Con Ma của Bà Nội

06/02/202610:44:00(Xem: 708)

Grandma's Ghost



ba mẹ tưởng đã thoát
khỏi tiếng rít hỏa tiễn

ai ngờ chiến tranh
dai như sán trong bụng cào lên cổ
nổ qua miệng
hai cái loa
gào vào mặt nhau

dưới gầm bàn
cuộc đấu khẩu của họ
như bom nổ
rung vách
lắc nền

dưới
bàn của bà nội
tôi dúm người
ẩn núp
nghe tiếng bà thì thầm

máu dòng họ mình
không chảy
nó ngoằn ngoèo
trườn đi

con rắn lửa
rít lên trong cổ

bà kể cô tôi —
người đàn bà hóa thánh

ngày lính tràn vào tiệm tạp hóa vơ vét
người ta quỳ cô đứng thẳng
thép lạnh xuyên thân
không xuyên nỗi niềm kiêu hãnh

máu cô đổ
không bao giờ thành bi kịch

trong ký ức dòng họ
nó trườn
nó rít
nó cắn

bò qua
bao mùa loạn
mang lửa
mang hơi thở
tới tay bà nội

bà ôm nhúm than hồng
chắn gió
chắn đạn

đêm bung nở
hoa lửa tung khắp màn trời.

attic moon / gác trăng
Nina Hòa Bình Lê dịch
* Bài thơ đăng lần đầu tiên trên trang diaCRITICS ngày 27 tháng 1, 2026, tiếng Anh và tiếng Việt.

Read the original English version here.




attic moon
 là một nhà thơ, nhà làm phim và nhân viên xã hội người Mỹ gốc Việt, với sáng tác đi vào những giao điểm giữa bản sắc, tâm lý và tự sự, đan xen đời sống riêng tư với huyền thoại. Thơ của cô từng xuất hiện trên tạp chí văn chương The Catalyst của Đại học UC Santa Barbara, và bộ phim tài liệu Asian American Pizza đoạt giải Phim tài liệu ngắn xuất sắc nhất tại Chinatown Film Festival 2025. Hiện cô đang trong giai đoạn hoàn thiện bản thảo tập thơ đầu tay Gravity.

Bước xuống thềm nhà | Đi vào mùa đông trước mặt | Những hàng cây sẽ rung lên | Chiếc khăn quàng cổ gió
Những hạt nước rơi không nhịp điệu / Trên quê hương mùa bão lũ / Tạo ra âm ba sầu thảm / Như khúc cầu hồn của Mozart / Những bản dự báo là niềm hy vọng run rẩy cùng nỗi âu lo / Dập dìu theo con nước / Và những cư dân vùng trũng / Biết cũng chẳng để làm gì / Khi bốn bề mênh mông màu nước bạc Lạnh ngắt / Cùng bóng đêm bao phủ / Gió rít mưa tuôn xối xả con nước cuồn cuộn / Tràn vào mỗi nhà, mỗi con đường, mỗi xóm nhỏ / May mắn cho con người còn biết nguyện cầu / Để có chút bình tâm trong hoạn nạn / Để còn hoài mong vào sự cứu rỗi ở thời khắc lâm chung
Bài thơ gửi Ôn (Thầy Em) vào ngày 31 tháng 10, năm 2023. Và 6 câu thơ Ôn đáp trả gửi lại vào ngày 01 tháng 11 như một lời chào ly biệt.
Lòng cây mấy thưở ai người biết | Từng khóc từng reo đã mấy lần
nhỏ xuống giọt mưa trên vai áo | câu chữ phía trước phía sau vóc dáng | nghe tiếng buồn thế kỷ ngân vang tâm thức
Gió nồm thổi rát mặt | Đấy cát chảy kinh niên | Nước nước nước tù đọng | Nhà trôi như bóng thuyền
Thiên Lý Độc Hành, là tựa một tập thơ của Thầy, và cũng là bốn chữ được viết treo trên hương án của Thầy tại chùa Phật Ân, huyện Long Thành, nơi Thầy ở vào những năm tháng cuối đời. Thiên lý độc hành, hình ảnh biểu trưng nhất về Thầy Tuệ Sỹ, muôn dặm cô lữ dằng dặc nỗi ưu tư phận nhà vận nước…Và, khó làm sao để tường tận cái chấp chới của vạt áo tỳ khưu đẫm ánh trăng đêm, thấp thoáng ẩn hiện Người và cõi thơ tịnh tĩnh. Từ núi lạnh đến biển im muôn thuở/ Đỉnh đá này và hạt muối đó chưa tan... Hỏi, tại sao, vì đâu, lòng muối kiên định... để bất khuất chưa tan?
Collage là một nghệ thuật. Hay chỉ là một thao tác thủ công? Có người cho cắt dán ( thơ ) mang tính nghệ thuật vì có sự suy nghĩ và đồng cảm của tác nhân. Có người cho đấy là một trò chơi lắp ráp trẻ con vì sự dễ dàng của cắt xén. Có người cảm nhận thơ cắt dán là một hình thức của họa thơ tân thời. Thử nghiệm xem
Mời đọc ba bài thơ: 1. Thảnh Thơi Đường Ngộ của Hoàng Xuân Sơn. 2. Nhẫn Nại của Thy An. 3. Buổi Trưa Ấy của Trần Yên Hòa
Có ai lật dùm pho Sử Việt | 50 năm máu vẫn thấm từng trang | Có ai cầm khăn thấm hộ | 50 năm sao lệ vẫn chứa chan.
Em là con cá Hồi | mấy chục năm sống nhờ biển khác | suối nào đợi em về | cho em trầm mình gửi nắm xương da | ôi những con suối quê hương
Hãy sống thêm một ngày nữa / Tới trước cánh cửa em chưa bao giờ mở ra / Hãy đọc lời ai điếu trên mộ chúng ta / Hãy đi qua / Dòng sông mùa lũ / Đặt tâm hồn / Vào trong tay một người khác / Hãy bắt đầu / Ngồi xuống / Giữa kẻ thù / Hãy để mưa / Rơi trên nghĩa địa / Hãy để tự do làm thành trí nhớ / Của quê hương chúng ta, hãy để người thiếu nữ / Đã chết trở thành hoa, hãy bắt tay một người .
Tháng tư nắng quái trên tàng lá / Ngày nóng rang, khô khốc tiếng người / Nước mắt ướt đầm trên mắt mẹ / Nghìn đêm ai khóc nỗi đầy vơi? / Tháng tư em dắt con ra biển / Hướng về nam theo sóng nổi trôi / Thôi cũng đành, xuôi triều nước lớn / Làm sao biết được, trôi về đâu?