Nếu muốn “nâng cấp phòng tắm”, bạn có thể chuẩn bị tham gia đấu giá… một chiếc bồn cầu bằng vàng ròng.
Tác phẩm nặng hơn 100 ký, chế tác từ vàng 18 karat, là sáng tạo của nghệ sĩ Ý Maurizio Cattelan, người nổi tiếng với các tác phẩm châm biếm và gây tranh cãi. Ông cũng là tác giả của Comedian – trái chuối dán băng keo lên tường, từng bán được 6,2 triệu đô cho một nhà đầu tư tiền ảo.
Tác phẩm lần này mang tên America (Nước Mỹ), sẽ được nhà đấu giá Sotheby’s đưa ra vào ngày 18 tháng 11, với giá khởi điểm khoảng 10 triệu đô, tùy theo giá vàng trong ngày. Theo Wall Street Journal, Sotheby’s dự đoán mức giá cuối cùng sẽ vượt xa con số ấy.
Cattelan nói ông tạo nên America để đặt một tác phẩm xa xỉ vào nơi ít được coi là “cao quý”. “Rốt cuộc, chúng ta đều như nhau,” ông nói với Wall Street Journal. “Và ta nhận ra điều đó rõ nhất ở nơi thấp hèn mà cần thiết nhất.”
Chiếc bồn cầu bằng vàng này hoàn toàn có thể sử dụng được. Nó vừa là sự giễu nhại của cải, vừa là một suy tư về những gì con người tôn thờ. Được chế tác năm 2016, tác phẩm được bán cho một nhà sưu tập tư nhân vào năm kế tiếp.
Một bản khác của America lại có số phận ly kỳ hơn. Năm 2016, phiên bản này được trưng bày tại Bảo tàng Solomon R. Guggenheim ở New York, nơi hơn 100.000 người xếp hàng để được… sử dụng. Giới phê bình so sánh tác phẩm với Fountain – chiếc bồn tiểu bằng sứ nổi tiếng của Marcel Duchamp năm 1917. Bảo tàng viết trong thông cáo: “Tính tương tác của tác phẩm – khi người xem được mời sử dụng một cách riêng tư – mang lại một trải nghiệm thân mật chưa từng có với nghệ thuật.”
Đến năm 2019, chiếc bồn cầu vàng ấy được cho mượn trưng bày tại Blenheim Palace, dinh thự nơi Thủ tướng Winston Churchill chào đời. Nhưng chỉ vài ngày sau, nhóm trộm đột nhập, tháo bồn cầu khỏi hệ thống nước và tẩu thoát trong vòng năm phút. Ba kẻ bị truy tố, hai người bị kết án, song tác phẩm vẫn chưa được tìm thấy. Giới điều tra tin nó đã bị nấu chảy và bán dưới dạng vàng thỏi.
Khi Cattelan tạo ra loạt America, mỗi chiếc bồn cầu trị giá khoảng 2 triệu đô. Đến thời điểm bị đánh cắp, giá vàng tăng khiến giá trị tác phẩm lên 4 triệu. Nay, trong bối cảnh vàng đạt mức cao kỷ lục, chiếc America còn lại được định giá hơn 10 triệu đô.
David Galperin, phó chủ tịch Sotheby’s và trưởng ban nghệ thuật đương đại, nhận định: “Không thể xem đây chỉ là trò gây chú ý. Cattelan, theo tôi, là một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của thế hệ này, và đây là một trong những tác phẩm biểu tượng nhất của ông.”
(Nguồn: Ella Feldman, Daily Correspondent – Smithsonian / Sotheby’s, New York)
Gửi ý kiến của bạn



