Theo lời Trump, Sở Thống Kê Lao Động cần “sự trung thực” trong dữ liệu, và ông đang chuẩn bị bổ nhiệm lãnh đạo mới. Dù vậy, Trump không đưa ra bằng chứng nào cho thấy người tiền nhiệm Erika McEntarfer đã “không trung thực.” (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
(WASHINGTON, ngày 3 tháng 8, Reuters) – Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm Chủ nhật cho biết ông sẽ công bố người được bổ nhiệm làm lãnh đạo mới của Sở Thống Kê Lao Động (Bureau of Labor Statistics, BLS) trong vòng ba hoặc bốn ngày tới.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi Trump bất ngờ sa thải Erika McEntarfer, Ủy viên đương nhiệm của BLS, với cáo buộc bà đã “bịa ra” số liệu về việc làm. Tuy nhiên, Tổng thống không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào chứng minh cho việc dữ liệu bị thao túng.
Tòa Bạch Ốc đang vấp phải làn sóng chỉ trích sau khi Trump bất ngờ lột chức McEntarfer. Tuy nhiên, các cố vấn kinh tế hàng đầu của Tổng thống đã nhanh chóng vuốt ve Trump, cho rằng cần có một sự thay đổi về lãnh đạo sau khi phác trình mới nhất từ BLS cho thấy những điều chỉnh giảm mạnh về số lượng việc làm.
Phát biểu trên các chương trình thời sự Chủ nhật, Kevin Hassett, Giám đốc Hội Đồng Kinh Tế Quốc Gia, khẳng định tổng thống “hoàn toàn đúng khi muốn thay lãnh đạo mới” tại BLS. Trong khi đó, Đại Diện Thương Mại Hoa Kỳ Jamieson Greer tiết lộ rằng Trump “thật sự lo ngại” về mức độ chính xác của dữ liệu lao động do cơ quan này công bố.
Trước đó, phúc trình tình hình việc làm công bố hôm thứ Sáu đã có điều chỉnh, giảm đến 258,000 việc làm trong hai tháng 5 và 6. Con số này bị cho là “lớn bất thường” theo các tiêu chuẩn thống kê. Trump ngay lập tức mắng chửi McEntarfer “làm giả số liệu” (mà không có bất kỳ chứng cứ nào).
Trong thông cáo giải thích về việc điều chỉnh, BLS cho biết đây là quy trình định kỳ, dựa trên các phúc trình bổ sung từ các cơ quan, xí nghiệp và cơ quan chính phủ, cũng như tính toán lại các yếu tố mùa vụ.
Bị lột chức ngang xương, McEntarfer đã chia sẻ trên mạng xã hội Bluesky rằng được phục vụ tại BLS là vinh dự lớn nhất đời bà, đồng thời gửi lời tri ân đến các viên chức trong cơ quan đã “hết lòng tận tụy để cung cấp dữ liệu chính xác.”
Việc cách chức người đứng đầu một cơ quan chuyên môn quan trọng giữa lúc dữ liệu việc làm bị điều chỉnh mạnh khiến nhiều người lo ngại về chất lượng và uy tín của dữ liệu kinh tế Hoa Kỳ. Cựu ủy viên BLS William Beach lên tiếng phản đối quyết định của Trump, cho rằng: “Không ai có thể làm giả số liệu việc làm, vì có hàng trăm người cùng tham gia biên soạn các phúc trình theo đúng quy trình. Mọi thứ luôn minh bạch và được giám sát chặt chẽ.”
Ngay cả cựu Bộ Trưởng Tài Chánh Larry Summers cũng gọi cáo buộc của Trump là “đổ tội vô lý,” và khẳng định các dữ liệu của BLS “được xây dựng bằng phương pháp khoa học đáng tin cậy.”
Bên cạnh đó, việc Adriana Kugler từ chức, rời khỏi Hội Đồng Quản Trị của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang (FED) cũng khiến thị trường tài chánh thêm bất ổn, khi một vị trí then chốt trong cơ quan quyết sách tiền tệ bị bỏ trống giữa lúc mối quan hệ giữa Tổng Thống Trump và FED vẫn đang rất căng thẳng.
Tổng thống cho biết sẽ sớm công bố ứng viên thay thế trong vài ngày tới.
BLS hiện khảo sát khoảng 121,000 nơi mỗi tháng (bao gồm cả các công ty, xí nghiệp và cơ quan chính phủ) để ghi nhận số người đi làm. Tuy nhiên, kể từ sau đại dịch COVID-19, tỷ lệ phản hồi đã giảm mạnh, từ 80.3% vào tháng 10 năm 2020 xuống chỉ còn 67.1% vào tháng 7 năm 2024.
Do đó, BLS cho phép cập nhật các phúc trình gửi trễ, cũng như điều chỉnh dữ liệu trong vòng hai tháng sau khi công bố lần đầu. Đây là lý do vì sao dữ liệu việc làm hàng tháng luôn được cập nhật hai lần sau đó.
Trong phúc trình mới nhất, số liệu điều chỉnh giảm 125,000 việc làm cho riêng tháng 5 được ghi nhận là lớn nhất kể từ đợt cắt giảm lịch sử 492,000 việc làm hồi tháng 3 năm 2020 – được điều chỉnh vào tháng 6 năm đó.
Brian Moynihan, Giám Đốc Ngân Hàng Bank of America cho biết những thay đổi quá lớn trong số liệu kinh tế có thể khiến công chúng nghi ngờ độ chính xác của toàn bộ hệ thống thống kê, và kêu gọi chính phủ đầu tư nhiều hơn vào các phương pháp thu thập dữ liệu mới.
“Tôi nghĩ họ nên tìm những cách khác để thu thập thông tin. Vấn đề là làm sao để dữ liệu vững vàng, dễ dự đoán và dễ hiểu hơn,” Moynihan phát biểu trên chương trình của CBS. “Bởi vì cứ điều chỉnh dữ liệu hoài sẽ dễ khiến người ta hoài nghi.”
