Một trường hợp y khoa ngoạn mục vừa được ghi nhận tại Chicago: phổi nhân tạo đã giúp một người đàn ông 33 tuổi sống sót suốt 48 giờ, cho đến khi đủ sức khỏe để được ghép phổi đôi, và gần ba năm sau anh vẫn sinh hoạt tốt.
Bệnh nhân nhập viện Northwestern Memorial mùa xuân năm 2023, trong tình trạng “ngọn đèn trước gió”. Một cơn cúm dẫn đến tình trạng dịch tràn ngập phổi, tiếp theo là viêm phổi do vi trùng, khiến hai lá phổi hư hại nặng, gần như “chuyển thành chất lỏng”, không còn làm nổi nhiệm vụ đưa dưỡng khí vào máu. Thận bắt đầu suy, tim có lúc ngừng, bác sĩ phải cấp cứu bằng hồi sinh tim phổi.
Trước cảnh bệnh nhân “đang chết dần trước mắt”, ê-kíp do bác sĩ giải phẫu lồng ngực Ankit Bharat chỉ còn con đường táo bạo: cắt bỏ hẳn hai lá phổi nhiễm trùng và tạm thay thế bằng một hệ thống phổi nhân tạo. Bộ máy này hút máu từ tim phải ra ngoài, cho đi qua bộ phận trao đổi dưỡng khí rồi bơm trở về tim trái, tiếp tục nuôi sống toàn thân trong khi cơ thể hoàn toàn không còn phổi thật.
Hệ thống nói trên được nhóm bác sĩ phát triển từ trước đó để cứu những ca Covid-19 nguy kịch. Lần này, nó trở thành chiếc cầu nối sinh tử: trong vòng 48 giờ, huyết áp bệnh nhân ổn định trở lại, chức năng thận phục hồi, tim đập đều. Khi thân thể đã qua cơn nguy kịch, anh được đưa lên bàn mổ để ghép phổi đôi. Đến nay, gần ba năm sau, bác sĩ cho biết bệnh nhân “sống rất tốt”, sinh hoạt bình thường.
Các phân tích cho thấy hai lá phổi bị cắt bỏ đã tổn thương nặng tới mức không thể nào hồi phục, với một số trường hợp hội chứng suy hô hấp cấp nặng (ARDS), việc “cố gắng chờ phổi lành” là ảo tưởng; nếu không được ghép phổi, họ khó lòng sống sót. Một số chuyên gia ghép tạng đánh giá hệ thống phổi nhân tạo mới là bước tiến so với kỹ thuật ECMO hiện dùng, vì ngoài việc trao đổi dưỡng khí, nó còn hỗ trợ mạnh mẽ dòng máu ra vào tim.
Bác sĩ Bharat hy vọng mô hình này sẽ trở thành “biện pháp tối hậu” trong tay các ê-kíp hồi sức khi gặp những bệnh nhân suy hô hấp quá nặng: toàn bộ cách thức và lý do bố trí và kinh nghiệm sử dụng đã được mô tả chi tiết trong báo cáo khoa học, để các trung tâm khác có thể áp dụng lại, không giữ bí quyết riêng.
Gửi ý kiến của bạn



