Hôm nay,  

Hoàng Đế Hai Mặt

22/11/201400:00:00(Xem: 7491)
Trông mặt mà bắt hình dong. Người ta cứ tưởng Hoàng Đế Bắc kinh Xi Jinping là con người hiền lành, vô hại và nhứt là “dễ bảo”. Thật ra, đây mới là một lãnh tụ cương quyết phải để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử ngàn năm của Trung quốc.

Nhưng ông là nhà cải cách lớn hay chỉ là một bạo chúa vĩ đại hung hãn, thành tích của ông sẽ vượt qua Tần Thủy Hoàng và Mao Trạch-đông?

Mao có quyển Sách Đỏ một thời đã được cán bộ đảng viên xem như Thánh kinh. Nay không ai nhắc tới. Người ta chỉ nhắc Mao đã giết hơn 80 triêu nhơn dân Tàu và thanh toán sạch đồng chí đã từng theo ông khi những người này bị nghi ngờ có thể có hại. Người sau cùng là Châu Ân-lai đã phải nói thẳng với Mao: “Đồng chí có thể giết tôi để khỏi giết thêm nhiều người nữa”. Từ đó, Mao dừng tay bớt đẩm máu. Mục tiêu của Mao giết chỉ để bảo vệ ngôi vị độc tôn của mình. Nay Quyển Sách Đỏ đã bị quyển Sách Trắng của Xi Jingping, một thứ Thánh kinh mới, thay thế.

Qua quyển Sách Trắng, người ta thấy Xi Jingping đưa ra một cách khái quát những ý thức hệ và những sách lược trung tâm của đảng cộng sản Tàu và giải đáp những câu hỏi mà cộng đồng thế giới muốn biết liên hệ tới những quan niệm và kiểu mẫu phát triển của nước Tàu, và cả chánh sách đối nội và đối ngoại.

Quyển “Bạch Thư” (Sách trắng) của Xi Jinping viết theo chủ đề là “Quản trị” (La Gouvernance) đã thu hút sự chú ý của nhiều ký giả ngoại quốc khi tới Trung tâm Báo chí của buổi họp những nhà lãnh đạo kinh tế của APEC 2014 tổ chức ở Bắc kinh.

Hơn 200 quyển Bạch Thư có tựa là “Xi Jingping: Sự quản trị Trung quốc” để sẳn trên kệ ở ngay lối vào Trung tâm Báo chí để phát không. Sách là một tập họp những bài diển văn, những huấn từ của Xi Jinping trong giai đoạn từ 15/12/2012 tới 13/06/2014 được dịch ra 9 thứ tiếng ngoại quốc. Sách cũng được đem giới thiệu, trước đó, vào tháng 10 vừa qua, tại Hội chợ sách vở và báo chí ngoại quốc do các nhà xuất bản tổ chức năm nay ở thành phố Franfort, Đức quốc.

Theo Ông Xu Bu, Chủ tịch Báo chí ngoại ngữ, “Quyển Bạch Thư thể hiện sự khôn ngoan của Trung quốc và chúng tôi hi vọng nó có thể giúp cộng đồng quốc tế hiểu quan niệm và đường lối chánh trị phát triển trung quốc của chúng tôi”.

Tại Hội nghị Apec, Xi Jinping chủ tọa buổi họp của các nhà lãnh đạo kinh tế trong 2 ngày 10 và 11 tháng 11/2014, với chủ đề “Kiến tạo tương lai xuyên qua đối tác Á châu-Thái Bình dương”.

Con người Xi Jinping

Từ Đại Hội đảng thứ 18, nhân dân Tàu đi theo hướng mới cải cách và mở cửa, dưới sự lãnh đạo của đảng và ông Tổng Bí thư Xi Jinping để canh tân xứ sở.

Khi phát hành quyển “Sách Trắng”, Xi Jinping tự thể hiện hoàn toàn khác biệt với những vị tiền nhiệm của mình. Hu Jintao trong mười năm, từ 2002 tới 2012, nắm đảng vẫn giử tánh khiêm tốn và kín đáo. Một Tuyển tập những bài diển văn của ông chỉ phát hành một năm sau khi ông rời quyền lực.

Nhưng Jiang Zemin khác hơn. Lãnh đạo đảng từ năm 1989 tới năm 2002, Jiang thích được tôn sùng lãnh tụ. Tuy nhiên những bài diển văn, những huấn từ, phát biểu của ông được tập trung thành 3 tập và mải bốn năm sau mới phát hành.

Xi Jingping đặc biệt hơn. Theo kết quả điều tra của China Media Project thuộc Viện Đại Học Hồng-kông thì tên Xi Jinping thường được nhắc rất nhiều lần trên Nhân Dân nhựt báo, Cơ quan ngôn luận chánh thức của đảng cộng sản trung quốc. Nhiều hơn những vị tiền nhiệm từ thời sau Mao Trạch-đông.

Trong 18 tháng nắm quyền vừa qua, Xi Jinping được báo chí nhắc tên 4725 lần. Nhưng về mặt này, Xi vẫn còn thua Mao khá xa vì trong cùng khoảng thời gian, sau Đại Hội đảng kỳ IX năm 1969, Mao có tới 7000 lần được nhựt báo Nhân Dân nhắc tên.

Sự tôn thờ cá nhơn ở Mao vượt qua Staline rất nhiều. Từ đó, đảng cộng sản Tàu cấm những lãnh tụ sau này không được bắt chước Mao nữa.

Nay Xi Jinping ban hành chiến dịch chống tham nhũng trong đảng, chủ yếu nhằm loại những người chống đối ông ta, xác định quyền lực thật sự ở trong tay lãnh tụ. Đồng thời đảng cũng nổ lực dặp tắt xã hội dân sự vừa hình thành qua mươi hoạt động, khớp miệng nhà báo, giới chức đại học và luật sư. Thể hiện mạnh mẽ quyền Dân chủ tập trung. Nên nhớ trong lịch sử nước Tàu không có 2 tù ngữ “dân chủ và tự do”. Mạnh Tử chỉ mới nói “Dân vi quí,..”.

Người tổ chức và chủ tọa Hội nghị Apec, Xi Jinping, không ngần ngại, một cách êm dịu, khéo léo, nhưng công khai, thách thức Huê kỳ và những dự tính hội nhập kinh tế của Huê kỳ ở Á châu Thái Bình dương. Ông lợi dụng cơ hội để xác định vị trí của nước Tàu trong trật tự mới Á châu. Ông mời những khách tham dự Apec thực hiện “Giấc mơ kiến tạo tương lai Á châu-Thái Bình dương” cho quốc gia mình, một cách phô trương sự lớn mạnh mà Trung quốc vừa tìm lại được. Và đồng thời là vai trò của Trung quốc quản lý nước Tàu để đem lại nhiều hơn những phúc lợi cho vùng Á châu-Thái Bình dương và cả phần còn lại của thế giới.

Để trở thành Hoàng đế

Xi Jinping đã để mất gần 2 năm cầm quyền chỉ nhằm, bằng mọi giá, củng cố lại đảng. Cái đảng của ông đã quá suy thoái. Ông thiết tha cứu đảng vì với tư cách đảng trưởng, ông tự cảm thấy mình có trách nhiệm không khác gì một thái tử của triều đại dân chủ nhơn dân đang trị vì nước Tàu. Ở ông toát lên rỏ cái tham vọng phục hồi sự vĩ đại lịch sử nước Tàu. Ông nghĩ điều này cũng là sự quan tâm khiêm tốn của toàn thể nhơn dân trung hoa ngày nay.

Để thực hiện tham vọng, Xi Jinping từng bước dẹp bỏ hẳn nguyên tắc lãnh đạo tập thể đặt ra từ thời Deng Xiaoping. Nguyên tắc này không chấp nhận từ trong trứng uy tín lớn của một cá nhơn. Deng quá sợ hãi bệnh hoang tưởng của Mao đã đưa nước Tàu đến bên bờ vực thẩm và gần thủ tiêu đảng. Deng từ chối hết mọi danh xưng. Ông sợ những hình thức tôn sùng cá nhơn như một thứ bịnh dịch hạch. Ông chủ trương trong chánh trị đối ngoại khiêm tốn tối đa, lấy sự thỏa thuận ôn hòa làm gốc.

Tới Xi Jinping nắm quyền, lời nói đơn giản, thái độ dễ tin, gương mặt bầu bỉnh bìểu lộ sự vui vẻ, thật thà, tất cả những nét bề ngoài ấy đã tạo cho mọi ngưòi một luồng gió mới mát mẻ. Hơn nữa, báo Nhân Dân đăng hình Xi Jinping vác cuốc đi ra đồng với nông dân, với họ ông đã sống bảy năm dài thời Cách mạng văn hóa.

Hoặc hình ông chở con gái nhỏ trên xe đạp, hoặc ông đá trái banh nhơn chuyến ra nước ngoài, hay đẩy xe lăng đưa cha đi, …Qua những hình ảnh khả ái, ai cũng nghĩ Xi Jinping là một lãnh tụ khả ái, ôn hòa trong đối nội và đối ngoại.

Người ta bìết ông được cựu Chủ tịch Ziang Zemin chọn. Nhiều người tin ông là người không nguy hiễm. Không ai thật sự biết rỏ bản tánh và sự quyết tâm của ông muốn làm gì cho ông và cho nước Tàu. Cái bề ngoài đó lại che dấu một con người bằng thép, chỉ trong vài tháng cầm quyền, có thể nắm gần trọn trong tay chế độ. Hìện nay, Xi Jinping một mình chỉ huy những cơ quan quan trọng đặc trách về cải cách kinh tế, về an ninh nội chính, về qưân đội, về tài chánh, về internet, … Ông đã trở thành lãnh tụ mạnh, độc tôn, không thua Mao.

Nay mọi người đã thấy Xi Jinping chỉ là một người cộng sản độc tài, áp dụng triệt để tập trung dân chủ để kiểm soát toàn xã hội, giử cho chế độ kéo dài vô tận trên đó Xi Jinping ngồi ngất ngưỏng trên ngai vàng.

Sách lược gậm nhắm

Để hiểu văn hóa chánh trị của Tàu, tưởng nên hiểu qua điều sơ đẳng này. Trong quyển “Lang Đồ Đằng” (Tổ tem Sói), tác giả Khương Nhung của Trung quốc xác định thuộc tính mang tính chất căn tính của người trung quốc là sói tính. Sói là con vật ranh mãnh, thủ đoạn, độc ác, thâm hiểm nhứt của các loài dã thú. Người trung quốc đặt căn cước của mình khởi đi từ đó. Mấy năm liền, Nhà nước trung quốc cho in đi in lại quyển sách này nhằm cổ vũ tính chiến đấu, tinh thần quật cường của dân họ (Trần Đình Hiến dịch, Hà nội, 12 / 2006).

Khi đã nắm trọn trong tay quyền lực, Xi Jinping bắt đầu thực hiện giấc mơ “Đông quốc” (*) của Mao, mà cũng là tham vọng chung của dân Tàu từ xưa nay là bá quyền gồm thâu thiên hạ.

Xi Jinping liên tiếp gây hấn với những nước láng giềng. Chủ trương “chánh trị khiêm tốn” của Đeng Xiaoping xây dựng trong hai mươi năm cầm quyền nay đã không còn thấy trong ngôn ngữ chánh trị đối ngoại của Bắc kinh nữa.

Trước nhứt đối với Nhựt, vụ đảo Senkaku-Diaoyu, tàu chiến và phi cơ của Tàu tới và của Nhựt ứng chiến làm cho thấy chiến tranh có thể xảy ra. Theo báo chí thì chính Xi Jinping đã trực tiếp nhúng tay vào vụ gây hấn với Nhựt.

Với Philippines, Xi Jing dùng võ lực tranh chấp chủ quyền quần đảo Hoàng Sa.

Với Việt nam, sau thời gian lấn chiếm lảnh thổ biên giới, lảnh hải, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hồi giửa năm nay, Xi Jinping cho giàn khoan tới vùng đặc quyền kinh tế việt nam ngang nhiên thăm dó dầu khí, làm cho cả thế giới phản đối và dân chúng việt nam chống đối mãnh liệt, trở thành một phong trào chống Tàu, tuy bị nhà cầm quyền hà nội đàn áp thô bạo cho vừa lòng Bắc kinh.

Sau cùng với Ấn độ, chỉ cách nay hơn một tháng, quân lính tàu xâm nhập lãnh thổ ấn độ thuộc vùng ngưởi Tây tạng sanh sống vào lúc Xi Jinping thăm viếng Tân Đề-li.

Các nước láng giềng đều bất bình sách lược gậm nhắm của Xi Jinping. Có lẽ chỉ có đảng cộng sản và nhà nước hà nội ủng hộ. Biển phía nam bị Xi Jinping giành trọn chủ quyền thuộc về Tàu, phủ nhận chủ quyền của 5 nước duyên hải khác. Kết quả, biển từng khu vực tuần tự rơi vào tay của Tàu. Xi Jinping không cần che dấu tham vọng của mình vì sức mạnh quân sự và kinh tế cho phép ông áp đảo các đối phương vốn yếu kém hơn. Ngoại trừ kẻ có thể can thiệp là Huê kỳ thì nay đang kẹt trong những tranh chấp ở địa phương khác.

Trong sách lược gậm nhắm này, Xi Jinping ngán Nhựt vì Nhựt là nước duy nhứt có khả năng chống lại và còn hóa giải tham vọng bành trướng của Bắc kinh. Còn những nước láng giềng khác như Myanmar, Lèo, Népal, Bhuttan, Thái lan, Kyrgyzstan, Mông cổ, Đài loan, Nam Kazakhstan, Việt nam, …Mao cho rằng là của Trung quốc, đáng lẽ đã không bị mất nếu nhà Thanh không sụp đổ. Ngày nay, trong trường hợp Việt nam, không phải Xi Jinping xâm chiếm mà là thu hồi cái đã có về cho mình mà thôi. Rìêng Việt nam đã sẳn là của Trung quốc rồi. Nhắc lại huấn từ của Staline năm 1950 ban cho Hồ Chí Minh, khi gìao Vìệt nam cho Trung quốc quản lỳ “Nay trung quốc giúp Việt nam một con gà, ngày mai, Việt nam phải nhớ trả lại một quả trứng” (**). Hà nội ngày nay, không trả lại một quả trứng, cũng không một con gà, mà trả luôn cả chuồng gà.

Xi Jingping đẩy mạnh cải cách để cứu đảng, củng cố quyền lực và giử bền vững chế độ. Ông cho Ủy Ban Trung ương đảng thông qua một nghị quyết cho phép tòa án được quyền tự trị đối với chánh quyền địa phương. Nhưng như vậy liệu đủ để bảo vệ một đảng từng suy thoái do thiếu lực lượng đối lập hay không?

Xi Jing sẽ tìm được một công thức đưa nước Tàu vào một tiến trình mới phát triển bền vững và hợp lý không?

Xi Jinping là Deng Xiaoping của thế kỷ XXI hay lại là Gorbachetchev?

Nguyễn Văn Trần

Ghi chú:

(*) Nguyễn văn Trần, Trần Đĩnh và Đèn Cù, 11/2014, Việt Luận, Thời Luận, ĐCV, …

(**) Ghi chép thật sự về Đoàn Cố vấn Trung quân giúp Việt nam trong chiến tranh Đông dương, xb Lịch sử đảng cộng sản Trung quốc, 2002.

Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.