Theo Hiệp hội Các Nhà Sản Xuất Xe Hơi Trung Quốc, năm ngoái nước này sản xuất khoảng một phần ba tổng số xe hơi toàn cầu, trong đó hơn 8 triệu chiếc được xuất cảng. Con số này tăng khoảng 30% so với năm 2024. Từ năm 2023, Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản để trở thành nước xuất cảng xe hơi lớn nhất thế giới.
Xe hơi Trung Quốc có thể xuất hiện tại các đại lý ở Hoa Kỳ sớm hơn nhiều người tưởng. Với người tiêu thụ Mỹ, đó có thể là tin đáng chú ý.
Hiện nay, Trung Quốc sản xuất nhiều xe hơi hơn bất cứ quốc gia nào và cũng xuất cảng nhiều nhất thế giới. Tuy nhiên, mức thuế quan cao cùng quan hệ thương mại căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh lâu nay khiến xe Trung Quốc gần như vắng bóng tại thị trường Mỹ.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng tình hình này có thể thay đổi trong vòng 5 đến 10 năm tới. Thay vì xuất cảng trực tiếp từ Trung Quốc – vốn đang chịu mức thuế 100% khi vào Mỹ – nhiều hãng có thể chọn cách xây dựng nhà máy ngay trên đất Hoa Kỳ.
Lei Xing, chuyên gia phân tích xe hơi độc lập và cựu tổng biên tập tạp chí China Automotive Review, nhận định tham vọng của các hãng xe Trung Quốc là có thật. Theo ông, nhiều công ty đã bày tỏ sự sẵn sàng xây dựng nhà máy tại Mỹ nếu điều kiện cho phép.
Nếu điều đó xảy ra, thị trường Mỹ sẽ có thêm lựa chọn, nhất là trong phân khúc xe điện. Cạnh tranh gia tăng thường kéo theo giá bán giảm. Nhưng ở chiều ngược lại, các hãng xe hiện diện tại Mỹ có thể bị thu hẹp lợi nhuận và thị phần, ảnh hưởng đến gần một triệu lao động đang làm việc trong ngành.
Tổng thống Donald Trump, vốn thường chỉ trích hàng hóa Trung Quốc, gần đây lại phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Detroit rằng ông hoan nghênh các thương hiệu Trung Quốc nếu họ xây nhà máy và tuyển dụng lao động Mỹ. Một viên chức Bạch Ốc cũng cho biết chính quyền ủng hộ mọi khoản đầu tư vào Hoa Kỳ, miễn là không phương hại đến an ninh quốc gia và kinh tế.
Trung Quốc dẫn đầu toàn cầu
Theo Hiệp hội Các Nhà Sản Xuất Xe Hơi Trung Quốc, năm ngoái nước này sản xuất khoảng một phần ba tổng số xe hơi toàn cầu, trong đó hơn 8 triệu chiếc được xuất cảng. Con số này tăng khoảng 30% so với năm 2024. Từ năm 2023, Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản để trở thành nước xuất cảng xe hơi lớn nhất thế giới.
Trong lĩnh vực xe điện, lợi thế của Trung Quốc càng rõ rệt. Hãng BYD đã vượt Tesla để trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới trong năm qua, và cũng vượt Ford về doanh số toàn cầu.
Michael Dunne, cố vấn ngành xe hơi từng làm việc với các hãng phương Tây tại Trung Quốc từ thập niên 1990, cho rằng thị trường Hoa Kỳ luôn được xem là “đấu trường tối hậu” của mọi nhà sản xuất xe trên thế giới. Người tiêu thụ Mỹ có mức thu nhập cao hơn và chuộng xe lớn, giá đắt – nghĩa là lợi nhuận cao hơn.
Theo ông, giá trung bình một chiếc xe xuất cảng từ Trung Quốc năm ngoái khoảng 19.000 đô-la, trong khi giá trung bình một chiếc xe mới bán tại Mỹ vào khoảng 50.000 đô-la.
Một trong những doanh nghiệp được đánh giá có lợi thế nhất nếu muốn vào Mỹ là Geely. Tập đoàn này đã sở hữu Volvo và xây nhà máy tại South Carolina từ năm 2015. Nhà máy này hiện đang được mở rộng với khoản đầu tư 1,3 tỷ đô-la.
Geely còn sở hữu thương hiệu Zeekr và Lynk & Co., và đã bán một số xe Zeekr cho Waymo – đơn vị xe tự hành thuộc Alphabet. Theo Lei Xing, trong vòng 24 đến 36 tháng tới có thể sẽ có thông báo cụ thể về kế hoạch của Geely tại Mỹ.
Áp lực giảm giá xe tại Mỹ
Giá xe tại Hoa Kỳ đang ở mức cao kỷ lục. Sự tham gia của các hãng Trung Quốc có thể tạo thêm công suất và lựa chọn cho thị trường. Theo các chuyên gia, khi xe Trung Quốc vào châu Âu, giá bán tại đó đã chịu áp lực giảm.
Bill Russo, giám đốc công ty tư vấn Automobility tại Thượng Hải, cho rằng thành công của các hãng Trung Quốc không chỉ nhờ giá rẻ mà còn do chất lượng và công nghệ. Trong vòng chưa đầy 5 năm, các thương hiệu ngoại quốc đã mất hơn một nửa thị phần tại Trung Quốc, không phải vì người tiêu thụ bị kêu gọi mua hàng nội địa, mà vì xe nội địa có công nghệ tốt và giá hợp lý.
Tuy vậy, thị trường Mỹ có thể không dễ thâm nhập. Người tiêu thụ Mỹ có thể dè dặt với thương hiệu mới. Nhưng theo Russo, nếu sản phẩm tốt và giá tương xứng, yếu tố xuất xứ có thể không còn là rào cản lớn. Ông đặt câu hỏi: người tiêu thụ Mỹ có thực sự quan tâm ai sản xuất chiếc xe, miễn là xe tốt và đáng đồng tiền?
Trong bối cảnh hơn 100 thương hiệu xe đang cạnh tranh gay gắt ngay tại Trung Quốc, các hãng nước này có thêm động lực tìm thị trường mới. Sự dư thừa công suất cùng tiêu dùng nội địa chậm lại càng thúc đẩy họ nhìn ra bên ngoài.
Nếu các nhà máy Trung Quốc mọc lên trên đất Mỹ trong những năm tới, cục diện thị trường xe hơi Hoa Kỳ có thể bước vào một giai đoạn mới: cạnh tranh hơn, nhiều lựa chọn hơn – và cũng khốc liệt hơn.
Gửi ý kiến của bạn
