Hôm nay,  

Sự thật về thuốc bổ: đàn bà đứng tuổi có nên uống, và uống thứ gì?

27/03/202600:00:00(Xem: 686)

thuoc bo
Sau cùng, điều quan trọng nhất: không có viên thuốc bổ nào thay thế được một đời sống lành mạnh. Ảnh: istockphoto.com
 
Mấy năm nay, thị trường thuốc bổ, vitamin, thực phẩm “hỗ trợ sức khoẻ” mọc lên như nấm. Đi ngang một tiệm thuốc tây hay siêu thị là thấy đủ thứ lọ, hộp, hũ, chai… hứa hẹn nào là đẹp da, ngủ ngon, bớt mập, khoẻ tim, sáng mắt, minh mẫn tới già. Hỏi cho ra lẽ: đàn bà trung niên có cần phải uống những thứ đó không, và nếu uống thì nên chọn cái gì?

Các bà chuyên viên dinh dưỡng cho biết: bước qua tuổi trung niên, cơ thể mình không còn làm việc “ngon lành” như hồi ba mươi. Một số chất như sinh tố B12, chất vôi (canxi) cơ thể hấp thụ kém hơn. Lại thêm chuyện mãn kinh: oestrogen tụt xuống, xương mỏng dần, tim mạch dễ trục trặc, bắp thịt teo đi, mỡ bụng dễ tích. Nói vậy không có nghĩa là cứ tới tuổi là ai cũng thiếu đủ thứ; mỗi người một kiểu, không có toa chung cho tất cả.

Trước khi đụng tới bất cứ viên thuốc bổ nào, điều nên làm trước hết là soi lại cách ăn uống. Nhiều bà thuộc “thế hệ sandwich”: ban ngày đi làm, tối về lo con, lo cha mẹ già, lo luôn chuyện nhà cửa; rốt cuộc bữa ăn của mình chỉ là miếng sandwich, ly sinh tố xanh, hoặc bỏ đói cho qua bữa. Có người chạy theo mốt cắt sữa, kiêng khem lung tung, thành ra bữa ăn mất cân bằng lúc nào không hay.

Cơ thể sẽ báo động nếu thiếu chất: mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, nhức mỏi, tóc rụng nhiều, móng giòn… đều có thể là dấu hiệu. Người ăn chay trường dễ thiếu sinh tố B12. Người uống vài loại thuốc dạ dày, tiểu đường có thể kém hấp thụ. Phụ nữ tiền mãn kinh ra huyết nhiều dễ thiếu máu vì thiếu sắt. Ai nghi ngờ thì nên đi khám, thử máu đàng hoàng, chớ nên tự đoán rồi uống bừa.

Nếu phải kể những thứ thường cần bổ sung nhất cho đàn bà đứng tuổi, các chuyên viên thường nhắc mấy món sau đây:

  • Sinh tố D: giúp xương chắc, cơ khoẻ, nâng đỡ sức đề kháng. Ở xứ ít nắng, người ta hay khuyên uống thêm vào mùa thu, mùa đông. Liều vừa phải, mua loại phổ thông cũng được, không cần hàng “cao cấp” đắt tiền.
  • Chất vôi và chất i-ốt: ai bỏ sữa bò mà lại dùng sữa thực vật không tăng cường vi chất thì dễ thiếu. Tốt nhất là dùng sữa, yaourt, kefir… hoặc sữa thực vật có ghi rõ là có bổ sung chất vôi, i-ốt.
  • Dầu cá omega‑3: ai ít ăn cá béo thì có thể uống thêm, vì chất này giúp tim mạch, não bộ, khớp xương.
  • Chất xơ và thức ăn lên men: thay vì trông cậy vào bột xơ, men vi sinh trong hộp, tốt hơn hết là ăn rau, trái cây, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, kim chi, dưa chua, miso, yaourt, kefir… vừa nuôi đường ruột, vừa đem theo đủ loại chất bổ khác.
  • Magie, collagen, creatine, biotin, nấm hầu thủ (lion’s mane)…: những món đang “thịnh hành” này có chỗ dùng, nhưng bằng cớ mạnh mẽ thì chưa đồng đều. Chẳng hạn, collagen có vài nghiên cứu cho thấy có lợi cho khớp, xương; creatine vốn dành cho người tập thể thao, nay được chú ý thêm về mặt trí nhớ; biotin chỉ thật sự cần khi thiếu; nấm hầu thủ mới có kết quả đẹp trên thú vật, chứ ở người thì còn ít dữ kiện. Tóm lại, đó là những thứ “có thể thử”, nhưng không nên tin như phép lạ.

Điều cần nhớ: thuốc bổ không phải càng nhiều càng tốt. Một vài sinh tố, khoáng chất uống quá liều, uống lâu ngày có thể hại gan, hại thận, rối loạn trong người. Các kiểu quảng cáo “chiết xuất từ thực phẩm”, “siêu vi hạt, hấp thu gấp mấy lần” phần nhiều chỉ là lời nói cho kêu; không có luật lệ nào bắt buộc họ chứng minh tới nơi tới chốn.

Gần đây còn rộ lên vitamin dạng kẹo dẻo. Dễ uống, nhưng đường trong đó không ít. Uống mỗi thứ vài viên, cộng lại thì cũng chẳng khác gì ăn nửa gói kẹo.

Sau cùng, điều quan trọng nhất: không có viên thuốc bổ nào thay thế được một đời sống lành mạnh. Người đàn bà trung niên muốn khoẻ mạnh, trước hết phải lo cho bữa ăn đủ chất, tập tành đều đặn, ngủ cho yên giấc, bớt lo âu; rồi mới hãy tính chuyện thêm thuốc bổ. Nếu đã lo xong mấy chuyện đó mà vẫn cảm thấy trong người không ổn, lúc ấy mới nên bàn với bác sĩ, chuyên viên dinh dưỡng để chọn đúng thứ mình cần, uống từng món một, theo dõi kết quả, chớ nên “ôm trọn gói” cả chục thứ một lượt. (vb)
 
Nguồn: Tóm lược theo bài của tờ The Guardian, The truth about vitamin pills: should midlife women start taking supplements – and if so, which ones?
 

Theo một nghiên cứu mới của Thụy Điển, tình trạng thiếu máu vừa được phát hiện ở người lớn có thể là dấu hiệu báo trước nguy cơ ung thư, đồng thời cũng đi kèm nguy cơ tử vong cao hơn. Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của hơn 380,000 người trưởng thành. Một nửa là những người mới được xác định bị thiếu máu; nửa còn lại là những người cùng tuổi, cùng giới tính nhưng không bị thiếu máu. Tất cả đều trên 18 tuổi và chưa bị ung thư vào lúc bắt đầu được theo dõi.
Một báo cáo mới của Trung Tâm Kiểm Soát Và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC) đăng trên Morbidity and Mortality Weekly Report ngày 9 tháng 4 cảnh báo các chủng Shigella kháng thuốc rất mạnh đang gia tăng tại Hoa Kỳ. Đây là loại vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy rất dễ lây, và sự gia tăng của các chủng kháng gần hết những thuốc thường dùng đang khiến giới y tế đặc biệt lo ngại.
Hàng triệu người cao niên ở Hoa Kỳ đang bất ngờ bị mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe. Theo phóng sự của Christopher Rowland đăng trên Washington Post ngày 28 tháng 3 năm 2026, nguyên do nằm ở chỗ chương trình Medicare Advantage — tức bản tư nhân hóa của Medicare — đang co rút tại nhiều nơi vì chi phí y tế gia tăng, lợi nhuận giảm sút, và các hãng bảo hiểm không còn muốn gánh những quận hạt sinh lời kém. Ông Anthony J. Petchkis, 70 tuổi, một họa sĩ phong cảnh sống ở vùng núi New Hampshire, là một trong những người bị hất ra ngoài guồng máy ấy. Ông có tiền sử đau tim, tiểu đường, gout, viêm khớp dạng thấp, và phải uống tám thứ thuốc mỗi ngày. Trước đây, ông tin chương trình Medicare Advantage sẽ giúp đỡ phần lớn chi phí chữa trị. Nhưng sang năm nay, chương trình ấy cắt ông ra; với thu nhập khoảng 24.000 Mỹ kim một năm từ tiền An Sinh Xã Hội và bán tranh, nỗi lo lớn nhất của ông rất giản dị: lỡ bệnh nặng thì lấy gì mà trả.
Một biến thể COVID-19 mang tên BA.3.2 đang lan nhanh tại Hoa Kỳ, sau một thời gian âm thầm lưu hành từ cuối năm 2024. Giới y khoa hiện theo dõi sát biến thể này vì nó khác khá xa các chủng đang phổ biến, dù cho tới nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy nó gây bệnh nặng hơn. BA.3.2, còn được gọi là Cicada, là hậu duệ của Omicron, biến thể từng xuất hiện vào cuối năm 2021. So với các chủng SARS-CoV-2 hiện đang chiếm ưu thế, BA.3.2 mang từ 70 đến 75 thay đổi di truyền trong gai protein, tức phần giúp vi-rút xâm nhập tế bào người. Đây cũng là phần mà vaccine dựa vào để giúp hệ miễn nhiễm nhận diện vi-rút.
Theo Peter Sullivan, viết trên Axios ngày 30 tháng 3 năm 2026, giới lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ Viện đang thảo luận việc cắt giảm một phần chi tiêu y tế liên bang để bù vào một dự luật ngân sách có thể dành tới 200 tỷ Mỹ kim cho chiến tranh Iran và việc bố ráp di trú. Đây là một chọn lựa chính trị nhạy cảm. Trong một năm bầu cử, việc rút tiền từ các chương trình chăm sóc sức khỏe để chi cho chiến tranh và tăng ngân khoản cho ICE gần như chắc chắn sẽ trở thành một mũi tấn công của phía Dân Chủ.
Câu trả lời ngắn là: tin được để ước lượng, nhưng đừng xem đó là con số tuyệt đối. Bài viết của Kaitlin Sullivan đăng trên NBC News ngày 22 tháng 3 năm 2026 nêu lại một điều giới dinh dưỡng đã biết từ lâu: con số calorie trên nhãn là một chuẩn ước tính cần thiết, nhưng cơ thể mỗi người hấp thu năng lượng khác nhau, và chính cách chế biến thực phẩm cũng làm con số ấy dao động. Tại Hoa Kỳ, Cơ Quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) buộc phần lớn thực phẩm đóng gói phải ghi nhãn dinh dưỡng; đến năm 2016, quy định này được sửa đổi để phần “Calories” hiện rõ hơn, dễ thấy hơn trên bao bì. Mục đích là giúp người tiêu thụ dễ đọc và dễ so sánh hơn khi chọn món ăn hằng ngày.
Bản hướng dẫn mới nhất của giới y học Hoa Kỳ vừa được công bố hôm 13 tháng 3, 2026, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong quan niệm phòng ngừa bệnh tim mạch. Mười một hội y khoa hàng đầu, gồm Hiệp hội Tim mạch Mỹ và Trường Đại học Tim mạch Hoa Kỳ, đồng ký tên khuyến cáo rằng con người nên bắt đầu để ý đến mức cholesterol từ khi còn trẻ, khoảng tuổi 30, và cần duy trì ở mức thấp suốt đời để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não. Theo bác sĩ Roger Blumenthal, giáo sư tim mạch tại Đại học Johns Hopkins và chủ tịch ủy ban soạn thảo tài liệu, tám mươi phần trăm trở lên các trường hợp bệnh tim mạch đều có thể phòng ngừa được nếu con người bắt đầu sớm và kiểm soát tốt mỡ máu ngay từ những năm đầu trưởng thành.
Giới nghiên cứu hiện đã nhận diện hơn 170 chủng rhinovirus, một loại vi-rút gây phần lớn các cơn cảm thông thường. Vi-rút này lây lan qua đường hô hấp và tiếp xúc gần. Với đa số người khỏe mạnh, nhiễm rhinovirus chỉ gây sổ mũi, hắt hơi, mệt nhẹ trong vài ngày rồi tự khỏi. Có người nhiễm mà hầu như không có triệu chứng. Nhưng ở một số người, cùng một loại vi-rút ấy lại có thể dẫn đến cơn bệnh nặng. Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu cho thấy rhinovirus là nguyên nhân của nhiều cơn suyễn cấp. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đây là một trong những nguyên do thường gặp khiến bệnh bùng phát, gây khó thở, ho nhiều, và có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời.
Collagen là một chất đạm căn bản trong cơ thể, giữ phần cấu tạo cho da, xương, gân, dây chằng và nhiều mô liên kết khác. Theo tuổi tác, lượng collagen tự nhiên suy giảm dần, khiến da nhăn, chùng xuống, còn gân cốt và khớp xương cũng dễ đau nhức hơn. Chính từ nỗi lo ấy, thị trường collagen bổ sung đã nở rộ, được quảng cáo như một phương thuốc có thể cứu vãn từ làn da cho tới mái tóc, móng tay và cả các khớp xương đã mỏi mòn.
Một loại virus hô hấp mang tên human metapneumovirus (HMPV) đang được phát hiện ở nồng độ cao trong nước thải tại nhiều cộng đồng ở Bắc California, nhưng giới y tế công cộng cho rằng chưa cần báo động, chỉ khuyến cáo người dân tăng cường phòng ngừa như với cúm mùa.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.