Hôm nay,  

Tái Đáo Thiên Thai

23/02/200700:00:00(Xem: 3868)

Tái Đáo Thiên Thai

Tái Đáo Thiên Thai là tựa bài thơ thất ngôn bát cú của thi sỹ Tào-Đường, tả tâm trạng hai chàng Lưu Nguyễn lạc Thiên Thai, nhưng tôi chỉ nhớ hai câu cuối (có lẽ vì tôi chỉ thích hai câu cuối):

“Đào hoa lưu thủy y nhiên tại

Bất kiến đương thời khuyến tửu nhân.”

Tôi tạm dịch thế này, có thể không sát văn tự nhưng hy vọng gần sát ý:

“Hoa đào vẫn nở, nước êm trôi

Đâu người rưọu tiễn buổi chia phôi!”

Số là, hai chàng rủ nhau lên núi hái thuốc, lang thang thế nào lại lạc vào động Tiên. Không biết khi ấy trong động có bao nhiêu Tiên-nữ nhưng chỉ có hai nàng rủ hai chàng kết duyên vợ chồng. Chỗ này tôi hơi thắc mắc, trước khi hai chàng lạc bước tới thì Động Tiên chỉ có các Tiên-nữ sống vui vẻ với nhau, có ai biết “kết duyên vợ chồng” là gì không"

Thôi thì cứ cho là vì duyên tới nên sẽ tự nhiên biết mà rủ thôi.

Hai chàng làm bạn với hai Tiên thì quả là … thần tiên. Thời gian đó, chắc hai chàng đều tiếc rằng sao không đi hái thuốc sớm hơn để được lạc lối sớm hơn" Hơn thế nữa, chắc hai chàng còn mủi lòng thương xót thế nhân nơi cõi ta-bà, sao mà cực quá! sao mà khổ qúa! Nếu ai cũng lạc vào cõi Tiên như mình thì sung sướng biết bao!

Có mủi lòng cũng vì tâm-từ-bi chút thôi, rồi quên ngay để hưởng hạnh phúc chứ!

Hình như câu chuyện Lưu Nguyễn lạc Thiên Thai, ít ai tả rõ cuộc sống nơi đó của hai chàng thế nào, mà chỉ nói chung chung là thần tiên lắm! Không ai biết hàng ngày hai chàng ăn uống những gì, chỉ ngầm hiểu là ăn đào và uống nước suối (vì xứ Tiên chắc phải nhiều đào tiên, và cảnh tiên thì nhiều sông suối) Rồi hai chàng làm gì cho hết ngày, ngoài việc cùng Tiên-nữ dạo chơi non bồng diễm ảo, chàng ca, nàng múa …vân … vân … Thật là thần tiên quá, vì chàng không phải đi làm, không phải kẹt xe trên xa lộ, không bị ông xếp bà xếp xài xể, không sợ bị layoff, không sợ bị late charge khi trả bill trễ …. Biết bao nhiêu là thứ phiền não thế gian mà chỉ cần lạc lối thiên tiên là rũ bỏ sạch hết.

Tuyệt!

Có lẽ không ít ai trong chúng ta, đọc câu chuyện này mà không khởi tâm mong được như vậy. E rằng có người quá mong mỏi, còn thử đi hái thuốc không chừng!

Nhưng,

Lại chữ nhưng đáng ghét!

Nhưng chỉ ít lâu sau, (không ai biết bao lâu, trong một vài tác phẩm viết về chuyện này, cho là 6 tháng) hai chàng Lưu Nguyễn cảm thấy nhớ nhà. Nhớ nhà đây có lẽ không chỉ nhớ CÁI NHÀ ở ta-bà, mà tôi nghĩ là hai chàng nhớ khắp cõi ta-bà, nhớ những sinh động ồn ào, nhớ bụi bặm, nhớ thiếu thốn chật vật, nhớ những bực mình, cãi cọ, nhớ lo lắng, nhớ ác mộng, nhớ bún riêu, bún ốc, nhớ phở, nhớ hủ tíu, xôi chè, bánh mì, bánh cuốn … Trời ơi, hai chàng mà kể hết những cái nhớ đang ùn ùn trong lòng thì Tiên-nữ cũng phát điên thôi.

Thế nên, hai chàng chỉ lịch sự thổ lộ là “Ta nhớ nhà quá! Ta muốn về thăm nhà rồi ta sẽ trở lại”. Nghe thế, Tiên-nữ rầu rầu: “Chàng về, thiếp không dám giữ, chỉ xin chàng suy nghĩ kỹ đã”

(Tiên-nữ có khác! Chứ gặp thôn nữ thì: “Chàng về em chẳng cho về. Em nắm vạt áo, em đề câu thơ!”)

Chắc chắn là hai chàng không cần suy nghĩ gì lâu thêm, vì nhớ ta-bà  quá rồi! ăn đào tiên ngán quá rồi! ca múa cũng mệt quá rồi! Vả lại, nếu muốn trở lại cõi Tiên thì cũng dễ thôi vì ngày trước đi hái thuốc, lạc ở chỗ nào, sẽ tới đúng chỗ đó. Tiên đã là vợ mình thì Tiên sẽ chờ ở đó, khỏi cần gọi taxi mới tới.

Ngờ đâu, vì là Tiên nên Tiên-nữ đã biết trước. Duyên tiên-tục này chỉ xảy ra và bền vững khi tâm tục đã xả tục. Khi tâm tục còn hoài vọng trần tục thì duyên này phải đứt đoạn mà thôi!

Thế nên, khi hai chàng hớn hở khăn gói về quê thì nhị vị Tiên-cô buồn bã, tiễn hai chàng ra cửa động bằng chén rượu ly bôi.

Khi ấy, chắc đang là mùa Xuân vì thấy tác phẩm nào viết về giai thoại này cũng tả cửa động có hoa đào. Mà hoa đào thường chỉ nở vào mùa Xuân. Nếu đúng là thời điểm như thế thì hai chàng Lưu Nguyễn này có tính toán chứ chẳng phải tình cờ “nhớ nhà” vào lúc đó đâu. Tôi dám chắc như thế, dám chắc là hai chàng muốn “về quê ăn Tết” cho đỡ thèm bánh chưng bánh tét, rồi sẽ trở lại cõi Tiên cho đỡ cực !

Tính toán kỹ thế mà không qua khỏi số trời!

Ăn Tết no nê xong, có lẽ nhìn thấy đống bills đầy trong thùng thư, hoảng quá, bèn rủ nhau mau mau đi … hái thuốc.

Đến nơi cũ, đợi, mong, réo gọi ngày đêm mà chỉ thấy:

“Cửa động,

hòn đá tảng.

Gió bay hoa phấn,

Sương chiều âm u.

Con rắn bò qua thấp thỏm,

Chờ giờ công phu” (*)

Câu chuyện Lưu Nguyễn lạc Thiên Thai thường chỉ được kể tới đây. Có lẽ những nghệ sỹ (thơ, văn, nhạc) viết lại chuyện này chỉ muốn mô tả sự huyền ảo tuyệt vời của chốn thiên tiên nên khi hai chàng không về tiên được nữa thì … hết chuyện, kể thêm đoạn cuối sẽ giảm vẻ đẹp của cảnh tiên.

Tôi không phải nghệ sỹ mới viết về chuyện Lưu Nguyễn một cách trần tục thế này. Nhưng tôi biết, thế nào cũng có một vài bạn đọc đồng ý với tôi ở một vài ý nghĩ đã gán cho Lưu Nguyễn. Những bạn đồng ý, chắc sẽ tội nghiệp hai chàng này vì đang phải đi làm 3 jobs để thanh toán núi bills trong thùng thư! Làm mờ người như thế, có thì giờ đâu mà đi chợ, nấu nướng nữa, nên nhiều phần là trên đường lái xe từ sở nọ sang sở kia sẽ gặp những ông Mễ ôm những bịch trái cây nơi các trụ đèn, chờ đèn đỏ, khách ngừng xe là mời mua.

Thế nào hai chàng cũng mua phải những bịch đào!

Lại ăn đào trừ cơm!

Nhưng không phải là đào tiên nữa!

(Như-Thị-Am, Tết Đinh Hợi)

(*)trích bài “Áo nghĩa thư” thơ DT   

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Muốn đồng hóa một dân tộc, trước tiên là phải tước đoạt căn cước riêng của dân tộc đó, và biến kho tàng văn hóa của dân tộc đó trở thành tài sản riêng của mình. Đó là chuyện Nga đã và đang làm ở Ukraine. Chúng ta nên hỏi rằng tại sao các triều đình Trung Hoa trong hơn một ngàn năm đô hộ Việt Nam vẫn không thể đồng hóa dân Việt Nam? Nếu tiếng Việt bị xóa sổ sau khi Mã Viện tận diệt quân Hai Bà Trưng và dựng cột đồng, có thể bây giờ chúng ta đang sinh ra, lớn lên và giao tiếp trong bầu không khí của ngôn ngữ Quan Thoại, hay Quảng Đông. Trong bài này, chúng ta sẽ xem cách người Nga tước đoạt căn cước văn hóa Ukraine, đặc biệt là các tài sản mỹ thuật, trong khi truy diệt các tài năng nghệ thuật nơi họ xâm chiếm. Bài này sẽ tổng hợp nhiều tài liệu UNESCO, PEN Ukraine và các báo như United 24 Media, Intent Press..
Irvine (California), ngày 17 tháng 12 năm 2025 – Đại học California tại Irvine hôm nay loan báo một tin đáng chú ý trong giới học thuật: ông Hoàng Nhu, kỹ sư điện tử, Giám đốc điều hành hãng NousLogic Telehealth, cùng chị là bác sĩ Thức Trinh Thị Nhu, tốt nghiệp Y khoa tại UCI năm 1993, vừa hiến tặng một khoản tài trợ trọng đại cho Trường Kỹ sư Samueli. Khoản hiến tặng này được dùng để thành lập Quỹ Tài Trợ Họ Nhu, với mục đích hỗ trợ lâu dài cho Khoa Điện – Điện tử và Khoa học Máy tính. Để ghi nhận tấm lòng ấy, nhà trường quyết định đặt tên Hoàng Nhu cho khoa, như một biểu tượng của mối giao kết giữa khoa học, giáo dục và lý tưởng nhân văn.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).
Chiều Chủ Nhật 8 tháng Sáu, 2025 vừa qua, giữa lòng thành phố Fountain Valley, Nam California, trong một không gian âm nhạc nhỏ bé, ấm cúng nhưng trang trọng và thân mật, khoảng trên dưới 30 khán giả mộ điệu đã được thưởng thức một chương trình nhạc thính phòng tuyệt vời với ban tam tấu TrioniCity...
Thầy Chân Pháp Từ, người xuất thân từ Làng Mai của thiền sư Nhất Hạnh, đang trụ trì đạo tràng Tâm Kim Cương, Hawaii, trao đổi với Nguyễn Hòa, tại chùa Phổ Giác, Novato, California. Ngày 25/5/2025.
Trong 50 năm vừa qua, cộng đồng Việt Nam đã có những thành tựu nào về chính trị và văn hóa? Thực tế là đã có rất nhiều chuyển biến. Thời gian đầu là những cộng đồng tỵ nạn ở Hoa Kỳ, lan rộng thành những cộng đồng đông người Việt hơn ở rất nhiều nước trên thế giới; và rồi hình ảnh những người thất trận và tỵ nạn mờ nhạt đi. Nhiều thế hệ trẻ ra đời, trưởng thành, trở thành và gánh vác một căn cước mới. Từ đó, có nhiều cộng đồng mang thêm sức mạnh chính trị, văn hóa.
Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên Thập Giá vào thứ Sáu và ngày Chủ Nhật, ngài sống lại trong vinh quang. Đây là những ngày rất đặc biệt của các tín hữu Thiên Chúa Giáo đang đón mừng Chúa Phục sinh trên toàn thế giới...
Cuối năm là lúc con người nhìn lại về giá trị cuộc sống. Một bài viết trên trang mạng The Conversation nêu vấn đề về những vực thẳm chính trị, các cuộc chiến tranh, áp bức… và con người vì thế cảm thấy vô vọng và bất lực khi chứng kiến những thế lực đen tối diễn ra khắp nơi trên thế giới. Liệu chúng ta có thể làm được điều gì đem lại thay đổi trước những bi hoại này hay không?
Nhóm Vietnamese American Art Club (VAAC) triển lãm hội họa với chủ đề Hương Sắc Quê Nhà...
Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy hận thù, xung đột, phân hóa và cực đoan. Mạng sống vốn bình đẳng và quý giá của con người đã chẳng còn chút giá trị thiêng liêng và cao quý nào cả trong cái nhìn lạnh lùng và trái tim sắt đá của những nhà lãnh đạo và chính trị gia cuồng vọng, hay của những đảng phái và chủ nghĩa cực đoan, độc tài và tàn bạo! Nhân loại đang rơi vào thảm họa của một thời kỳ nhuốm màu sắc văn hóa cục bộ, phiến diện và bất bao dung. Đó là sắc thái văn hóa, mà trong đó hoặc là anh đúng, hoặc là tôi đúng; hoặc là anh chết, hoặc là tôi sống; không có thỏa hiệp, không có cộng sinh. Và dĩ nhiên, không ai chấp nhận mình sai, cũng không ai muốn mình chết. Cho nên, chúng ta phải quyết đấu nhau, một còn một mất.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.