Hôm nay,  

Nghĩ Về Cồn Dầu

08/05/201200:00:00(Xem: 10254)
Hôm nay, 4 tháng 5, 2012, đánh dấu đúng hai năm cuộc đàn áp đẫm máu ở xứ đạo Cồn Dầu khi hàng trăm cảnh sát cơ động phối hợp với công an địa phương để cướp xác của cụ bà Maria Đặng Thị Tân, không cho chôn ở nghĩa trang của xứ đạo. Trên một trăm giáo dân, kể cả người già, phụ nữ và trẻ em, bị đánh đập có thương tích; 62 người bị bắt giam và bị tra tấn nhiều ngày. Nhiều chục giáo dân phải bỏ làng trốn chui trốn nhủi rồi tìm đường sang Thái Lan lánh nạn.

Những ngày tháng sau đó, công an và dân phòng truy nã những người có uy tín trong xứ đạo. Anh Nguyễn Thành Năm, một giáo dân khoẻ mạnh, đã bị tra tấn nhiều lần và cuối cùng bị đánh đến chết. Bảy người bị xử án tù, sau những đòn tra tấn dã man kéo dài nhiều tháng. Trước sự hung bạo ấy, gần ba phần tư giáo dân vì sợ hãi đã chấp nhận bỏ xứ đạo ra đi; nhà của họ bị đập phá. Tương lai họ mịt mù và nhiều người trở thành vô gia cư.

Chính quyền Đà Nẵng ép dân phải bán rẻ cả xứ đạo cho Công Ty Mặt Trời để phát triển thành khu du lịch sinh thái. Nhà nước đền bù một thì ngay lập tức công ty tư nhân này rao bán đắt gấp 30 lần. Nhưng không chỉ có vậy. Khi một số giáo dân đồng ý mua lại chính mảnh đất của mình với giá gấp 30 lần, chính quyền Đà Nẵng nhất định không cho. Nghĩa là hễ là giáo dân Cồn Dầu thì phải ra đi. Xứ đạo thuần thành Công giáo với 135 năm lịch sử này sẽ phải bị xoá sổ.

Ở ngoài này, thoạt tiên tôi chỉ nghe loáng thoáng về cuộc đàn áp ở Cồn Dầu. Rồi một hôm, một vị linh mục người Việt đang ở Bangkok gọi điện thoại, cho biết rằng một nhóm giáo dân Cồn Dầu trên chục người vừa đặt chân đến Thái Lan. May sao lúc ấy BPSOS vừa phối hợp với một tổ chức bản xứ để thành lập xong Văn Phòng Trợ Giúp Pháp Lý cho người Việt lánh nạn ở Thái Lan. Tôi nói chuyện với những đồng bào khốn khổ này và cử ngay người để tìm nơi ăn chốn ở cho họ cũng như lập hồ sơ xin tị nạn cho họ với Cao Uỷ Tị Nạn Liên Hiệp Quốc.

Rồi tôi đã âm thầm sang Thái Lan gặp họ. Từ đó hai chữ “Cồn Dầu” nhanh chóng trở nên quen thuộc, thân thương. Tính đến nay tôi đã 5 sang Thái Lan và Mã Lai để gặp các giáo dân Cồn Dầu đi lánh nạn, tổng cộng trên 80 đồng bào.

Họ giới thiệu tôi với thân nhân của họ ở Hoa Kỳ, gồm vài chục gia đình ở rải rác khắp nước. Hai tháng sau cuộc đàn áp đẫm máu, cùng với số thân nhân này chúng tôi phát động chiến dịch “Cứu Cồn Dầu” với ba mục đích cụ thể: bảo vệ những người đang lánh nạn ở ngoài Việt Nam, đẩy lùi chính sách khủng bố đang chĩa vào số giáo dân bám đất bám làng, và bảo vệ sự trường tồn của Xứ Đạo Cồn Dầu trước chính sách giải toả trắng của chính quyền Đà Nẵng.

Chiến dịch được chia làm 6 giai đoạn với thời gian ước lượng là 3 năm. Nay đang ở giai đoạn 4. Mỗi giai đoạn có một trọng tâm: (1) báo động với dư luận quốc tế, (2) vận động chính quyền Hoa Kỳ can thiệp, (3) hướng dẫn người dân trong xứ đạo đòi công lý, và (4) vận dụng luật Hoa Kỳ để làm khựng lại hành động cưỡng chế đất.

Song song, chúng tôi cử hai luật sư đến Bangkok thường trực. Chúng tôi cũng cử một vị cựu đại sứ Hoa Kỳ bốn lần đến Thái Lan và Mã Lai để phối hợp với hai luật sư lập hồ sơ xin tị nạn cho trên 80 giáo dân Cồn Dầu. Đến nay 53 người trong số họ đã được hưởng quy chế tị nạn và phần lớn sẽ đi định cư trước cuối năm nay.

Trong thời gian hai năm qua, tôi thấy sự chuyển đổi thái độ rất rõ của người dân Cồn Dầu. Những ngày đầu sau cuộc khủng bố, người dân trong xứ đạo bị khiếp đảm đã đành, thân nhân của họ ở ngoài này cũng sợ hãi không kém.Họ sợ rằng nếu lên tiếng vì người thân ở trong nước đang nằm trong rọ của công an. Người trong nước thấy thân nhân ở ngoài còn hãi sợ như vậy thì lại càng khiếp đảm thêm. Cứ vậy, sự sợ hãi cứ tăng lên và lan toả như bệnh truyền nhiễm.

bpsos_dr_thang_and_con_dau_group_small

Ts. Thắng và một nhóm Cồn Dầu ở Thái Lan, tháng 1, 2011 (ảnh BPSOS).
May sao, có một thân nhân ở Hoa Kỳ vượt qua sự e ngại để đứng lên tranh đấu. Rồi vài người nữa cũng mạnh dạn bước ra. Chẳng mấy chốc hầu hết các thân nhân của người Cồn Dầu ở Hoa Kỳ rũ bỏ sự sợ hãi. Thấy thế, người dân Cồn Dầu trở nên phấn chấn và ngày càng tự tin trong quyết tâm bảo vệ xứ đạo. Số người ở tù ra đã công khai lên án tình trạng tra tấn, bất chấp sự vây bủa như bầy kên kên của công an nổi và chìm. Sự phối hợp trong và ngoài ngày càng nhịp nhàng và hiệu quả. Hiện nay trên 100 hộ gia đình nhất định bám đất, bám làng ở lại. Họ thường xuyên bị công an đến nhà cả ngày lẫn đêm để sách nhiễu, đe doạ nhưng họ không còn sợ hãi nữa.

Nhiều người đã hỏi tôi, tại sao chọn Cồn Dầu?

Thực ra Cồn Dầu đã chọn tôi, qua cú điện thoại của vị linh mục người Việt. Khi bắt tay vào việc thì tôi thấy Cồn Dầu là trường hợp lý tưởng đáp ứng cả 3 mục tiêu chiến lược. Vì thân nhân ở hải ngoại đã mạnh dạn lên tiếng, người Cồn Dầu nhả dần nỗi sợ đã ám ảnh họ trong suốt 37 năm và bắt đầu biết cách đòi công lý; đó là chấn hưng dân khí. Vì đây là xứ đạo với 135 năm lịch sử nên mọi người đều quen biết và gắn bó với nhau; họ dễ tập hợp thành sức mạnh. Thân nhân của họ ở Hoa Kỳ lại có thế công dân để vận động chính phủ Hoa Kỳ can thiệp; đó là dùng quốc tế vận để đẩy lùi sự chuyên chế của chính quyền địa phương.

Có người lại hỏi tôi, sao chỉ có Cồn Dầu?

Không phải chỉ có Cồn Dầu. Vì Cồn Dầu tiêu biểu cho chính sách cưỡng chế đất của dân, tôi muốn tập trung làm cho đến nơi đến chốn để làm khuôn mẫu cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại và người dân trong nước theo đấy mà tranh đấu cho dân oan. Cồn Dầu là một làng nhỏ, không mấy ai biết đến. Chính quyền nghĩ rằng dễ ăn tươi nuốt sống nó. Qua chiến dịch “Cứu Cồn Dầu” tôi muốn chứng minh rằng nếu làm đúng việc và làm việc đúng cách, chúng ta có thể nắm phần chủ động. Sáu giai đoạn của chiến dịch giúp chuyển từ đối phó sang chủ động, ở giai đoạn 5. Nó sẽ bắt đầu khi người dân Cồn Dầu đầu tiên đang lánh nạn ở Thái Lan đặt chân đến Hoa Kỳ.

(Mạch Sống Magazine: http://www.machsong.org)

Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố mục tiêu của Washington là chấm dứt chế độ thần quyền tại Iran và buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng (Islamic Revolutionary Guard Corps, IRGC) đầu hàng; nếu không, Hoa Kỳ sẽ sử dụng vũ lực, đồng thời chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Có lẽ không bao giờ Melania Trump, người từng là Melanija Knavs, rồi Melania Knauss, trước khi trở thành Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump, tưởng tượng được là sẽ có ngày đó. Ngày bà điều hợp một hội nghị thượng đỉnh giáo dục toàn cầu, và nói về… giáo dục. Vì sao thì, chẳng cần phải nói rõ. Có những chuyện khi người ta đã muốn che giấu, thì nếu có đưa ra bằng chứng, họ cũng có trăm ngàn cách phản biện. Huống chi, đó là Melania Trump. Nhưng có một điều, không nói không được. Nghĩ là nói giùm bà đệ nhất phu nhân, cũng được. Hay trừu tượng hơn, nói giùm nhân loại vậy. Đó là, bà đã mạnh dạn, dũng cảm, đứng trước toàn thế giới, và nói về…Plato.
Giữa một thế giới đã quá quen với những lời ngụy biện, câu nói của Đức Giáo hoàng Leo XIV trong Thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá tại Quảng trường Thánh Phêrô vang lên như một sự thật không thể né tránh: “Chúa Giêsu là Vua Hòa Bình, không ai có thể nhân danh Ngài để biện minh cho chiến tranh.” Đó không chỉ là một câu trong bài giảng lễ. Đó là tiếng nói của lương tri, cất lên đúng lúc chiến tranh lan rộng, khi thế giới bị kéo vào những xung đột dữ dội, ngôn ngữ quyền lực trở nên thô bạo, và nhân tính bị thử thách đến tận cùng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.