Buổi Hội Ngộ Kỷ Niệm 60 Năm Thành Lập Viện Đại Học Cần Thơ

  

Stanton (Cal): Vào lúc 6 giờ 30 tối Chúa Nhật, ngày 15.3.2026 một buổi hội ngộ kỷ niệm 60 năm thành lập Viện Đại Học Cần Thơ đã được tổ chức tại Diamond Seafood Restaurant, thành phố Stanton, miền Nam California. Mục đích buổi hội ngộ là để các Thầy, trò gặp gỡ, thăm hỏi và đặc biệt để ra mắt Kỷ Yếu đánh dấu 60 năm thành lập Viện Đại Học đầu tiên tại Cần Thơ, đáp ứng nhu cầu của hàng vạn học sinh thuộc các trường Trung Học tại 15 Tỉnh miền Tây Việt Nam.

 

Buổi hội ngộ được sự tham dự của một số giáo sư và sinh viên trường Đại Học Cần Thơ và một số các trường Đại Học bạn cùng các cựu học sinh Trung Học Phan Thanh Giản, Đoàn Thị Điểm Cần Thơ và cựu học sinh trường Nguyễn An Ninh Saigon cũng như qúy thân hữu của giáo sư Nguyễn Trung Quân, cựu Hiệu Trưởng Trường Trung học Phan Thanh Giản – Đoàn Thị Điểm và cũng là Trưởng Ban Tổ Chức Buổi Hội Ngộ.

 

Hai cựu sinh viên Viện Đại Học Cần Thơ, thành viên Ban Tổ Chức là anh Nguyễn Trung Nam và cô Huệ là hai MC điều khiển chương trình.. Mở đầu buổi hội ngộ, mọi người nghiêm chỉnh làm lễ chào quốc kỳ Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa; sau đó dành phút mặc niệm, tưởng nhớ các anh hùng, liệt nữ đã hy sinh vì tổ quốc và quý vị giáo sư đã hy sinh hoặc đã từ trần, các đồng bào, sinh viên, học sinh Phan Thanh Giản, Đoàn Thị Điểm và sinh viên Viện Đại Học Cần Thơ đã bỏ mình trên đường tìm tự do sau ngày 30 tháng Tư năm 1975 hay chết tức tưởi trong chốn lao tù Việt Cộng. Sau đó, Ban Hợp Ca gồm các cựu sinh viên Đại Học Cần Thơ và cựu học sinh Phan Thanh Giản, Đoàn Thị Điểm  lên đồng ca hai nhạc phẩm “Việt Nam, Việt Nam” và “Việt Nam- Quê Hương Ngạo Nghễ”. Dứt hai nhạc phẩm, anh Nguyễn Trung Nam giới thiệu thành phần tham dự và thành phần ban tổ chức buổi hội ngộ. Tiếp theo, MC. Huệ thay mặt ban tổ chức ngỏ lời tri ân các vị mạnh thường quân đã hỗ trợ cho buổi tổ chức hội ngộ được thành công. Sau những tràng pháo tay vang dội, MC Nguyễn Trung Nam giới thiệu và kính mời giáo sư Nguyễn Trung Quân lên trình bày về cuốn Kỷ Yếu kỷ niệm 60 năm thành lập Viện Đại Học Cần Thơ.

Giáo sư Nguyễn Trung Quân được bổ nhiệm làm Hiệu Trưởng Trường Trung học Phan Thanh Giản – Đoàn Thị Điểm từ năm 1967 đến năm 1975. Trường Trung học Phan Thanh Giản được thành lập tại Cần Thơ từ tháng 8 năm 1945, tiền thân là trường College de Cần Thơ đã có từ năm 1917.Trường Phan Thanh Giản là ngôi trường Trung học lớn nhất miền Tây Nam phần, đến đầu năm 1964 trường đã có 112 lớp nên Trường được tách ra làm hai, Khu Đệ Nhị Cấp Trường Phan Thanh Giản dành cho nam sinh do GS Phạm Văn Đàm làm Hiệu Trưởng, khu Đệ Nhất Cấp biến thành trường Đoàn Thị Điểm dành cho nữ sinh với GS Trần Thị Nhơn làm Hiệu Trưởng đầu tiên.

 

Mở đầu, giáo sư Nguyễn Trung Quân  cho biết, anh Nguyễn Trung Nam có yêu cầu Thầy nói về lai lịch Viện Đại Học Cần Thơ, nhưng vì thời gian có hạn, không thể trình bày căn kẽ mọi chi tiết liên quan đến việc thành lập Viện Đại Học Cần Thơ, do đó, Thầy chỉ nói về một số điểm đặc biệt. Như mọi người đều biết, dưới thời Việt Nam Cộng Hòa, ngoài thủ đô Saigon, chúng ta đã có một số trường Đại Học như ở Huế, Đà Lạt nhưng tại 15 tỉnh Miền Tây lúc bấy giờ chưa có một trường Đại Học, các học sinh sau khi tốt nghiệp Tú Tài II phải lên Saigon thi vào các trường Đại Học nên chỉ con em những gia đình khá giả mới có điều kiện học Đại Học tại Saigon. Nhận thấy đó là sự thiệt thòi vô cùng lớn lao cho những học sinh hiếu học và cho tương lai của đất nước, nên một số trí thức và giáo chức, một số là giáo sư Đại Học rất có uy tín ở Saigon như giáo sư Trần Quang Đệ, Viện Trưởng Viện Đại Học Saigon, giáo sư Phạm Hoàng Hộ, GS Nguyễn Văn Trường, GS Trần Văn Tấn, GS Lý Chánh Trung, GS Lâm Thanh Liêm, GS Lý Công Cẩn và nhiều vị khác nữa đã họp bàn, đưa ra những suy nghĩ, bàn bạc về kế hoạch vận động đến giáo  chức và phụ huynh học sinh các tỉnh Miền Tây, là công lao của hai GS Nguyễn Văn Trường và  GS Lý Chánh Trung.  Sau khi GS Nguyễn Văn Trường là Tổng Trưởng Bộ Giáo Dục và GS Lý Chánh Trung là Đổng Lý Văn Phòng Bộ Giáo Dục trong nội các Trần Văn Hương. Nhờ mối liên hệ trực tiếp trong công vụ đó, hai vị GS Trường và Trung đã chuyển tải những suy tư vè kế hoạch từ nhóm đầu não  ở Saigon đến các cấp chỉ huy Giáo Dục Miền Tây, rồi thẳng đến giáo chức và phụ huynh học sinh các địa phương Miền Tây.GS Nguyễn Trung Quân cho biết tiếp “Thời gian đó cũng có các trí thức, thân hào nhân sĩ Miền Tây nộp đơn thẳng đến Bộ Giáo Dục yêu cầu cho lập một Viện Đại Học ở Miền Tây.  Giáo chức các Tỉnh cũng cổ động phụ huynh học sinh họp thành nhóm vận động tỉnh, rồi cùng nhau kết hợp thành Đại Hội 15 Tỉnh Miền Tây đòi hỏi một Viện Đại Học cho đồng bằng sông Cửu Long.  Cuối  cùng, sau bao nhiêu năm vận động miệt mài, Viện Đại Học Cần Thơ đã được Thiếu Tướng Nguyễn Cao Kỳ, Chủ Tịch Uỷ Ban Hành Pháp Trung Ương ký Sắc Lệnh ngày 31 tháng 3 năm 1966  thành lập Viện Đại Học Cần Thơ tại tỉnh Phong Dinh.  Trước tin vui này, GS Nguyễn Trung Quân, một nhân tố tích cực trong việc vận động thành lập Viện Đại Học Cần Thơ đã viết: “ Bất cứ trong điều kiện nào, từ quá trình lịch sử, hoàn cảnh địa lý cho đến điều kiện kinh tế hay dân sinh, Miền Tây cũng chứng tỏ được khả năng đầy đủ của nó. Việc xây nền, đắp móng một cơ sở Đại Học chỉ là kết quả hiển nhiên cho sự đền bù những khả năng tuyệt vời đó....”

 

Quả đúng như vậy,  Đại Hội Vận Động Thành Lập Viện Đại Học Miền Tây ngày 6 tháng 3 năm 1966 đã thành công ngoài sự mong muốn của ban tổ chức”. Giáo sư Nguyễn Trung Quân muốn trình bày một số chi tiết về các nhân sĩ trí thức VNCH đã có công vận động thành lập Viện Đại Học Cần Thơ để bác bỏ tin xuyên tạc cho rằng  việc vận động thành lập Viện Đại Học Cần Thơ là do các cán bộ của chính phủ lâm thời Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa khởi xướng. (Xin xem chi tiết bài phát biểu của GS Nguyễn Trung Quân đã đăng trên Kỷ Yếu, trang 11 đến trang 14).

Giáo sư Nguyễn Trung Quân cũng trình bày những khó khăn khi thực hiện cuốn Kỷ Yếu này, vì chỉ có hai Thầy trò, Thầy (GS Quân) đã sắp bước vào tuổi bách niên, còn học trò là anh ....cũng đã trên 80 và đang ở Texas nên không sang tham dự được. Thầy Quân cũng không quên cám ơn qúy vị giáo sư và trên 50 tác giả đã đóng góp bài vở cho Kỷ Yếu, cám ơn qúy vị giáo sưvà các cựu sinh viên, học sinh, thân hữu đã đến tham dự buổi Hội Ngộ hôm nay. Sau đó, GS Quân giới thiệu cuốn Kỷ Yếu dầy trên 250 trang với nhiều hình ảnh, bài vở chọn lọc về Viện Đại Học Cần Thơ, và hôm nay Thầy thân tặng cho tất cả các tham dự viên mỗi người một cuốn.Sau đó, MC Nguyễn Trung Nam mời mọi người hướng về màn ảnh xem một số hình ảnh sinh hoạt của Viện Đại Học Cần Thơ từ những ngày đầu thành lập. Chương trình bước qua phần xổ số. Trong lúc mọi người nhập tiệc, hai MC Nguyễn Trung Nam và cô Huệ mời GS Huê, GS Tăng Bảo Cang, chị Nhãn Trần và giáo sư Phạm Trung Nhàn lên phát biểu cảm tưởng. Sau cùng là phần Cắt Bánh Sinh Nhật 60 Năm và Văn Nghệ, mở đầu với nhạc phẩm “Về Dưới Mái Nhà” được trình bày hợp ca. Sau đó các tiết mục đơn ca, tam ca v.v.. và chương trình kết thúc lúc 9 giờ tối sau lời cảm tạ của ban tổ chức.