Hôm nay,  

Nửa thế kỷ đã qua, bao giờ dân Việt Nam là bên thắng cuộc?

09/05/202500:00:00(Xem: 1407)

Tin Trang Nhất_Bình Luận
Hình minh họa: bìa sách cuốn Bên Thắng Cuộc của nhà báo/nhà văn Huy Đức.

  

30.04.1975- 30.04.2025

 

Ngày 30.04.1975 là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử cận đại của Việt Nam. Nhưng năm mươi năm sau nhìn lại, dân tộc Việt oai hùng, như vẫn thường tự nhận, đã không có đủ khôn ngoan để ngày chiến tranh chấm dứt thành một cơ hội đích thực để anh em cùng dòng máu Việt tìm hiểu nhau, cùng chung sức xây dựng đất nước. Tiếc thay, và đau thay, cái giá tử vong cao ngất của hơn 2 triệu thường dân đôi bên, của hơn 1triệu lính miền Bắc và xấp xỉ 300.000 lính miền Nam đã chỉ mang lại một sự thống nhất địa lý và hành chính, trong khi thái độ thù hận với chính sách cướp bóc của bên thắng trận đã đào sâu thêm những đổ vỡ tình cảm dân tộc, củng cố một chế độ độc tài và đẩy hơn một triệu người rời quê hương đi tỵ nạn cộng sản, với một ước tính khoảng 10% đã chết trên biển cả.

Thời gian là thay đổi. 
                                                                                                           
Nửa thế kỷ đã là hai thế hệ. Vậy trong một nước Việt Nam không chiến tranh, được đảng CSVN tự hào đã đưa vào kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, thì người dân Việt đã chiến thắng được sự nghèo đói chưa, và có bằng lòng với những quyền tự do dân sự và chính trị họ đang có?

Nôm na, họ có cảm thấy mình đang là chủ của chính bản thân mình, có thấy là những điều mình đang làm sẽ bảo đảm cho con cháu mình có một tương lai vững chắc hay chưa?

Dân số Việt Nam đã tăng qúa nhân đôi. Thế hệ những người Việt ít nhiều trực tiếp có mặt trong cuộc chiến tranh Nam Bắc Việt Nam đã lui dần theo qui luật tất yếu sinh lão bệnh tử, và nếu còn sống, thì họ cũng không còn giữ vai trò tích cực trong xã hội. Bỏ qua lý do tại sao, chỉ cần thành thực nhận định rằng nếu trong 50 năm qua họ đã không đạt tới sự hoà hợp hoà giải dân tộc thì bây giờ vấn đề này không còn quan trọng nữa.

Trong khi đó, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động (15 - 64 tuổi) tại Việt Nam đang chiếm khoảng 68% tổng dân số. Những người này đã cùng sanh ra và cùng trưởng thành trong sự uốn nắn của chủ nghĩa xã hội đảng Cộng sản Việt Nam đã tạo dựng, thành thử không có một lằn ranh Quốc-Cộng trong lòng họ để cần phải loay hoay đặt vấn đề xóa lằn ranh này hầu bàn tính chuyện hoà hợp hoà giải.

Như vậy khi Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm đợi tới tháng 30.4.2025 để xúc động kêu gọi

Sau 50 năm đất nước thống nhất, chúng ta đã có đủ bản lĩnh, đủ niềm tin, sự tự hào và đủ bao dung để vượt qua đau thương cùng nhau nhìn về phía trước - để cuộc chiến tranh đã qua không còn là hố ngăn cách giữa những người con cùng một dòng máu Lạc Hồng. Trên hành trình phát triển ấy, chính sách hòa hợp dân tộc luôn được Đảng và Nhà nước xác định là lựa chọn chiến lược lâu dài, là trụ cột trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc
 
thì hoặc là ông đang cố tình nói lời sáo rỗng để tỏ ra mình cũng là người có lương tri hoặc là ông gián tiếp công nhận dù Việt Nam Cộng Hoà đã chẳng còn trên danh nghĩa thì „Đảng và Nhà nước“ của ông vẫn đang phải đối đầu với sự đòi hỏi tự do dân chủ của một bộ phận người dân Việt Nam mà ông đang tận lực hủy diệt bằng một kế sách khủng bố tinh thần và giam cầm thể xác, và bây giờ thì tất cả còn được ông cẩn thận bọc trong lớp đường ngọt ngào "hoà hợp hoà giải“ để thích ứng với đòi hỏi của những nước dân chủ khi họ trợ giúp Việt Nam.  
 
Ông Tô Lâm là đảng viên Cộng sản từ năm 1981, có cấp hàm Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam, từng lần lượt giữ các chức vụ Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an, Thứ trưởng Bộ Công an và Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh , nên chẳng những không xa lạ với những sự bất bình của người dân trong nước trong mấy chục năm qua, mà hơn thế nữa ông còn là người lãnh đạo chiến dịch chống lại những người bất đồng chính kiến, đàn áp các tổ chức xã hội dân sự, thắt chặt kiểm soát internet ..v.v...
 
“Bản lĩnh, niềm tin và sự tự hào“ của ông Tô Lâm và đảng Cộng sản VN hãy đối diện với thách thức phải có những hành động hoà giải với những người trẻ bất đồng chính kiến.
 
Ngày 30/04/2025, nhìn danh sách 194 tù nhân lương tâm hiện nay, và 438 người đang trong tầm nhắm của công an, thì đại đa số nằm trong độ tuổi 20t-60t (1) thuộc đủ mọi ngành nghề, và không những họ và gia đình họ đều là những người con cùng một dòng máu Lạc Hồng mà  còn là những viên ngọc qúi của cả 3 miền đất nước.

Quỹ Paul K. Feyerabend, thành lập tại Thụy Sĩ để khuyến khích và thúc đẩy việc trao quyền và phúc lợi cho các cộng đồng còn yếu kém, đã viết về một tù nhân lương tâm Việt Nam, một luật sư trẻ sanh sau 1975 tại Bắc Ninh (2) như sau: ....một nhà chức trách Việt Nam thức tỉnh sẽ nhận ra rằng những người như LS Đặng đình Bách và các tổ chức như LPSD là tài nguyên to lớn cho bất kỳ quốc gia nào. Chỉ những người và những tổ chức như vậy mới có thể giúp phát triển cơ chế kiểm soát- cân bằng và nhận thức cộng đồng cần thiết cho bất kỳ quốc gia nào muốn có thể phát triển thịnh vượng. 

Những người trẻ này hiện nay quan trọng hơn những gì đã xảy ra trong dĩ vãng, vì dĩ vãng không thể sửa đổi, mà họ lại chính là những hứa hẹn cho tương lai, vì cách họ phát triển các phẩm chất về thể chất, tinh thần và đạo đức sẽ quyết định mô hình của quốc gia trong tương lai cũng như vận mệnh của dân tộc.

Đừng trả thù, đừng bóp chết nhu cầu dân chủ của người dân
 
Ông Tô Lâm và đảng Cộng sản của ông không cần chủ trương khép lại quá khứ nhưng cần phải thành thật và nghiêm chỉnh tôn trọng khác biệt, hướng tới tương lai (3)

Sau 30/04/1975, sự gặp gỡ trực tiếp của người dân hai miền Nam Bắc Việt Nam đã xoá bỏ những tuyên truyền láo khoét về một miền Nam đói khát bị Mỹ xâm chiếm. Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu đã khiến câu "tư bản giãy chết" biến mất.

Nhưng phải đến năm 2025 ông Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm mới mở lời chính thức xác nhận tình trạng thực của Việt Nam (4):  Chúng ta đóng góp được bao nhiêu % giá trị trong đó? Hay là mình đang ở phân khúc thấp nhất của chuỗi giá trị, chủ yếu là gia công cho nước ngoài. Một cái áo bán ra mà thiết kế, vải, nhuộm, chỉ, cúc đều của người khác thì mình được bao nhiêu? Có chăng chỉ là công lao động và sự ô nhiễm môi trường? Số liệu tôi nêu trên được trích dẫn từ báo cáo của Lãnh đạo về thành tích của ngành mình. Tôi cứ tự hỏi đây liệu có phải là “ngộ nhận”, là “tự huyễn hoặc”, là “tự ru mình” không

Không một người Việt Nam đứng đắn nào lại cười chê ông Tô Lâm khi ông nói ra nhận định này, nhưng những thế hệ trẻ Việt Nam đang chờ đợi ông có những động thái hoà giải thực sự với họ để họ có thể yên tâm nói và làm, góp sức xây dựng đất nước mà không sợ lãnh những bản án bỏ túi, được tạo dựng để bóp chết những mầm mống dân chủ trong họ.

Nửa thế kỷ trước, ngày 30.04.1975, một Việt Nam thống nhất địa lý đã chọn lựa hay bị đẩy đi theo con đường Xã hội chủ nghĩa để hôm nay, nửa thế kỷ sau, trước một thế hệ trẻ có khả năng tìm nhiều nguồn tin tức và so sánh, thì chính người lãnh đạo đảng Cộng Sản phải đành lên tiếng báo động tình thế tụt hậu, giả tạo, suy đồi của đất nước (5).

Nhưng nhìn nhận, dù có thực tâm, thì cũng chỉ là bước đầu.

Không biết Việt Nam ngày nay xây dựng nội lực cách nào để thoát khỏi kiếp nạn dân tộc đang gánh chịu, để không trở thành một nước của những người máy như Bắc Hàn?

Chỉ như vậy thì dân tộc Việt cuối cùng mới là bên thắng cuộc.

Thục-Quyên
 
 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Giữa thủ đô Washington, D.C., nơi mỗi ngày, dòng sông Potomac lặng lẽ soi bóng những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) sừng sững như một biểu tượng của sự hợp nhất văn hóa và tự do nghệ thuật. Thế nhưng, vào Tháng Mười Hai năm 2025, di sản ấy đã đột ngột bị bẻ lái. Hội đồng quản trị của Kennedy Center do Donald Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu đổi tên thành "Trung tâm Tưởng Niệm Nghệ Thuật Biểu Diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy.”

Tôi nghe tin ấy vào buổi sáng. Tin chưa kịp thành chữ trong đầu thì cơ thể đã vội phản ứng: tay lạnh ngắt, chân bủn rủn, tim đập dồn dập, như thể một bóng ma ký ức chôn sâu trong cơ bắp chợt bật nắp hòm ngồi dậy. Tôi phải ngồi yên hít thở thật sâu. Không nghĩ, không phân tích, nhưng rồi nhận ra trong cơn choáng váng, một phản xạ ký ức quen thuộc, rất cũ, tưởng đã bỏ lại ở một kiếp khác, trồi lên.

Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ — trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.

Ngay khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đặt thuế quan làm trung tâm trục chính kinh tế – chính trị. Ông hứa hẹn việc tăng thuế nhập khẩu sẽ đưa kỹ nghệ Mỹ hồi hương, khôi phục việc làm cho tầng lớp công nhân, buộc dân chúng ưu tiên hàng nội địa, và nhờ đó nước Mỹ sẽ lấy lại địa vị siêu cường trên cả hai mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao. Trong các cuộc vận động quần chúng, ông thẳng thừng tuyên bố: “Thuế quan là phát minh vĩ đại nhất lịch sử loài người.” Giới chuyên gia kinh tế, trái lại, gần như nhất loạt phản đối. Các nhà kinh tế uy tín, từ phái tự do mậu dịch đến phái chủ trương điều tiết, đều chỉ rõ rằng thuế quan đẩy giá hàng nhập khẩu lên cao, kéo theo lạm phát gia tăng; làm giảm giá tr đồng lương thực tế của người lao động; tăng chi phí nguyên liệu đầu vào cho xưởng sản xuất; khiến phần lớn nền công nghiệp Hoa Kỳ rơi vào thế bất lợi trên trường quốc tế. Họ còn cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ lao dốc, kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào vòng xoáy suy thoái mới

Hiện nay tại Iran, các cuộc biểu tình chống chính quyền đang lan rộng trên toàn quốc. Chế độ Mullah đã phản ứng hết sức cứng rắn bằng việc bắt giữ hàng loạt người biểu tình và phong tỏa gần như toàn bộ các kênh liên lạc Internet. Trước áp lực chính trị ngày càng gia tăng từ cộng đồng quốc tế, câu hỏi đặt ra là liệu giới lãnh đạo Iran còn đủ khả năng kiểm soát và duy trì sự ổn định của đất nước hay không.

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.