Chuyên viên phá dỡ Thomas Zowalla sau ca tháo gỡ quả bom còn sót lại từ Thế chiến II ngay giữa Dresden, hơn tám mươi năm sau ngày bom rơi. Ành: từ Smithsonian.
Một quả bom còn sót lại từ thời Thế chiến II vừa được vô hiệu hoá an toàn tại thành phố Dresden (Đức), sau khi buộc chính quyền phải di tản 18.000 cư dân ở khu trung tâm. Quả bom nặng khoảng 550 pound (chừng 250 ký), được phát hiện chiều 10-3 vừa qua trong lúc công nhân đang thi công tái thiết cầu Carola bắc ngang sông Elbe; chiếc cầu này bị sập một phần hồi năm 2024.
Ngay sau khi phát hiện, cảnh sát dựng vòng phong toả bán kính khoảng 150 mét quanh hiện trường, sau đó mở rộng lên tới gần 1 cây số rưỡi và lệnh cho dân trong vùng phải rời khỏi nhà. Theo lực lượng cứu hoả, đây là cuộc di tản lớn nhất loại này trong lịch sử Dresden. Hơn 400 cảnh sát và nhân viên cấp cứu được huy động; trực thăng và máy bay không người lái bay rà soát để bảo đảm trường học, nhà cửa, cửa hiệu, văn phòng… chung quanh đều trống người.
Các toán chuyên viên tháo gỡ bom cho biết kíp nổ đã hư hại nặng, khiến toàn bộ cuộc giải trừ càng thêm nguy hiểm. Các chuyên viên quyết định dùng máy cắt tia nước – một loại dụng cụ đặc biệt cho phép cắt chính xác bằng luồng nước áp suất rất cao – để tách kíp nổ ra khỏi thân bom. Sau nhiều giờ làm việc căng thẳng, vào khoảng 3 giờ 10 chiều hôm sau, chuyên viên Thomas Zowalla thuộc Sở xử lý bom mìn tuyên bố quả bom đã được vô hiệu hoá; đây đã là lần tháo gỡ thứ ba mươi (hoặc hơn) trong nghề của ông.
Dresden từng hứng chịu một trận oanh tạc kinh hoàng khởi đầu ngày 13-2-1945, khi khoảng 800 phi cơ Mỹ và Anh trút xuống hơn 3.400 tấn bom, cướp đi sinh mạng chừng 25.000 người. Bóng tối của quá khứ vẫn còn đó: ông Stephen Chaundy, nhân viên nhà hát Opera Semperoper, kể với đài BBC rằng buổi diễn tập hôm ấy phải huỷ bỏ vì lệnh di tản.
Những quả bom chưa nổ như thế không phải chuyện hiếm tại nước Đức ngày nay, cũng như trên nhiều chiến địa cũ khắp thế giới. Hơn tám mươi năm sau chiến tranh, bom đạn Thế chiến II vẫn còn được đào thấy ở những nơi từng có giao tranh, từ nông thôn đến giữa thành phố lớn. Tháng 3-2025, một quả bom Thế chiến II được phát hiện ngay bên đường ray nhà ga Gare du Nord ở Paris; tháng trước đó, người ta tìm thấy hơn 170 quả bom gần một sân chơi thiếu nhi ở miền bắc Anh; và tháng 10-2024, một quả bom Thế chiến II bất ngờ phát nổ tại một phi trường ở Nhật, làm gián đoạn các chuyến bay trong nhiều giờ. Sau lưng những con số khô khan ấy là một ký ức chiến tranh vẫn còn “thở” dưới lòng đất.
Ngay tại khu vực cầu Carola, năm ngoái người ta cũng đã phải di tản khoảng 17.000 người vì phát hiện một quả bom nặng cỡ tương tự. Trên toàn nước Đức, giới chuyên môn ước tính vẫn còn hàng ngàn tấn bom đạn chưa được tìm thấy; riêng năm 2024, một quả bom nặng khoảng 500 ký được phát hiện gần sân vận động bóng đá ở thành phố Mainz, buộc 3.500 dân quanh đó phải tạm rời nhà, và năm 2025, ba quả bom khác đào lên tại Cologne đã khiến hơn 20.000 người phải di tản trong ít giờ để các toán chuyên viên vào việc.
