Hôm nay,  

Bạn và thù

27/02/202600:00:00(Xem: 2445)

tranh minh họa
Một cảnh minh họa trong truyện ngụ ngôn ‘Con gấu và người làm vườn’ của La Fontaine.
 
Tôi có đôi lần nói một cách tự hào là chẳng bao giờ giữ các cảm xúc ‘mạnh’ trong lòng. Người sống với sự quá khích thường là người bị mất sự vui sống trước tiên. Không ưa, không thích, không hợp, không ‘chịu nổi’ thì không làm bạn, thế thôi.
 
Nhưng những năm gần đây, các cảm xúc ‘mạnh’ lại tràn lan như quả cầu bồ công anh trong gió. Những sợi tơ trắng bám nơi nào, lúc nào không biết, nhưng chúng làm người ta ngứa ngáy vô cùng. Ngứa mắt, ngứa miệng. Không thể nào không dụi mắt, không thể nào không hé môi. Sự ngứa ngáy lại này rất ác ôn: nó thích xuất hiện bất ngờ. Khi ta đang ăn trưa với một người bạn, đang chuyện trò với người thân, chẳng hạn. Không lẽ bỏ bữa ăn? Không lẽ cúp điện thoại? Thế là phải dụi mắt, phải hé môi. Đã lỡ hé rồi, thì cho nó há ra luôn. Thế là người bạn, người thân cũng khoe cái lưỡi không xương nhiều đường lắt léo!
 
Ác ôn thật. Vì những ‘cuộc trao đổi’ này có thể đưa đến sứt mẻ tình cảm. Có thể mất bạn dễ dàng. Bạn nghĩ ta dại, ta nghĩ bạn cuồng. Thế là đường ai nấy đi. Nếu phải đi cùng đường thì người nhìn bên trái, người nhìn bên phải. Ngượng nghịu, khó chịu quá, phải không? Nếu bạn trở thành thù, thì lại càng đáng tiếc hơn nữa.
 
Nói chuyện bạn và thù, tôi nhớ đến truyện ngụ ngôn ‘Con gấu và người làm vườn’ của La Fontaine. Trong truyện, con gấu cầm hòn đá to đập vào mặt bạn của nó— người làm vườn— để giết con ruồi đang đậu trên mặt người này. Thành công mỹ mãn. Ruồi nào sống nổi dưới cục đá và bàn tay khổng lồ của gấu?! Chính người làm vườn còn vỡ mặt chết trong giấc ngủ kìa! Bài học rút ra: Không có gì nguy hiểm bằng một người bạn dại dột. Bạn loại này còn nguy hiểm hơn kẻ thù khôn ngoan nữa.
 
Ông La Fontaine đúng là bậc khôn ngoan. Dường như từ mấy trăm năm trước ông đã nhìn thấy các nan đề nước Mỹ sẽ trải qua vào thời điểm này: di dân bất hợp pháp, tội phạm, nghiện ngập... Dường như nhiều con ruồi đang tìm cách đáp vào mặt đất nước siêu việt này. Dường như nước Mỹ cần một vị cứu tinh. Một người mạnh tay, mạnh miệng!
 
Nhưng bao giờ vị cứu tinh mới được sai đến? Hiện giờ cây vẫn xanh, rừng vẫn yên tĩnh. Lá cờ Mỹ vẫn bay ngạo nghễ. Trái tim mệt mỏi, có phải nước Mỹ đang ngủ giấc ngủ trưa? Và để giải quyết các chuyện ruồi bu, một người bạn cũng là tạm đủ?
 
Người bạn như thế nào mới phục vụ nước Mỹ hữu hiệu, xin ông La Fontaine vui lòng giúp ý cho. Nhưng trước hết, xin đừng khuyên nước Mỹ nhìn lại bài học “Con gấu và người làm vườn.” Gấu có ý tốt, người làm vườn chết trong giấc ngủ. Gấu mà không có ý tốt thì ông ta chết chẳng được toàn thây. Khi đó bạn chính là thù, kinh khủng quá!
 
Ông La Fontaine, thế giới này có lẽ khác hẳn thế giới ông đã sống. Tiến bộ mọi mặt đã xảy ra. Có lẽ ông đang sững sờ trước vẻ đẹp muôn màu và sự thăng hoa của nó. Có lẽ ông cần thời gian nghiên cứu trước khi đưa ra lời cố vấn thích hợp hoặc một truyện ngụ ngôn mới. Nhưng trong khi chờ đợi, có thể nào ông có lời khuyên nhỏ cho cá nhân tôi? Như nhiều người, tôi cũng bị những sợi tơ trắng bám vào nhưng vẫn lờ mờ chưa biết làm thế nào đối phó. Cứ bình thản, tin chúng sẽ được cuốn theo chiều gió? Hay cố giật chúng ra và làm rách áo mình? Và nếu đã chọn cách đối phó organic/tự nhiên thì phải làm gì để giảm huyết áp?
 
Những gì đang xảy ra ở nước Mỹ dĩ nhiên làm dân láng giềng lưu tâm. Nhiều người Việt ở Canada chia sẻ tâm tình người dân Mỹ. Họ bực dọc với những gì xảy ra… bên kia biên giới. Họ là di dân nhưng lại bất mãn di dân, có lẽ vì tin di dân có nhiều đẳng cấp khác nhau. Không đội nón MAGA, nhưng họ đã ước mong nước Mỹ có được vị cứu tinh. Một người mạnh tay, mạnh miệng.
 
Nhưng lạ lùng thay, khi cái tay dài ngoằng vươn ra, cái miệng mạnh mẽ phát ra những lời ‘chân thật’, họ mở mắt tức thì. Chạy một mạch ra khỏi rừng, họ đóng chặt cửa nhà mình. Tình bạn là một cái gì rất mong manh trong ‘kỷ nguyên mới’ này. Lo việc nhà thay vì ‘việc ruồi bu’ xứ khác. Đó là bài học cho họ, tôi đoán vậy.
 
Bài học tự khám phá có lẽ sẽ được nhớ lâu. Thế nhưng tôi chưa tìm ra bài học cho mình. Cứ chờ những sợi tơ trắng ra đi một cách tự nhiên hay đưa tay gỡ chúng? Hỏi tức là trả lời, người ta hay nói. Trong khi chờ đợi lời khuyên của ông, có lẽ tôi nên gỡ những mũi tên bồ công anh sờ sờ trước mặt. Chỉ một vài cử chỉ nhẹ nhàng, biết đâu cũng đỡ xốn xang.
 
KC Nguyễn

05/11/202518:31:00
Sinh năm 1991 tại Uganda, Châu Phi trong một gia đình trí thức gốc Ấn Độ, cha của Mamdani, giáo sư Mahmood Mamdani là một học giả tốt nghiệp tiến sĩ tại đại học Harvard. Ông trở thành viện trưởng một viện đại học lâu đời tại Uganda, rồi trở thành giáo sư chính trị học từng dạy tại các đại học lớn của Mỹ như University of Michigan, Princeton và Columbia. Còn mẹ của anh, bà Mira Nair, cũng từng nhận học bổng du học tại Harvard, là một nữ đạo diễn có tiếng tăm với các phim từng được giải thưởng Cannes, Venice... và hai lần được đề cử giải Oscar. Vợ của Mamdani là một họa sĩ gốc Syria sinh ra tại Texas, cũng từ một gia đình trí thức với cha là kỹ sư và mẹ là bác sĩ.
03/11/202518:04:00
Với hơn 200 triệu Mỹ kim quảng cáo và những gương mặt từ Obama tới Schwarzenegger, cuộc trưng cầu này là trận đánh lớn nhất trong “cuộc chiến phân khu” giữa hai đảng. Newsom bảo: “Họ đốt nhà ta, ta có quyền đáp lại.”
02/11/202512:27:00
Nói gì thì nói, màu da vẫn là loại “giấy tờ” đầu tiên mà nhân loại cấp cho nhau. Nó quyết định bạn được vào đâu, bị nhìn thế nào, bị xét đoán ra sao. Wole Soyinka từng nói: “Da tôi đen, nhưng trí óc tôi không có màu.” Thế mà biên giới thế giới lại chỉ hiểu được màu trắng. Có người bảo: “Đó là lỗi hệ thống.” Nhưng hệ thống nào lại sợ một ông già bảy mươi mấy tuổi với cây bút và mái tóc bạc như sợi chỉ khói?
25/10/202504:41:00
Chùa Hương Sen tại Miền Nam Cali do Ni sư Trụ trì Thích Nữ Giới Hương cùng quý sư cô sẽ tổ chức từ thiện cho dân làng nghèo, vô gia cư, trẻ em mồ côi và người khuyết tật ở Tanzania, Congo, Uganda… vào tháng 11 và 12 năm 2025.
20/10/202501:01:00
Khi hàng triệu người tham gia với cùng mục đích, cuộc tuần hành cho thấy nhiều người dân đã có cùng một mối quan tâm và bất mãn trước hiện trạng xã hội và họ không đơn độc trong tiếng nói phản kháng của mình. Đó là quyền hiến định được hiến pháp Hoa kỳ bảo vệ, là thông điệp của người dân gởi đến chính phủ và những nhà lập pháp, buộc họ thay đổi chương trình nghị sự phù hợp với ý kiến người dân hơn.
18/10/202523:55:00
Tổng Chưởng Lý Arizona Kris Mayes của Arizona đã đe dọa Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson của Đảng Cộng Hòa sẽ phải chịu hành động pháp lý nghiêm khắc nếu ông không tuyên thệ nhậm chức cho một đảng viên Dân Chủ mới đắc cử trong một cuộc bầu cử đặc biệt là bà Adelita Grijalva. Johnson từ chối cho phép một ứng cử viên Dân Chủ này tuyên thệ nhậm chức vì ông ta không muốn công bố đầy đủ hồ sơ Epstein để bảo vệ Donald Trump. Với sự thắng cử của bà Grijalva, Hạ Viện có đủ phiếu để buộc Johnson phải công khai hóa hồ sơ Eipstein. Trong chiến dịch tranh cử, Grijalva đã hứa sẽ ký vào một bản kiến nghị lưỡng đảng nhằm thúc đẩy một cuộc bỏ phiếu tại Hạ Viện để công bố hồ sơ Epstein. Bản kiến nghị của bà sẽ đánh dấu chữ ký thứ 218 mang tính quyết định để kích hoạt cuộc bỏ phiếu đó — một nỗ lực do Dân Biểu Thomas Massie (Đảng Cộng Hòa - Kentucky) và Ro Khanna (Đảng Dân Chủ - California) dẫn đầu.
17/10/202500:00:00
Từ cuối Tháng 8/2025 đến nay, những người Cộng Sản tung cuốn phim Mưa Đỏ về cuộc chiến tại Quảng Trị, 1972. Với mục đích tuyên truyền, phim có nhiều phân cảnh và nhiều sự việc nhằm bôi nhọ QLVNCH, đặc biệt là TQLC (trong cảnh đốt tù binh). Có nhiều điều hư cấu mà chúng ta không xem phim nên không nắm vững. Tuy nhiên, chính một "cựu chiến binh Thành Cổ" của Bắc Việt là ông Trịnh Hòa Bình (đi lính năm 17 tuổi, được gửi vào Cổ Thành năm 1972, giải ngũ và theo học y khoa, tốt nghiệp Bác Sĩ và nay đã về hưu) nêu ra trong môt buổi phỏng vấn trên Tạp Chí “Một Thế Giới” rằng,"nhiều điểm hư cấu để bôi nhọ người lính VNCH, (và) cục diện của cuộc chiến.”
16/10/202521:15:00
Hôm nay, giữa những chiếc bàn trống nơi hành lang Lầu Năm Góc, tôi bỗng hiểu sâu hơn thế nào là làm báo. Làm báo không phải chỉ là cái nghề, mà là một lựa chọn, lựa chọn đứng về phía sự thật, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc rời bỏ vùng an toàn. Tôi thoáng ước mình được sánh bước cùng những đồng nghiệp đã lặng lẽ ra đi hôm nay, mang theo lòng kiêu hãnh và nỗi cô đơn của người giữ ngọn lửa. Bởi chính trong khoảnh khắc ấy, họ đã nói thay cho tất cả chúng ta, rằng báo chí không sinh ra để cúi đầu, mà để soi rọi.
16/10/202511:58:00
Tổng thống Donald Trump lại đem một đạo luật xưa cũ ra dọa sử dụng — Luật Chống Nổi Loạn (Insurrection Act) — để tự cho phép mình điều quân dẹp loạn trong nước. Nhưng theo giới chuyên gia luật, nước Mỹ bây giờ chưa “loạn” đến mức ấy. Trong những tuần gần đây, Trump gặp phải sự chống đối mạnh từ các thống đốc và thị trưởng trên khắp nước. Từ Chicago đến Los Angeles, nhiều nơi đã kiện để ngăn chính quyền liên bang đưa Vệ Binh Quốc Gia tới. Các tòa án cũng đã hai lần chặn kế hoạch của ông ở Portland.
10/10/202500:00:00
Những hình ảnh lan truyền từ các cơ quan truyền thông lớn cho thấy khoảng 800 vị tướng ngồi thẳng hàng, trang nghiêm dưới ánh đèn trắng lạnh của hội trường căn cứ quân sự ở Quantico. Quân phục của họ sáng bóng. Trên ngực áo dày đặt những huân chương quân sự. Họ là những người từng chỉ huy lữ đoàn ở Iraq, bay qua bầu trời Afghanistan, hay dẫn dắt các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình ở những châu lục xa xôi. Họ ngồi ngay ngắn. Dáng ngồi tuân thủ kỷ cương quân đội tuyệt đối. Gương mặt trầm tĩnh. Bầu không khí mang theo trọng lượng của lịch sử. Khán phòng trong căn cứ quân sự nặng trĩu sự im lặng. Họ đến để lắng nghe, không phải để nói.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.