Ảnh: American Community Media
Vào ngày 4 tháng 7, Ngày Độc lập Hoa Kỳ, tổng thống Trump đã ký thành luật dự luật “Bự & Đẹp”, khẳng định phần lớn chương trình nghị sự của ông: duy trì các khoản cắt giảm thuế được áp dụng trong nhiệm kỳ đầu tiên; mang lại nguồn ngân sách lớn cho ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch và vấn đề an ninh biên giới. Theo hướng ngược lại, đạo luật thu hẹp đáng kể mạng lưới an toàn thực phẩm và y tế, bao gồm Medicaid và Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung — SNAP. Trong một cuộc họp báo trên mạng vào giữa tháng 7 do American Community Media tổ chức, các chuyên gia đã phân tích các tác động lâu dài của đạo luật đến sức khỏe người Mỹ; đồng thời tiên đoán dự luật có thể làm thâm thủng ngân sách thêm vài nghìn tỷ đô la trong thập niên tới.
Được quảng bá là một gói cắt giảm thuế, luật mới này cắt giảm bảo hiểm y tế lớn nhất kể từ khi Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá Phải Chăng (ACA, hay Obamacare) được ban hành vào năm 2010. Ông Larry Levitt, phó chủ tịch điều hành chính sách y tế tại KFF, cho biết: “Dự luật này không được xây dựng như một cải cách chăm sóc sức khỏe. Về cơ bản, nó là việc bãi bỏ ACA một phần. Nó sẽ làm giảm nguồn tài trợ liên bang cho bảo hiểm y tế nhiều hơn bất kỳ đạo luật nào trong lịch sử.”
Theo ước tính ban đầu từ Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội, đạo luật này sẽ làm giảm chi tiêu y tế liên bang hơn 1 nghìn tỷ đô la, chủ yếu bằng cách cắt giảm Medicaid và trợ cấp bảo hiểm y tế. Khoảng 11.8 triệu người dự kiến sẽ mất bảo hiểm do các điều khoản trong dự luật. Và khi các khoản tín dụng thuế cho phí bảo hiểm y tế hết hạn vào cuối năm nay, con số đó dự kiến sẽ tăng lên 16 triệu.
Một trong những điều khoản gây tranh cãi nhất trong đạo luật về Medicaid là yêu cầu làm việc đối với những người trưởng thành đủ điều kiện hưởng chương trình ACA. Mặc dù 90% những người ghi danh chương trình này đang làm việc, nhưng thủ tục hành chính rườm rà dự kiến sẽ khiến 4.8 triệu người mất bảo hiểm chỉ vì không tuân thủ quy trình báo cáo.
Một số thay đổi khác đối với Medicaid:
- Yêu cầu đăng ký lại Medicaid sáu tháng một lần thay vì hàng năm.
- Áp dụng mức thu phí từ người bệnh lên đến $35 cho những người có thu nhập trên mức nghèo khó.
- Hạn chế cách các tiểu bang tài trợ cho Medicaid.
Việc cắt giảm này dự kiến sẽ ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đến các bệnh viện ở vùng nông thôn, nơi nguồn ngân sách vốn đã mỏng. Một quỹ y tế nông thôn trị giá $50 tỷ đã được đưa vào dự luật để bù đắp, nhưng chỉ là tạm thời. Một số bệnh viện có thể không đóng cửa ngay lập tức; nhưng trong tương lai nếu các nguồn tài trợ tiếp tục giảm, việc đóng cửa sẽ diễn ra nhanh hơn. Tại các cộng đồng như Bakersfield, California — nơi hơn 60% cư dân phụ thuộc vào Medicaid — các bệnh viện địa phương có thể bị phá sản và phải đóng cửa.
Thị trường bảo hiểm của ACA cũng phải đối mặt với sự biến động lớn. Các thủ tục xác minh thu nhập mới sẽ khiến việc ghi danh trở nên khó khăn hơn. Một điều khoản đặc biệt gây tranh cãi sẽ loại bỏ quyền được hưởng bảo hiểm ACA đối với nhiều người nhập cư hợp pháp, bao gồm người tị nạn, người tị nạn chính trị và những người thuộc Quy Chế Bảo Vệ Tạm Thời. Quyền được hưởng Medicaid và Medicare của những nhóm dân số này cũng bị hạn chế. Lưu ý rằng họ là những người nhập cư hợp pháp, và giờ đây họ đang bị cắt giảm quyền được hưởng bảo hiểm y tế.
Theo Giáo Sư Natasha Sarin của Đại học Yale, dự luật này có thể sẽ dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ số ca tử vong có thể phòng ngừa được. Các ước tính cho thấy khoảng 28,000 người đã được cứu sống trong một thập niên qua nhờ chăm sóc y tế mở rộng với ACA. Việc giảm số người tham gia ACA có thể dẫn đến từ 100,000 đến 200,000 ca tử vong trong 10 năm tới. Những khoản cắt giảm này đặc biệt gây hại cho các nhóm dễ bị tổn thương, bao gồm người già, người bệnh và cộng đồng di dân, những người vốn đã ở bên lề của hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Vẫn theo bà Sarin, mặc dù Đảng Cộng Hòa tuyên bố rằng dự luật này giúp giảm lãng phí và cải thiện tính hiệu quả của chính phủ, nhưng những tác động tài chính của nó lại cho thấy một chiều hướng khác. Việc cắt giảm thuế của đạo luật có thể sẽ khiến nợ liên bang bùng nổ. Nếu gia hạn các điều khoản giảm thuế và giả định các điều khoản thuế mới sẽ là vĩnh viễn, đạo luật này có thể làm tăng tỷ lệ nợ trên GDP từ 100% hiện nay lên 135% vào năm 2035, tương đương thêm 4 nghìn tỷ đô la thâm hụt. Ngân sách bị thâm hụt sẽ gây ra những hậu quả kinh tế rộng lớn. Chi phí vay nợ cao hơn của chính phủ sẽ đẩy lãi suất lên trên diện rộng. Lãi vay mua nhà, mua xe, nợ vay sinh viên, nợ vay dành doanh nghiệp nhỏ đều trở nên đắt đỏ hơn. Điều này sẽ kéo nền kinh tế đi xuống và GDP sẽ giảm dần theo thời gian, bà Sarin dự đoán.
Trong khi người giàu có sẽ thấy những lợi ích đáng kể từ việc cắt giảm thuế của Trump, những người Mỹ có thu nhập thấp phải đối mặt với việc cắt giảm Medicaid, SNAP và các chương trình an sinh xã hội khác. Theo tính toán của một số chuyên gia tài chính, 40% người có thu nhập thấp nhất dự kiến sẽ chịu thiệt thòi hơn do đạo luật này. Họ mất khoảng $700 thu nhập sau thuế. Trong khi đó, 1% những người giàu nhất lại kiếm được thêm $30,000 đô la mỗi năm, và 0,1% người giàu nhất thậm chí còn kiếm được nhiều hơn nữa. Bà Sarin mô tả dự luật này là chính sách “đảo ngược Robin Hood,” lấy tiền từ những người nghèo nhất và chia cho những người giàu nhất.
Đảng Cộng Hòa chỉ ra các phúc lợi trong đạo luật như giảm thuế cho người cao tuổi. Nhưng việc cắt giảm này chỉ là một khoản tăng khiêm tốn trong khoản khấu trừ tiêu chuẩn, và chỉ là tạm thời. Và khoản tín dụng thuế trẻ em mở rộng, tăng từ $2,000 lên $2,200, sẽ không mang lại lợi ích cho các gia đình có thu nhập thấp.
Khi thông qua dự luật, các nhà làm luật đảng Cộng Hòa cố tình lùi lại nhiều thay đổi về chăm sóc sức khỏe đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 để tránh bị mất phiếu. Tuy nhiên, tác động của chúng sẽ được cảm nhận rõ rệt trong những năm tới. Bà Sarin kết luận: "Đây không chỉ là một đạo luật. Nó là một sự định nghĩa lại về việc ai được bảo vệ ở Mỹ và ai sẽ bị bỏ lại phía sau."
Việt Báo biên dịch
