Trương Nghi lúc hàn vi, sống đời khổ cực, lắm lúc không có chút rau luộc mà ăn, nên thường nhỏ to với vợ rằng:
- Đoạn trường ai có… đi tìm mới hay. Ta không có đi tìm, mà sao nỗi oan khiên cứ nhè ta mò tới, là nghĩa làm sao"
Vợ của Nghi là Hàn thị, mở to mắt mà nhìn chồng, rồi ngập ngừng đáp:
- Hễ cái gì có chữ đoạn, thường là ngắn. Phần số chàng cũng vậy. Hết ngắn lại dài, thì để tâm mần chi cho lùng bùng trong óc"
Nghi lắc đầu, đáp:
- Thời gian như bóng câu qua cửa. Thoáng cái là đã bạc mái đầu, mà chẳng chịu khó bươn, thì ít nữa… tong teo làm sao tính toán"
Hàn thị nhìn chồng, thấy sầu lên búi tó, bèn động mối tâm can. Thương cảm mà rằng:
- Thời gian luôn đứng về phía những người có thiện chí. Nếu chàng có thiện chí, thì sang giàu cho dù có ở tận đâu đâu, cũng sẽ đến bên chàng đó vậy.
Nghi nghe vợ thắp cho niềm hy vọng, lòng bỗng được vui, nhưng chợt nhớ tới sự khó khăn bao ngày đã gặp, bèn mím chặt đôi môi. Thảng thốt nói:
- Đời sống đã làm ta mất hết can đảm. Nay bắt lại từ đầu. Có đặng không đây"
Hàn thị nhìn gương mặt của chồng, biết là giờ phút định mệnh đã tới, nên nắm vội đôi vai. Cương quyết nói:
- Đường đi sẽ không khó, nếu chàng bỏ bớt thành kiến đi phân nửa. Đời sống sẽ vui vẻ hơn, nếu chàng dễ với người và thoải mái với mình. Thiếp nghĩ: "Dù nước đầy hồ ao. Mình cũng chỉ uống được vài ngụm. Thế thì chỉ cần hai bữa cơm no. Chớ không phải ưu tư đến nhà cao xe mới."
Rồi lấy ngón tay chỉ lên trời cao. Chậm rãi nói:
- Mới lúc nãy trời đang tốt đẹp. Giờ đã âm u. Thời tiết thay đổi bất thường. Thật chẳng khác con người nơi cõi đời ô trọc. Hôm nay mình thiếu thốn, nhưng chắc gì mai này lại thiếu thốn nhiều hơn" Thành thử phải hết sức vượt qua hoài mới được.
Nghi nghe vậy, thấy cũng nhiều phần có lý, bèn đổ sức ra mà tìm, cuối cùng cũng xin được chân hầu rượu cho tướng nước Sở, liền hớn hở chạy về khoe với vợ:
- Ta đã tìm được việc làm, nên hy vọng ở tháng sau, sẽ mua tặng hiền thê đôi hài mang cho mát.
Hàn thị, dù biết gia cảnh gặp nhiều khó khăn, nhưng khi nghe tới quà, mới chợt nhớ từ ngày gá nghĩa đến nay chưa hề nhận được, bèn mát ruột mát gan. Sảng khoái nói:
- Muốn được phúc thì phải có tiền. Nay vợ chồng mình sắp có tiền, thì còn nhọc công nghĩ đến phúc phần mần chi nữa"
Thời gian sau, mỗi khi đi làm về, Nghi thường lộ vẻ đăm chiêu, mặt mày cau có. Hàn thị thấy vậy, mới lo âu mà nói với chồng rằng:
- Chàng thích nhậu, mà lại được hầu rượu cho người ta, thì nhất định phải mừng. Chớ có đâu lại… xuống tàu mau như thế"
Nghi chán nản đáp:
- Già sức khỏe. Trẻ bình yên. Trẻ không được bình yên, thì tới tuổi hưu mần răng mà sung sướng"
Hàn thị. Từ ngày lấy chồng tới giờ, phải nói là hiểu tâm tánh chồng từng chút một. Thậm chí vài cái liếc mắt cũng có thể đoán được chút tâm sự nằm chơi trong đó, nhưng với lần này thì một chữ cũng chẳng đoán ra, bèn nhăn mặt nói:
- Là con người, thường không khổ vì thiếu thốn mà khổ vì nhục. Nay chàng bực bội thế này. Há vì nhục mà sinh chuyện hay sao"
Nghi thở ra một cái, rồi nặng nhọc đáp:
- Ta đi hầu rượu cho chủ nhân, tất cả là bốn người. Ba đứa kia mồm loa mép giải nên chiếm hết thời gian, không để cho ta được một lần góp chuyện. Ta nghĩ: "Chơi nhau kiểu này thế nào cũng mất việc, nên trong bụng âu lo. Sợ ở mai sau ắt hết đường tính toán!".
Hàn thị nghe chồng nói vậy, liền lặng người đi một chút, rồi cẩn trọng hỏi:
- Thế ba người kia nói cái gì với chủ nhân"
Nghi rầu rĩ đáp:
- Về nguyên liệu để làm rượu. Về mùi, về vị, và về cái hậu của thần men mang đến.
Hàn thị lại hỏi:
- Thế lúc ấy chàng làm sao"
Nghi thở ra đáp:
- Thì đứng nghe chớ còn làm chi nữa!
Hàn thị gật gật mấy cái, rồi mạnh miệng nói:
- Con người ta. Một khi đã có quyền lực trong tay thì không muốn mất. Thậm chí có bị xẻo đi một chút cũng không làm sao chịu được, nên thường cầu cơ xin số, van lạy quỷ thần, hầu những mong hoạn lộ công danh cứ bình yên phang tới, để có cơ mà đè đầu đè cổ thiên hạ. Vậy theo lý đó mà tính, thì chàng phải luận đến tướng mạo sắc da. Chớ không thể im lìm ra như thế!
Nghi nghe vợ bày vẻ như vậy, bèn dựng ngược tóc râu. Hoảng hốt nói:
- Mười hai con giáp ta còn chưa thuộc, mà nàng lại muốn ta bàn đến chuyện này, thì chẳng khác chưa biết lật đã muốn nhỏm dậy chạy đi. Làm sao ta tính"
Hàn thị thủng thẳng đáp:
- Theo lẽ thường thì ai cũng nói mình muốn nghe điều phải, điều tốt, điều hợp theo cái đạo lý làm người, nhưng ngẫm nghĩ lại mà coi - Người ta chỉ muốn nghe điều mà người ta ước đến - bất chấp có hợp lý hay không. Vì vậy, chàng phải bàn đến số mệnh. Đến… hàm rồng. Đến long mạch sâu xa, thì hậu vận mới bình yên chắc cú.
Nghi như trên rừng mới xuống. Ngơ ngác nói:
- Nàng muốn lấy chồng khác, thì tử tế với ta một lời. Ta sẽ để cho nàng hoàn thành tâm nguyện. Chớ sao lại nỡ bày chuyện can qua. Xui ta vào chỗ chết"
Hàn thị cười cười đáp:
- Dòng họ của thiếp. Chưa bao giờ bỏ chồng, cũng chưa hề phụ phàng xây duyên khác, nên xin chàng đừng suy nghĩ làm vậy. Chẳng qua túng thì phải tính. Đói thì đầu gối phải bò, nên mạnh dạn đưa ra. Mong chàng thi nhất kế.
Nghi ú ớ nói:
- Vậy theo sự sáng suốt của nàng, thì ta phải làm sao"
Hàn thị tươi mặt đáp:
- Tương lại thì chưa xảy ra, mà một khi chưa xảy ra thì làm sao mà kiểm chứng" Nay chàng coi tướng cho chủ nhân, thì phải tán vào mai sau cho bạo. Bên cạnh hoạn lộ thênh thang, thì phải nhớ cho vào một vài phân… ngang trái, rồi quả quyết sẽ vượt qua bởi có… cõi âm phù trợ, mà một khi cõi âm phù trợ, thì chẳng những ngon cơm, mà đám tiểu nhân cũng vòng tay đứng ngó.
Nghi cho là phải, liền chạy ra chợ sách, mua về một cuốn luận bàn Tướng mệnh, rồi đem ra gốc cau ngồi học. Thỉnh thoảng Hàn thị lại nấu chè đậu đỏ đem ra, khiến việc học sớm làu thông êm suốt.
Ngày nọ, tướng nước Sở lúc uống rượu, bị rơi mất ngọc bích. Môn hạ ai nấy đều ngờ cho Trương Nghi, nên đánh đập tàn nhẫn. Nghi nhất lòng không chịu. Tướng nước Sở một phần sợ Nghi chết, phần nghĩ đến mạng số tương lai, nên đuổi đi chớ không tra cứu gì thêm nữa.
Lúc Nghi về đến nhà, mặt mày sưng húp, thân thể bầm dập, khiến Hàn thị vốn nguội lạnh nhiều năm, cũng không dằn được cơn hồng thủy trong người, bèn lẹ miệng nói:
- Chàng đã tạo được uy tín với chủ nhân, mà nay lại te tua kiểu này, là nghĩa làm sao"
Nghi khổ sở đáp:
- Chúng nó bề hội đồng. Làm sao ta chống"
Hàn thị lại nói:
- Phàm người ta có bị sỉ nhục, thì mới phẫn chí. Có phẫn chí thì mới gắng sức mà rửa cái nhục này. Chàng. Chỉ trong ba ngày đã học trọn Tướng mệnh thư, thì thiếp cảm thấy chẳng còn lo chi nữa.
Nghi trố mắt nhìn vợ, thì thấy sắc diện vẫn bình thường, bèn hết sức ngạc nhiên. Sửng sốt nói:
- Gan mề ta đều bị dập, mà nàng vẫn lạc quan, là cớ làm sao"
Hàn thị đáp:
- Ở đời, những kẻ sỉ nhục mình, thường là động lực giúp cho mình làm nên vậy. Nay chàng bị người ta sỉ nhục, mà biết tận dụng cái động lực này, thì chẳng những trả được mối hận xưa, mà hậu vận tương lai cũng trào tuôn lai láng.
Rồi nhìn thẳng vào mắt của Nghi. Nghiêm mặt nói:
- Chàng thân hình thon nhỏ, không thể làm việc nặng. Gia cảnh nghèo hèn, không thể việc bán buôn, thì còn cách là… tập nghị luận một cách khôn khéo để người ta xiêu lòng đó vậy.
Nghi há hốc miệng ra. Chưa kịp phản ứng gì. Chợt nghe vợ ào ào nói tiếp:
- Tứ thư. Luận ngữ. Ngũ kinh. Chàng phải thông suốt thì mới đi du thuyết được.
Nghi cảm thấy tâm dạ bất an, óc gan rối bời, liền nắm chặt đôi tay. Ấp úng nói:
- Có bột mới gột nên hồ. Ta không có vốn mần răng đi du thuyết"
Hàn thị liền cười to một tràng, rồi lấy tay chỉ vào miệng của Trương Nghi. Nói:
- Vốn của du thuyết là lưỡi, là kiến thức, là biết nói những gì người ta muốn nghe, và tránh đi những gì người ta không muốn biết. Chàng. Một bên vì sỉ nhục mà cố gắng. Một bên vì vợ mà ra tài, thì chẳng đặng mấy năm, sẽ ngon nhiều ngon tới.
Rồi bất chợt hỏi rằng:
- Theo chàng. Vì sỉ nhục mà cố gắng. Vì vợ mà ra tài. Cái nào nặng hơn"
Nghi ưỡn người ra trước. Khẳng khái đáp:
- Vợ! Bởi vì bị sỉ nhục mà cố gắng là nhờ vợ nhắc nhở. Vợ có nhắc nhở thì mới cố gắng… bào đi điều sỉ nhục. Thử hỏi không có vợ. Mần được hay sao"
Gửi ý kiến của bạn
