biểu Ro Khanna (California) và dân biểu Thomas Massie (Kentucky) cho biết sẽ đưa ra một thủ tục tại Hạ Viện tuần tới, nhằm buộc Quốc Hội biểu quyết giới hạn quyền Tổng Thống sử dụng vũ lực chống Iran nếu không có phép của Quốc Hội. Ông Khanna viết trên mạng xã hội rằng “ông Trump không thể ra tay nếu không có Quốc Hội”, cho biết đây là nỗ lực tiếp nối sau khi một đề nghị tương tự bị bác hồi tháng Sáu năm ngoái, ít ngày sau khi ông Trump ra lệnh oanh kích các cơ sở hạt nhân Iran mà không tham khảo lưỡng viện. (vb)
Gửi ý kiến của bạn
