Ngày mưa, đêm mưa. Mưa dai dẳng những ngày đầu xuân đã thanh tẩy những tán lá trước ngõ, và làm sạch những con đường bụi bặm ngoài kia.
Bồi hồi nhớ lại những cơn mưa xa xưa. Chiều đông. Chùa cổ, trên đồi cao. Những tăng nhân thuở ấy bây giờ đang ở đâu. Những con chim trú mưa nơi góc mái rêu xanh ngày đó giờ ở đâu. Những giọt mưa nửa thế kỷ trước rơi trên tay, phả lên mặt, ướt sũng cả áo nâu chiều đó, hẳn đã hóa thân, chuyển kiếp bao lần dưới lòng đất hay trên mây trời lang thang. Nhớ những đêm mưa lạnh. Buồn lặng không biết tỏ cùng ai. Tuổi trai bừng sức sống, an nhàn trong tháp cổ, không người vãng lai. Ôm đàn hát khúc du ca. Mơ một chuyến viễn hành.
Ngoảnh lại, thời gian đi vội hơn tâm tưởng. Vì tâm có khi trụ lại, nhưng đồng hồ vẫn tiếp tục gõ từng giây. Tóc xanh cũng không chờ đợi sự trì níu của ý chí hay hy vọng. Vô tình ngày tháng trôi đi, theo mây, theo mưa, theo những vui buồn nhân thế.
Những người áo nâu bao lớp trước đã lần lượt xuống núi, rồi khuất núi. Một lão tăng đã trải hơn nửa thế kỷ ẩn dật trên ngôi chùa cổ đồi cao ấy, cũng vừa khuất núi. Còn nhớ ngày nào cùng dẫm sương lam, đội mây trắng, sớm trì chú thiêng, chiều tụng Kim Cang Bát-nhã, tâm ban đầu thanh khiết cam lộ sương.
Ngôi chùa cổ trên đồi cao có quả chuông lớn, đêm ngân tiếng dài xuống phố thị im ngủ, ngày điểm từng hồi khi nhân thế xôn xao. Mùa hè, phượng đỏ khắp triền núi; mùa thu, bằng lăng tím cả đường dốc những chiều mưa bay. Cây khế đồi cao (1). Hàng sứ nghiêng mình xuống cổ tháp. Phương đông nhìn ra biển xanh ngát; phương tây trùng điệp núi sông với rừng dừa chen bóng. Tao nhân mặc khách từ đây mà gợi thi hứng (2); tăng sĩ văn nhân nơi gốc này mà sinh (3).
Thế rồi, từng người, từng người, lần lượt ra đi. Cảnh trí ngày xưa không còn. Ngôi chùa cổ trăm năm biến mất, thay thế bằng một ngôi chùa mới hoàn toàn. Hàng sứ cổ thụ bao quanh ngôi chánh điện đã mất dạng. Cây khế cũng không còn. Người xưa cảnh cũ, giờ chỉ còn trong ký ức.
Hồi niệm một thời xưa cũ từ một chiều mưa bay phương ngoại, lại thổn thức, nôn nao một chuyến viễn hành.
Đi đâu về đâu những hành giả năm xưa?
Đường vô tận, trải bước dài vô tung.
Độc hành hay đồng hành vẫn tuyệt cùng cô liêu.
Vì nơi ấy, không có mưa hay nắng, không có đồi cao hay biển cả, không có sắc không có danh, không thời gian không không gian. Không người không ta. Tịch liêu. Thinh lặng.
_________________
(1) Câu thơ của nhà thơ Phạm Công Thiện trong Ngày Sinh Của Rắn:
“Mưa chiều thứ Bảy tôi về muộn
Cây khế đồi cao trổ hết bông”.
(2) Thơ của thi hào Quách Tấn:
“Trăng lên đồi Trại Thủy,
Chuông khuya ngời âm ba.
Bồi hồi mây khóa viện,
Sân bồ đề sương sa.”
(3) Nhiều tăng sĩ xuất thân hoặc trụ tích lâu dài nơi chùa Hải Đức trên đồi Trại Thủy đều là những văn nhân, thi sĩ từng có tác phẩm xuất bản: HT Thích Trí Thủ, HT Trừng San Thích Hải Tuệ, Nhà thơ Phạm Công Thiện, HT Thích Tuệ Sỹ, HT Thích Phước An, HT Thích Nguyên Siêu... (và có thể kể luôn nhà văn Vĩnh Hảo).
CHÁNH PHÁP Số 172, tháng 03.2026
NỘI DUNG SỐ NÀY:
· THƯ TÒA SOẠN (Vĩnh Hảo), trang 2
· GIÁO DỤC SỰ THỈNH CẦU VÌ LỢI ÍCH CHÚNG SANH (Nguyên Siêu), trang 3
· XUÂN LẠ LẪM (thơ Thích Thái Hòa), trang 6
· NHỮNG ĐÓNG GÓP TO LỚN CỦA CÁC HỌC GIẢ ANH QUỐC CHO NỀN PHẬT GIÁO ÂU-MỸ, t.t. (HT. Thích Trí Chơn), trang 7
· CUNG TÁN CÔNG HẠNH HÒA THƯỢNG ÂN SƯ (thơ Thích Chúc Hiền), trang 8
· ĐIỆN THƯ PHÂN ƯU: HT THÍCH PHƯỚC AN VIÊN TỊCH (GHPGVNTNHK), trang 9
· CÂY KHẾ ĐỒI CAO (Thích Nguyên Hiền), trang 10
· TẠM BIỆT GIÊNG HAI, BỤI XUÂN (thơ Tịnh Bình), trang 12
· “NHỮNG NGÀY XUÂN HOANG VU” CỦA NGUYỄN ĐỨC SƠN (Thích Phước An), trang 13
· TRUYỀN THỐNG CÚNG TỔ TIÊN (Nguyên Giác), trang 15
· ĐẠO CA 2 (thơ Hồ Trường An), trang 18
· THẮP SÁNG NỘI TÂM (TN Hằng Như), trang 19
· PHÁP XUÂN (thơ Vĩnh Hữu Tâm Không), trang 21
· MỘT NIỆM AN LÀNH (Tuệ Uyển Nhi), trang 22
· XUÂN VỀ, MỪNG XUÂN BÍNH NGỌ... (thơ họa Minh Đạo), trang 23
· NGỌN ĐÈN LÝ TƯỞNG (Phật Pháp Thứ Năm – Nhóm Áo Lam), trang 24
· BẤT TẬN (thơ Diệu Viên), trang 25
· SƠ QUÁT Ý NGHĨA TÊN GỌI KINH KIM CANG, t.t. (Khánh Hoàng), trang 26
· CHIỀU BA MƯƠI TẾT (thơ Lý Thừa Nghiệp), trang 30
· TAI HẠI CỦA THAM ÁI (thơ TM Ngô Tằng Giao), trang 31
· THẦY TUỆ SỸ VÀ PHƯỚC AN, NHỮNG DẤU CHÂN ÂM THẦM... (Từ Ân), trang 32
· NGÀY MAI, BIẾT ĐÂU ĐÃ LÀ MỘT ĐỜI KHÁC (Phạm Nhật Minh), trang 35
· QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐẠI TẠNG KINH PHẬT GIÁO (Thích Nhuận Châu biên dịch), trang 39
· BẢN SANH: TRUYỆN 6 – JATAKA TALES: STORY 6 (Nguyên Giác), trang 45
· GIỌT MƯA XUÂN (thơ Giác Huệ), trang 47
· ĐỌC “ĐUỔI BẮT MỘT MÙI HƯƠNG” ... (Huỳnh Kim Quang), trang 48
· MƯA NẮNG CỦA VÔ NGÔN (thơ Quy Hồng), trang 49
· AN LẠC VÔ ƯU NHỮNG NGÀY XUÂN (thơ Hoàng Thục Uyên), trang 51
· XUÂN HY VỌNG (Tâm Thường Định), trang 52
· TRUYỆN CỰC NGẮN (Steven N), trang 54
· VỌNG XUÂN (Lãng Thanh), trang 56
· THƠ VÀ KINH (thơ Thy An) trang 57
· XUÂN MỚI SUM VẦY (Lê Hứa Huyền Trân), trang 58
· “GIỌT NƯỚC NGHIÊNG MÌNH” CỦA TIỂU LỤC THẦN PHONG (Trần Hoàng Vy), trang 60
· CỞI TRÓI tập 2 – chương 21 (truyện dài Vĩnh Hảo), tr. 61
· ĐI BỘ VÌ HÒA BÌNH (thơ Lãng Thanh), trang 67
· LỄ CÚNG DƯỜNG CUỐI CÙNG CỦA THUẦN ĐÀ (Truyện Cổ Phật Giáo), trang 68
https://chanhphap.us/CHANH%20PHAP%20BO%20MOI/Muc%20luc%202026/CP%20so%20172%20(03.26).htm



