Hôm nay,  

Cấy ghép võng mạc điện tử giúp phục hồi thị lực cho bệnh nhân thoái hóa điểm vàng

31/10/202500:00:00(Xem: 1343)

ghep vong mac
Ảnh: Pexels.com


Một nhóm khoa học gia quốc tế vừa công bố trong Tạp chí Y khoa New England rằng họ đã phục hồi được một phần thị lực cho những người cao tuổi bị thoái hóa điểm vàng – căn bệnh mắt phổ biến và gần như không thể chữa trị trước đây.

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (Age-related Macular Degeneration – AMD) là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người trên 50 tuổi, ảnh hưởng đến khoảng 200 triệu người trên thế giới. Căn bệnh xảy ra khi các tế bào cảm quang ở trung tâm võng mạc bị tổn thương do lão hóa, khiến bệnh nhân mất dần khả năng nhìn rõ các chi tiết ở trung tâm tầm nhìn.

Thử nghiệm mới gồm 38 người tham gia, độ tuổi trung bình 79, được tiến hành tại 17 cơ sở y khoa ở năm quốc gia châu Âu. Mỗi người được cấy một vi mạch điện tử siêu nhỏ – chỉ bằng nửa độ dày sợi tóc – vào dưới võng mạc. Sau một năm, 80% bệnh nhân cho thấy sự “cải thiện thị lực có ý nghĩa lâm sàng.”

Bệnh nhân còn được trang bị kính tăng cường thực tế (augmented reality glasses) có gắn máy ảnh và kết nối với một máy tính nhỏ đeo ở thắt lưng. Máy ảnh ghi lại hình ảnh và chiếu chúng lên võng mạc dưới dạng ánh sáng hồng ngoại. Các thuật toán trí tuệ nhân tạo trong máy tính chuyển dữ liệu này thành tín hiệu điện mà não có thể hiểu được như hình ảnh. Sau đó, bệnh nhân trải qua nhiều tháng huấn luyện để học cách “đọc” lại các tín hiệu này và phục hồi khả năng đọc sách, nhận diện vật thể.

Tiến sĩ Mahi Muqit, bác sĩ nhãn khoa tại Đại học London, người phụ trách phần nghiên cứu tại Anh, nói: “Trong lịch sử nghiên cứu thị giác nhân tạo, đây là một kỷ nguyên mới.”

Nghiên cứu tập trung vào nhóm bệnh nhân bị thoái hóa điểm vàng thể khô – dạng bệnh phổ biến nhất. Khác với thể ướt, thể khô vẫn còn giữ được một số tế bào cảm quang, nên nhóm nghiên cứu cho rằng một thiết bị cảm quang nhân tạo có thể biến ánh sáng thành tín hiệu điện gửi đến não.

Tiến sĩ José-Alain Sahel, chuyên khoa nhãn tại Đại học Pittsburgh, đồng lãnh đạo dự án, cho biết nhóm vẫn còn nhiều việc phải làm: “Có thể chúng ta chưa thể đưa bệnh nhân trở lại thị lực 20/20 chỉ bằng cấy ghép này, nhưng chúng tôi đang tìm những cách giúp họ vượt ngưỡng mù luật định, cải thiện chất lượng sống – đặc biệt là khả năng nhận ra gương mặt và cảm xúc của người khác.”

Tuy nhiên, một số chuyên gia độc lập lưu ý rằng các kết quả có thể chịu ảnh hưởng bởi quá trình huấn luyện thị giác chuyên sâu mà bệnh nhân trải qua, cũng như bởi tâm lý hứng khởi khi được cấy thiết bị mới. Các thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên trong tương lai được cho là cần thiết để xác nhận mức độ hiệu quả thực tế.

Tất cả bệnh nhân trong nghiên cứu hiện chỉ nhìn thấy ở dạng đen trắng, nên mục tiêu kế tiếp là phát triển phần mềm giúp xử lý các cấp độ xám để cải thiện khả năng nhận diện khuôn mặt. Giáo sư Daniel Palanker, chuyên khoa nhãn và kỹ sư điện tử tại Đại học Stanford, cho biết ông đang nghiên cứu tăng độ phân giải của thiết bị; các thử nghiệm ban đầu trên chuột cho kết quả khả quan.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nguy cơ mắc bệnh AMD tăng cao theo tuổi: chỉ 2% người ở độ tuổi 40–44 bị ảnh hưởng, nhưng tới 42% người ở cuối tuổi 80 và 60% người gần 100 tuổi mắc bệnh.

Nếu các thử nghiệm tiếp theo thành công, thiết bị này có thể mở ra hy vọng cho hàng triệu người trên khắp thế giới đang dần đánh mất ánh sáng cuối đời.

Cung Đô sưu tầm
Nguồn: Theo Sara Hashemi, Smithsonian Magazine, ngày 20 tháng 10 năm 2025
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một loại virus hô hấp mang tên human metapneumovirus (HMPV) đang được phát hiện ở nồng độ cao trong nước thải tại nhiều cộng đồng ở Bắc California, nhưng giới y tế công cộng cho rằng chưa cần báo động, chỉ khuyến cáo người dân tăng cường phòng ngừa như với cúm mùa.
Mùa đông năm nay, nước Mỹ chứng kiến sự trở lại ầm ầm của bệnh sởi – một căn bệnh từng được coi là “gần như xóa sổ” nhờ tiêm chủng đại trà. Tâm điểm là South Carolina với gần một ngàn ca xác nhận, trong khi hàng chục bang khác lần lượt báo cáo thêm ca mới. Năm ngoái, hai trẻ em Mỹ đã chết vì sởi, cả hai đều chưa được tiêm vắc xin. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Đó là hệ quả có thể dự đoán được từ nhiều năm tỷ lệ tiêm chủng tụt dần – và giờ được tăng tốc bởi một quyết định chính trị: “hạ cấp” lịch tiêm chủng trẻ em liên bang dưới thời Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.
Theo Sandee LaMotte, viết trên CNN mục Health ngày 25 tháng 2 năm 2026, các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu cho thấy não bộ ở tuổi già vẫn có khả năng tái tạo mạnh mẽ hơn chúng ta từng nghĩ. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người trên 80 tuổi nhưng trí nhớ vẫn sắc bén khác thường. Giới khoa học gọi họ là “SuperAgers”. Kết quả cho thấy não của các “SuperAgers” tạo ra số tế bào thần kinh non nhiều gấp đôi so với người cao tuổi khỏe mạnh bình thường, và nhiều hơn khoảng 2,5 lần so với người mắc bệnh Alzheimer.
Mệt mỏi không đồng nghĩa với buồn ngủ. Buồn ngủ thì chỉ cần ngủ là qua. Mệt mỏi là cảm giác rã rời, cạn sức, len sâu vào sinh hoạt hằng ngày, ảnh hưởng cả thể chất, tinh thần lẫn khả năng suy nghĩ. Leorey Saligan, nhà nghiên cứu tại Đại học Rutgers, cho biết mệt mỏi không chỉ là vấn đề thân xác mà còn là trạng thái tâm lý và nhận thức. Với những người mang bệnh mãn tính như ung thư, đa xơ cứng hay hội chứng hậu COVID kéo dài, mệt mỏi là điều thường gặp. Nếu tình trạng này kéo dài nhiều tuần, cần đi khám để loại trừ các nguyên do y khoa như thiếu máu hay bệnh tim. Tuy vậy, phần lớn mọi người cũng sẽ có lúc trải qua mệt mỏi ngắn hạn vì áp lực thể xác, tinh thần hoặc cảm xúc. Khi điều đó xảy ra, các biện pháp sau đây có thể giúp.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức từ chối thụ lý hồ sơ xin chuẩn thuận loại vắc xin cúm mới của hãng Moderna, dùng kỹ thuật mRNA – loại đầu tiên của hãng trong lãnh vực cúm mùa. Trong gần hai năm qua, Moderna và FDA trao đổi qua lại quanh kết quả thử nghiệm giai đoạn 3 của vắc xin mang mã số mRNA 1010.6, so sánh hiệu lực với các mũi chích cúm hiện đang lưu hành. Theo tường trình của Moderna, hãng đã mở một cuộc thử nghiệm lớn từ năm 2025, ghi danh trên 40.000 người trên 50 tuổi, chia nhóm: một bên chích mRNA 1010.6, bên kia chích loại Fluarix.
Vitamin D là một dưỡng chất thiết yếu, giúp cơ thể hấp thu canxi và duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, khoảng một phần ba người Mỹ hiện nay bị thiếu vitamin D; trong số đó, phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn. Với phụ nữ, tình trạng thiếu vitamin D không chỉ là câu chuyện của xương khớp mà còn liên quan đến nhiều mặt khác của sức khỏe. Phụ nữ có tỷ lệ loãng xương cao hơn nam giới nhiều lần. Khi thiếu vitamin D, xương dễ trở nên mềm và yếu, lâu dài dẫn đến gãy xương. Do cấu trúc xương nhỏ và mỏng hơn, phụ nữ chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn khi thiếu dưỡng chất này. Các giai đoạn sinh học quan trọng như mang thai và sau mãn kinh càng làm nhu cầu vitamin D tăng cao.
Hãy thử tưởng tượng: một ngày nào đó, bạn vào bệnh viện vì nhiễm trùng tai do vi khuẩn, và bác sĩ nói thẳng: “Chúng tôi hết thuốc rồi.” Nghe có vẻ không tin nỗi, nhưng viễn cảnh ấy đang tiến gần hơn nhiều người nghĩ. Năm 2016, tại Nevada, một phụ nữ đã tử vong vì nhiễm trùng do một loại vi khuẩn kháng toàn bộ 26 loại kháng sinh hiện có tại Hoa Kỳ lúc bấy giờ. Riêng Hoa Kỳ mỗi năm ghi nhận hơn 2,8 triệu ca bệnh liên quan đến vi khuẩn kháng thuốc. Trên quy mô toàn cầu, kháng thuốc kháng sinh có liên quan đến gần 5 triệu ca tử vong mỗi năm. Đây không còn là chuyện hiếm, cũng không còn là cảnh báo lý thuyết.
Tổ chức American Academy of Pediatrics (AAP) vừa công bố hướng dẫn chích ngừa cho trẻ em trong năm 2026, đánh dấu lần rạn nứt lớn đầu tiên với chính phủ liên bang về lịch chích ngừa sau gần 30 năm thống nhất. Theo AAP, trẻ em Hoa Kỳ vẫn cần được chích ngừa để phòng ngừa 18 loại bệnh nguy hiểm, trong đó có Covid-19, cúm mùa, viêm gan A và B, sởi, RSV và một số bệnh truyền nhiễm khác. Hướng dẫn này đi ngược lại quyết định mới của Centers for Disease Control and Prevention (CDC), vốn đã cắt giảm lịch chích ngừa chính thức từ 18 bệnh xuống còn 11 bệnh kể từ đầu tháng Giêng.
Hàng chục ngàn người dân California thuộc tầng lớp trung lưu đang phải trả phí bảo hiểm y tế cao hơn nhiều trong năm nay, sau khi các khoản trợ cấp liên bang tăng cường theo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Giá Phải Chăng (Affordable Care Act, thường gọi là Obamacare) chính thức chấm dứt vào cuối năm 2025.
Có một nỗi khổ mà các bà, các cô thường phải âm thầm gánh chịu nhiều hơn các ông, đó là chứng nhức nửa đầu, hay còn gọi là migraine. Nhức đầu thì ai cũng từng bị, nhưng với nhiều phụ nữ, đây không phải chuyện đau vài tiếng rồi thôi, mà là một thứ bệnh đeo đẳng suốt nhiều năm, ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và cả công ăn việc làm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.