Tùy bút ‘Tháng Ba Gẫy Súng’
Lý Kiến Trúc
Nghìn Năm Trước 50 Năm
Tôi không muốn
không thể
không cách nào
xa rời
hạt bụi của vũ trụ
rơi bên bờ biển xanh.
…
Nghìn năm trước, ở khu rừng đó, hang động đó, tôi sinh ra
Nơi có ngọn đỉnh trời mộng mơ về chuyện tình đẹp nhất trần gian
Đẹp như thần tiên
Đẹp như huyền thoại
Đẹp như sóng già nua ngày đêm khản cổ gọi trăng sao
Đẹp như những chuyến vượt sóng thần kỳ của đàn con Hồng Lạc bị cưỡng bức lưu mang theo lưu vong Thần Thánh
Nhưng. Phương Đông lau lắt. Phương Đông bội bạc. Phương Đông tàn nhẫn. Phương Đông câm nín. Người Phương Đông im lặng
Mẹ và Em hiểu rằng, ta không thể chối bỏ những cuộc phân ly sinh tử đã viết lên những dòng sử thi bi tráng – về đất, về nước, về người.
Mẹ và Em hiểu rằng, dù nghiệt ngã trong cơn bão tối tăm của lịch sử, Hoa Máu Tiên Rồng có lúc như sợi chỉ treo chuông nhưng không bao giờ đứt tuyệt.
…
Chiến tranh! Than ôi! Cám cảnh trước vô vàn khổ đau không thể tưởng tượng được quanh tôi – cuồng phong chiến tranh từ đâu thổi đến, người người vẫn nghe, vẫn ngóng, vẫn nhìn, vẫn thở ra thở vào bầu trời khói lửa, vẫn biết mình đang trở thành người di tản ngay trên chính quê hương, đang chênh vênh ở ranh giới giữa tuyệt vọng và hy vọng …
Nhưng khi thoát khỏi lưỡi hái của tử thần chiến tranh, người ta mới giật mình nhìn thấy phía trước: đạo yêu thương, đạo lễ nghĩa của nòi giống Việt, bàng bạc trong đời sống, thấm thía từng giọt mồ hôi ủ trong hạt lúa hạt gạo, quây quần bên nồi cơm chiều tối ngàn năm làm nền tảng cho mọi cương thường, – soi rọi mọi chiều kích quá khứ ám ảnh, – mở ra những vết tích nhân văn, tinh túy di sản, lẩn khuất trong chuỗi dài vết thương lịch sử, – phục sinh.
Trong khoảnh khắc vô thường, thời gian gọi hương thu về với đại ngàn xanh thẫm, hương trời ngắt đi chiếc lá vàng lá đỏ làm màu cho cây cọ chấm phá bức tranh đất trời, biển xanh hào sảng gào sóng ve vuốt bãi cát phơi lưng, thần khúc giao hưởng của Mẹ Cha trên núi huyền vi hòa với cung đàn ngô đồng thơm mùi gỗ quý cất lên bài ca dao chiêu nghiệm cuộc tái sinh kỳ lạ.
…
Trong cội nguồn cứu cánh, lệnh truyền: – Hãy mạnh mẽ vượt qua hàng rào kẽm gai vây hãm – Hỡi những trái tim quả cảm, đứng thẳng lên, đến với Ta, từ thiên cung ngạt ngào hương trời vô tận, Thượng Đế sẽ ban thưởng cho ngươi vòng nguyệt quế thiên tiên.
Trong giây phút bàng hoàng của lịch sử, đừng hỏi bởi tại mùa thu hờn oán hay mùa xuân đổ vỡ người không biết thương người.
Trong bom lửa ngửa nghiêng, tro nguội tình yêu nhen nhúm hồn tôi, tim tôi đau thắt rong ca bên dặm đường xa xôi mộng ảo.
Thi sĩ, người tình của nhân loại, người tình của quê hương, người tình của em, một thời khoác chiến bào nhỏ giọt máu đào – làm thơ – yêu em.
(trích từ bài thơ Nghìn năm trước 50 năm sau …)
Thư Viết Lúc Đang Hành Quân
ngày … tháng … năm …
Em yêu dấu, phe ta đang hành quân ở vùng biên giới, lùng sục kho tàng vũ khí, truy tìm dấu vết con đường huyết mạch của phe địch chuyển tải vũ khí quân lương ... Chợt, cái mũi của anh ngửi thấy mùi lạ. Mùi khói.
Hơi ngạc nhiên, anh cẩn thận lò dò từng bước đến gần. Một làn khói nhỏ đang lơ lửng dưới lùm cây rậm rạp. Địch có thể gài quả lựu đạn dưới đám khói. Ồ, không. Một cái bếp lửa nhỏ, nó bị dập tắt vội vàng. Bọn chúng đã biết bọn anh tới. Chúng tháo chạy để lại cái nồi nhỏ xíu đang nấu giở mấy củ khoai lang. Mùi khoai lang cháy thơm nồng đánh thức cái bụng của anh – vốn ưa vòi vĩnh.
Ngả lưng bên gốc cây khá lớn, anh lại ngửi thấy mùi thơm khang khác, loáng thoáng từ gió núi thổi về. Tò mò anh rảo bước tìm. Cách đó không xa, gió rung rinh những cành hoa vàng rực rỡ dưới ánh nắng. Trời ơi, em biết không, một gốc mai khá lớn đang nở rực – mai xuân. Những đóa mai vàng báo cho người lính rừng biết Tết sắp đến hay mùa xuân đã về. Không ngờ giữa mật khu VC lại mọc lên gốc mai vàng thơm ngát cả một góc trời. Loại cây mai vàng thơm rất hiếm. Em nhớ không, ngay cả những ngày Tết, ở nhà mình cũng khó mà tìm mua được cây mai vàng thơm.
Bố trí quân xong, mí mắt anh trĩu xuống. Suốt đêm qua chuẩn bị hành quân anh không ngủ. Thật ra, đôi mắt của lính nửa ngủ nửa thức. Chiến trường đã dậy cho Lính đôi mắt thao láo, lỗ tai thính, cái mũi thính. Cái mũi đã ngửi thấy mùi khoai lang cháy, mùi mai thơm, nhưng cái mùi nguy hiểm ở phía trước rình rập cho nên hai tai phải vểnh lên nghe nghóng.
Có tiếng chim hót bên ghềnh thác uyên nguyên, nó gọi bạn tình mau về, hay nó báo động? Không biết được. Ở chiến trường, sơ sẩy một chút là chết cả nút. Anh chưa muốn chết. Các chiến hữu của anh chưa muốn chết. Phe bên địch chắc cũng chưa muốn chết. Nhưng họ rất giỏi ẩn dấu, lẩn tránh. Nhiệm vụ của cuộc hành quân hôm nay là truy lùng dấu vết để hạ thủ nó. Dấu vết của bọn lính cùng huyết thống đang đứng dưới lá cờ bên kia sông để bảo vệ một chế độ mà không ai ưa; khác với bọn anh đang đứng dưới lá cờ bên này sông.
Bọn nó chém vè khi biết bọn anh đang tới. Chà, nếu có dịp gặp nhau vào giờ hưu chiến, anh sẽ nói: “mày với tao sinh ra cùng lứa, đều là giòng dõi Việt, tới lúc mày – tao đóng góp xương máu vào guồng máy chiến tranh, – tao với mày giống nhau trái tim nhưng khác nhau cái đầu; nếu mày chết, đồng chí của mày sẽ chôn mày và lá cờ trong não mày xuống đất; nếu tao chết, đồng đội của tao sẽ chôn tao và lá cờ trong trí tao xuống đất. Hết.”
Anh cảm tạ trời đất đang chuyển xuân về. Tạm biệt mùa đông. Tụi anh đã trải qua những đêm giá rét thấu xương, mưa phùn thối đất, gió bấc lùa vào chân tóc rễ khô, đôi môi tím ngắt run lập cập. Anh co ro như loài chim trốn tuyết dưới căn hầm dã chiến nghe gió rít mưa gào. Ôi, mùa đông của Lính, mùa đông thở ra khói mùa đông.
Bọn anh đâu lưng vào nhau chờ những trận pháo kích bất tận. Quân ta cũng phản pháo liên tục, nhưng bọn chúng ỷ vào rừng làm chủ trận địa pháo làm mưa làm gió. Không hiểu pháo cả trăm ly của chúng ở đâu kéo vào mà lắm thế. Bọn anh hy sinh nhiều vì pháo. Bọn nó thì chết như rạ vì bom trải thảm.
Đùng! Một quả pháo rơi trúng miệng hầm. Chuyện nhỏ! Tiếng nổ của thằng này là loại sơn pháo 82 ly, nó là tiếng gáy của con gà rừng, chẳng nhằm nhò gì vói cái lô cốt vững như đồng. Tụi anh chỉ ngán loại 123 ly, 130 ly, từ bên kia biên giới Miên, bắn xa hơn 27km. Nó bắn vào đất ta, nó bắn vào hầm phòng thủ của ta, nó cắm đầu, ngoáy đít sâu xuống lòng đất rồi mới nổ.
Em yêu dấu, đừng lo sợ cho đôi má bớt hồng, cho tóc vương hoa xuân. Anh muốn Em lúc nào cũng đẹp, cũng hồn nhiên, cũng giữ trọn hương trời bát ngát mùa thu – thu hương. Cha Trời Mẹ Đất đã dọn sẵn cõi thiên tiên để khi Ta về nói chuyện chiến trường nhẹ như chuyện cổ tích Âu Cơ trên đỉnh Hồng Lĩnh.
…
Ngưng viết vì tiếng rè rè của máy truyền tin ra ám hiệu di chuyển ngay: tọa độ X!
Chấm bút đỏ trên bản đồ hành quân. Anh giật mình. Tọa độ X là tọa độ chết. Vì sao cấp trên lại điều toán quân nhỏ vào chỗ tử địa? Thí quân để dọ dẫm lực lượng bí mật của địch? Trong chiến tranh vẫn có những thằng đâm sau lưng chiến sĩ. Viên sĩ quan phụ tá chạy đến: – báo cáo ông Thầy, tất cả sẵn sàng, có đúng là mình phải ‘nhào dzô’ X? – đúng – toi mạng cả đám – quân lệnh thi hành trước, khiếu nại sau. Rõ chưa? – Rõ.
Anh bỗng thèm điếu Craven A loại 10 điếu. Lâu lắm rồi không ngửi thấy mùi thơm Saigon –dáng kiều thơm Saigon. Cái Zippo nằm im thi thít trong túi Jacket. Stop. Hôn em.
(mùa đông biên giới Việt-Miên Doris camp 1971)
Thư chiến trường gởi về người yêu ở phố chợ
KBC Ngày … Tháng … Năm …
Em thương nhớ,
pháo kích như điên trên nóc lô cốt tụi anh mới đào vội,
cái hầm phòng thủ rung rinh như muốn sụp,
cây súng và cây bút sẽ gẫy trong chốc lát thôi,
những mảnh đạn pháo sẽ cắm vào thân xác anh thôi,
bụi đất, mảnh đạn sẽ phủ kín thư tình,
mù lòa. Tất cả đều mù lòa. Đồ chết tiệt!
có thể anh sẽ không còn viết cho em được nữa,
có thể đây là lá thư cuối cùng viết từ chiến trường,
khi mảnh đạn vô tình … ghim vào tim anh
(anh sẽ chết đứng như Từ Hải của cô Kiều)
nếu thư có dính chút máu thì giữ lấy làm tin,
máu tràn ngược, máu xuôi tim, máu loang lổ đỏ
nhưng hình bóng em vẫn chảy trong huyết quản Người Lính đang chiến đấu ở một nơi rất xa,
rất xa Huế Sài Gòn Hà Nội.
(trích từ bài thơ (trích từ bài thơ Nghìn năm trước 50 năm sau …)
Lý Kiến Trúc / Biên giới / Mùa hè đỏ lửa
*Gởi về em-sinh nhật
*Tựa sách của cố Trung úy Thủy quân Lục chiến - Nhà Văn Cao Xuân Huy
