Hôm nay,  

Thỏa Thuận Mở Cửa Lại Chính Phủ Và Cuộc Giải Phẫu Obamacare

10/11/202516:12:00(Xem: 1064)
GettyImages-2245513580
WASHINGTON, D.C. – Ngày 10 tháng 11: Lãnh đạo khối đa số Thượng viện John Thune (Cộng Hòa – Nam Dakota) trả lời báo chí khi đi về văn phòng tại Điện Capitol, Washington, D.C. Thượng viện đã đạt được thỏa thuận muộn tối Chủ nhật nhằm tài trợ cho chính phủ và chấm dứt tình trạng đóng cửa dài nhất trong lịch sử. (Ảnh: Tom Brenner/Getty Images)

 

Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện thỏa hiệp, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.

Đêm Chủ nhật, Thượng viện bỏ phiếu 60–40 để chấm dứt cuộc khủng hoảng. Tám thượng nghị sĩ Dân Chủ bỏ phiếu thuận, đổi lấy lời hứa của Lãnh Đạo Đa Số Thượng Viện John Thune rằng sẽ có một cuộc biểu quyết riêng vào giữa tháng Mười Hai về việc gia hạn trợ cấp Obamacare. Một lời hứa không giấy trắng mực đen, chỉ đủ để gọi là “thỏa hiệp”.

Nhưng người dân không được gì từ đó. Trợ cấp Obamacare – những khoản tín thuế giúp người thu nhập thấp giữ được bảo hiểm y tế – sẽ hết hiệu lực vào cuối năm. Chúng được tạo ra trong đại dịch, kéo dài thêm qua Đạo luật Giảm Lạm Phát năm 2022, và nay bị gác lại giữa cuộc cãi vã về chi tiêu. Dân Chủ xem đây là nền tảng an sinh, Cộng Hòa xem là gánh nặng.Hai quan niệm về nước Mỹ đối đầu nhau: một bên tin rằng chính phủ có trách nhiệm bảo vệ người yếu thế, bên kia tin rằng ai không đủ sức thì ráng mà tự lo liệu.

Theo Trung tâm Ngân sách và Chính sách, 24 triệu người có bảo hiểm nhờ Obamacare, 93% trong số đó được trợ cấp. Nếu chương trình ngừng, phí bảo hiểm có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba. Cục Ngân sách Quốc hội dự tính khoảng bốn triệu người sẽ mất bảo hiểm. Nhóm tuổi 50–64, vốn giảm một nửa tỉ lệ không bảo hiểm nhờ ACA, sẽ chịu thiệt hại nặng nhất.

Giáo sư Mark Shepard của Trường Kennedy, Harvard, nói: “Mất bảo hiểm không chỉ là chuyện cá nhân. Nó là hiệu ứng dây chuyền: người dân đến với Medicare muộn hơn, trong tình trạng tệ hơn, và chi phí điều trị cao hơn.” Các bệnh viện và chính quyền địa phương sẽ là nơi đầu tiên cảm nhận cú sốc đó.

Theo khảo sát của Mercer, chi phí bảo hiểm y tế cho người lao động sẽ tăng trung bình 6,5% vào năm 2026 – cao nhất trong 15 năm. Gần 60% doanh nghiệp nói sẽ cắt quyền lợi hoặc tăng phần đóng góp của nhân viên. Và khi trợ cấp biến mất, giá bảo hiểm tăng khắp thị trường – cả trong lẫn ngoài Obamacare.  57% người hưởng trợ cấp ACA sống ở các khu vực bầu cho Cộng Hòa. 

Trong khi Thượng viện bỏ phiếu, một lưỡi dao khác đã sẵn sàng. Đạo luật “One Big, Beautiful Bill” mà Tổng thống Trump ký hồi tháng Bảy sẽ xóa bỏ toàn bộ trợ cấp ACA cho di dân hợp pháp có thu nhập thấp – những người làm việc, đóng thuế, nhưng chưa đủ điều kiện nhận Medicaid. Cục Ngân sách Quốc hội ước tính 300.000 người sẽ mất bảo hiểm năm tới, gần một triệu vào năm 2034.

Arturo Bustamante, giáo sư Trường Y tế Công cộng UCLA, nói: “Khi người trẻ và khỏe rời hệ thống, chi phí cho phần còn lại sẽ tăng. Và khi đó, thị trường bảo hiểm bắt đầu chết dần.”

Rồi đến “kế hoạch mới” của Tổng thống Trump. Ông viết trên Truth Social rằng thay vì chuyển tiền cho các hãng bảo hiểm, chính phủ nên “gửi thẳng cho người dân” qua tài khoản tiết kiệm y tế cá nhân – Health Savings Accounts (HSA) – để “người Mỹ tự lo việc chăm sóc sức khỏe của mình.” Nghe đơn giản, nhưng chính vì thế mà nguy hiểm.

Giáo sư Miranda Yaver của Đại học Pittsburgh chỉ rõ: “Đây không phải là cải tổ, mà là sự rút lui khoác áo tự do.” Các tài khoản HSA chỉ có lợi cho người giàu, những người có tiền để gửi và được giảm thuế. Người nghèo thì có thể mở tài khoản, nhưng trong đó sẽ chỉ có sự trống rỗng và một lời nhắn: hãy tự lo liệu.

Sự thay đổi này đánh vào cốt lõi của bảo hiểm – chia sẻ rủi ro. Khi người khỏe rút lui, chỉ còn người bệnh ở lại, chi phí tăng, và hệ thống sụp. Ở nước Mỹ của Trump, họ gọi đó là “trao quyền chọn lựa cá nhân.” Ở thế giới tự do giàu mạnh khác, người ta gọi là “bỏ mặc.”

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu các hãng bảo hiểm giảm từ 2 đến 10 phần trăm trong ngày thứ Hai. James Harlow, phó chủ tịch Novare Capital Management, nói: “Thị trường phản ứng với sự bất định” – và bất định lớn nhất bây giờ là liệu Obamacare có sống sót qua mùa đông năm nay hay không.

Cùng ngày, Bộ Nội an gửi lên Tòa Bạch Ốc dự thảo khôi phục quy định “public charge” – cho phép từ chối hồ sơ thường trú của di dân nếu họ từng nhận trợ cấp y tế hay phúc lợi. Adriana Cadena, giám đốc tổ chức Protecting Immigrant Families, nói: “Khi một người sợ đi khám bệnh, cả nhà sẽ tránh bệnh viện. Và khi giữ gìn sức khỏe trở thành điều đáng sợ, quốc gia ấy tự làm mình yếu đi.”

Theo KFF, 24,3 triệu người Mỹ đang dựa vào Obamacare để được bảo hiểm. Phần lớn từng bị các hãng bảo hiểm từ chối trước năm 2010. Nếu chương trình sụp, họ sẽ trở lại với thế giới cũ: bệnh viện, hóa đơn, và nợ.

Tuy hôm nay, Washington bật đèn xanh trở lại, nhưng cuộc khủng hoảng còn lâu mới kết thúc. Một chính phủ đang chuẩn bị “vận hành lại” cùng lúc chuẩn bị phẫu thuật chính hệ thống từng giúp nó đứng vững. Obamacare đang bị tháo gỡ từng phần, từng điều khoản, từng dòng luật. Và vết cắt ấy không hướng vào các sự đắt đỏ bảo hiểm, mà xén bỏ quyền được chữa bệnh của người dân – điều từng được xem là phần tối thiểu của phẩm giá con người trong một đất nước tự xưng “vĩ đại.”

 

Nina HB Lê

 

(Dữ kiện tổng hợp từ Newsweek, TIME, Politico, NBC News và các báo cáo của CBO, KFF, Harvard Kennedy School, tháng 11 năm 2025.)

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật

Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”

Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.

Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.

Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.

Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.

Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.

Trong lúc hàng triệu người không đủ thực phẩm để ăn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại để mặc cho nông sản thối rữa hàng loạt ngoài đồng, trong kho bãi, và thậm chí còn trực tiếp tiêu hủy hàng ngàn tấn thực phẩm viện trợ. Tất cả đều nhân danh mục tiêu “nâng cao hiệu quả” của bộ máy chính phủ. Những thay đổi quyết liệt trong chính sách thuế quan, các cuộc bố ráp di dân gắt gao và cắt giảm các chương trình hỗ trợ người dân như tem phiếu thực phẩm đã khiến nông dân kiệt quệ vì thiếu nhân lực và vốn liếng. Nông sản thì bị bỏ mặc cho mốc meo trong kho và thối rữa ngoài đồng, trong khi hàng triệu người dân rơi vào cảnh đói kém. Đó là chưa kể đến những trường hợp chính quyền trực tiếp tiêu hủy nguồn thực phẩm hoàn toàn có thể sử dụng được.

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ-Hoa Kỳ phản ánh sự dịch chuyển mạnh của trật tự quyền lực toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có tiềm năng hợp tác lớn nhờ quy mô dân số và kinh tế, nhưng nghi kỵ chiến lược, cạnh tranh ảnh hưởng và tranh chấp biên giới khiến hợp tác bị hạn chế. Với Mỹ, việc Ấn Độ nghiêng về Trung Quốc có thể làm suy yếu chiến lược kiềm chế Bắc Kinh, trong khi tranh chấp thương mại như thuế 50% của Mỹ càng làm quan hệ thêm bất ổn...
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.