Ảnh: American Community Media
Quận Cam (VB) – Bác sĩ Richard Besser là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của tổ chức Robert Wood Johnson Fung (RWJF) từ tháng 4 năm 2017. RWJF là một tổ chức từ thiện hàng đầu quốc gia, quan tâm đến sự tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe. Hợp tác với cộng đồng, các chuyên gia y tế và các tổ chức khác, RWJF hướng đến một tương lai chăm sóc sức khỏe không còn là đặc quyền của một nhóm người, mà là quyền lợi chung của toàn dân Mỹ.
Bác sĩ Besser cũng là một bác sĩ nhi đồng, từng phục vụ nhiều năm tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), đóng một vai trò quan trọng trong thời đại dịch COVID-19. Với một bề dày kinh nghiệm y tế như vậy, trong một cuộc họp báo trên mạng vào cuối tháng 2 do American Community Media tổ chức, ông tuyên bố rằng CDC không còn là nguồn thông tin đáng tin cậy về vaccine nữa. “Tôi thực sự rất đau lòng khi phải nói điều này. Tôi đã làm việc tại CDC trong 13 năm với những nhân viên tận tâm. Nhưng nay tôi không khuyến khích mọi người tìm kiếm thông tin về vaccine từ CDC.”
Vào tháng 6 năm ngoái, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert Kennedy đã sa thải toàn bộ 17 thành viên của Ủy Ban Tư Vấn Về Chủng Ngừa (ACIP); thay thế bằng những thành viên mới là những người hoài nghi về vaccine. “Ủy ban mới toàn những người cuồng tín chống vaccine”, ông Besser nhận xét; rất ít thành viên mới có chuyên môn về y tế công cộng hoặc chủng ngừa.
Trong năm qua, ACIP đã đưa ra một số đề nghị gây tranh cãi, đặc biệt là về vaccine sởi, quai bị, rubella và thủy đậu (MMRV); loại bỏ vaccine viêm gan B sau khi sinh; thắt chặt điều kiện về vaccine Covid-19. Chủ tịch ACIP Kirk Milhoan tuyên bố vào tháng 1 rằng vaccnie bại liệt và sởi không nên là bắt buộc. Theo ông, cả hai đều không còn là mối đe dọa như vài năm trước, do điều kiện vệ sinh tốt hơn và các yếu tố khác.
Các đề nghị của ACIP được đưa ra trong bối cảnh gia tăng các bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccnie, bao gồm cả bệnh sởi, căn bệnh được tuyên bố là đã bị xóa sổ vào đầu thế kỷ này. Sự hoài nghi về vaccine cũng tăng lên đáng kể ở Mỹ: khoảng 16% phụ huynh đã bỏ qua hoặc trì hoãn lịch chủng ngừa cho con em từng được khuyến khích, theo một cuộc khảo sát năm 2025 do KFF và The Washington Post cùng công bố. Bệnh sởi đang quay trở lại ở Mỹ do tỷ lệ chủng ngừa thấp. Theo báo cáo của hệ thống theo dõi vaccine thuộc Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg, chỉ trong hai tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận 1,099 trường hợp mắc bệnh sởi, bao gồm một đợt bùng phát lớn ở Nam Carolina với 674 trường hợp, và một đợt bùng phát nhỏ hơn ở Utah. Trong cả năm 2025 ghi nhận 2,213 trường hợp mắc bệnh sởi, bao gồm các đợt bùng phát nghiêm trọng ở Texas, Utah, Nam Carolina và Arizona.
Theo bác sĩ Besser, hiện đang có những nỗ lực lớn trên khắp cả nước nhằm loại bỏ yêu cầu chủng ngừa đối với trẻ em đi học. Đó là một trong những ý tưởng đáng sợ nhất mà ông từng thấy trong đời. Điều đó có nghĩa là nếu phụ huynh cho con mình đi học mẫu giáo, họ không biết liệu con mình có ngồi cạnh một đứa trẻ chưa được chủng ngừa hay không; đứa trẻ đó có thể lây cho con mình một chứng bệnh gì.
Các đề nghị mới của ACIP hiện đang gặp nhiều sự phản đối và các vụ kiện. ACIP từng dự kiến họp trong thời gian 25 đến 27 tháng 2, nhưng cuộc họp đã bị hủy bỏ. Vào ngày 13 tháng 1, Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đã đệ đơn kiện, cho rằng bản ghi nhớ của CDC về đề nghị chủng ngừa không dựa trên bằng chứng khoa học. Vụ kiện nhằm ngăn chặn cuộc họp tháng 2 của ACIP, ngăn chặn những thay đổi đối với lịch chủng ngừa hiện hành cho trẻ em, nhằm khôi phục lịch chủng ngừa của CDC đã có từ trước ngày 15 tháng 4 năm 2025, là thời điểm trước khi ủy ban mới của bộ trưởng Kennedy bắt đầu hoạt động.
Một số tổng chưởng lý của các tiểu bang cũng đã đệ đơn kiện vào ngày 24 tháng 2 nhằm chống lại Kennedy và Giám đốc điều hành tạm quyền của CDC, Jay Bhattacharya. Vụ kiện này cũng nêu lên những lo ngại tương tự.
Chủ tịch AAP là bác sĩ Andrew D. Racine cho rằng sức khỏe của trẻ em phụ thuộc vào các đề nghị chủng ngừa dựa trên khoa học thực sự và minh bạch. Thật không may, các quyết định gần đây của các cơ quan liên bang từ bỏ những tiêu chuẩn này, gây ra sự hoang mang cho các gia đình, làm ảnh hưởng đến việc áp dụng các loại vaccine có khả năng cứu sống người, làm suy yếu sự bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nếu không tin vào CDC, thì những lời khuyên của ai là đáng tin cậy? Theo bác sĩ Besser, người dân không nên nghe lời khuyên y tế từ các chính trị gia, hoặc những người làm y tế bị ảnh hưởng bởi chính trị. Lời khuyên của ông là những ai may mắn có một bác sĩ quen biết và tin tưởng, hãy hỏi họ xem nên làm gì. Thật khó để phân biệt thật giả trong những thông tin nhiễu loạn đang diễn ra hiện nay. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn của nền y tế Mỹ là không phải ai cũng có bác sĩ. Số lượng người dân có được bác sĩ chăm sóc thực tế đang giảm. Sự bất bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe ở Mỹ hiện nay đang tăng do chính sách cắt giảm chi tiêu y tế của chính quyền Trump, đặc biệt là y tế dành cho những người cao niên, người có thu nhập thấp.
Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) có đưa ra lịch chủng ngừa hàng năm. Trong hầu hết các trường hợp trước đây, các đề nghị của AAP là giống với của ACIP. Tuy nhiên, năm nay, các đề nghị của AAP có sự khác biệt, đáng chú ý nhất là về vaccine phòng viêm gan B, Covid-19, RSV (virus hợp bào hô hấp), vaccine sởi, quai bị, rubella và thủy đậu. Bác sĩ Besser đề nghị nên tham khảo lịch chủng ngừa của AAP thay vì dựa vào CDC.
Bác sĩ Besser có trả lời câu hỏi về việc chích ngừa viêm gan B (Hepatitis B), là một căn bệnh ảnh hưởng nhiều đến cộng đồng gốc Việt, các cộng đồng Nam và Đông Á, cũng như người da đen. Vaccine rất hữu ích, không chỉ làm giảm căn bệnh viêm gan B, mà còn làm giảm ung thư gan và xơ gan. Nó chính là một loại vaccine ngừa ung thư. ACIP gần đây đã loại bỏ đề nghị chích ngừa viêm gan B cho trẻ sơ sinh, và ông nghĩ đó là một quyết định rất thiếu khôn ngoan. Bằng cách chủng ngừa vào thời kỳ sơ sinh, nước Mỹ đã làm giảm bệnh viêm gan B ở Mỹ. Ông lo lắng rằng mước Mỹ sẽ chứng kiến sự gia tăng bệnh viêm gan B trong vài thập niên tới.
