Hôm nay,  

Da Trắng Vỗ Bì Bạch

08/01/200800:00:00(Xem: 9681)

Hoa Kỳ là một xứ phân biệt chủng tộc: kỳ thị dân da trắng...

Tại một tiểu bang rất "ruộng" - của nước Mỹ thâm sâu - là Iowa, chiến thắng của Nghị sĩ Barach Hussein Obama là một biến cố lịch sử. Đa số cư dân Iowa là dân da trắng, thuần thành và hiền hòa, họ bỏ phiếu rất mạnh cho một ứng cử viên da đen. Trong số này, không thiếu cử tri thuộc nhóm "độc lập" và cả cử tri thiên Cộng hoà.

Biến cố Iowa hôm Thứ Năm mùng ba khiến Nghị sĩ Hillary Clinton ứa lệ hôm Thứ Hai, một ngày trước vòng sơ bộ tại New Hampshire. Đây là cơ hội cho dân Mỹ nhìn thấy mặt thật của Hillary lạnh lùng sắt thép, nên chưa chắc đã hoàn toàn tai hại. Nhưng, người muốn làm Tổng tư lệnh quân đội mà mới chỉ bị tuột xích có một lần ở vòng sơ bộ mà đã ca bài Smoke Gets in Your Eyes, ở ngay giữa thời chiến, thì… nghi quá.

Cho nên, Barach Obama cứ như diều gặp gió. Đấy là lúc ta nhìn xem cánh diều này màu gì….

Trong khi mải lo tranh cử, dân Mỹ không để ý đến một chi tiết lạ, và truyền thông cũng chẳng hỏi Obama về điều ấy. Xứ Kenya có loạn! Vì sao phải hỏi" Vì thân phụ Barack Obama là dân Kenya, như người Mỹ ưa nhấn mạnh. Điều mà không ai nhấn mạnh là thân mẫu của ông là phụ nữ Hoa Kỳ da trắng. Yếu tố "da trắng" ấy không đáng kể, chỉ có màu da từ Kenya mới đáng chuyện: lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, một người da đen có thể lên làm Tổng thống Mỹ! Ngược lại, nếu Barack Obama trở về quê cha để tranh cử và vãn hồi hòa bình sắc tộc và bộ tộc cho xứ Kenya, thế giới sẽ nói sao" Hoa Kỳ đưa người da trắng về thống trị xứ này!

Đâm ra, trắng đen phải tùy nơi tùy lúc!

Tại Hoa Kỳ cơn cuồng phong Obama từ Iowa kéo về New Hampshire đã khiến truyền thông lạc quan của Mỹ kết luận: nước Mỹ từ nay hoà giải được với quá khứ kỳ thị màu da của mình! Nhiều dân Mỹ trẻ kết luận như vậy và hô hào dồn phiếu cho Obama để chuộc lại lỗi lầm của tổ tông. Họ có phản ứng truyền thống của Mỹ, là hay thái quá trong các phản ứng của mình!

Ta nên làm một việc tâm phân học ở đây:

Nói chung, truyền thông, dư luận và cả các nhà phân tách thời cuộc, các "thầy bàn" pundits, của Mỹ đều thổi Obama lên mây xanh vì lý do chính yếu là da đen. Huyết thống của bà mẹ da trắng thật không đáng kể. Đó là một chuyện, không nhỏ! Hãy tưởng tượng một ứng viên gốc Đức lai Ý, hay gốc Mỹ… lai Việt, xem. Yếu tố dị chủng ấy không đáng kể vì người ta chỉ chú ý đến màu da trắng trong các nhân vật này.

Thứ hai, trong cuộc tranh cử, Obama nhấn mạnh là tinh thần đại đoàn kết của mình sẽ hàn gắn mọi khác biệt về sắc tộc, màu da hay vân vân. Nhưng tiềm ẩn bên dưới các thông điệp vẫn là niềm kiêu hãnh da đen - một thành phần cùng khốn đã vượt qua mọi nghịch cảnh để thành công và sẽ lãnh đạo xã hội Mỹ tiến lên một kỷ nguyên không còn phân biệt sắc tộc.

Sự thật lại không hắc bạch phân minh như vậy.

Họ đạo của Obama là Trinity United Church of Christ có một mục sư - tất nhiên da đen - năng nổ với chủ trương dẫn dắt một số người có thiện duyên tiến tới một thế giới duy Phi châu - Afro-centric. Phi châu chẳng là cái nôi của nhân loại sao" Nhà thờ của ông còn ghi rõ trên website tôn chỉ là "Hãnh diện là Da đen và Thiên chúa giáo!"

Ứng cử viên Mitt Romney theo đạo Mormon nên vất vả không ít về tôn giáo đặc biệt của mình. Nhưng, nếu nhà thờ The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints của dòng Mormon mà trưng bảng "unashamedly white"- hãnh diện là da trắng, thì coi như Mitt sẽ ra "red meat", bị xơi tái về tội kỳ thị! Cách phân biệt đối xử ấy khiến Obama chẳng phiền hà gì về tính chất duy chủng và cực đoan của họ đạo của ông, nhưng cũng cho thấy sự rỗng rang trong chủ trương đại đoàn kết mọi sắc màu của ứng cử viên này.

Hơn bốn chục năm trước, nhiều người da trắng đã tích cực đấu tranh trong phong trào đòi hỏi dân quyền bình đẳng cho người da đen. Nhưng người ta chỉ nói đến Mục sư  Luther King và các lãnh tụ da đen. Chuyện ấy, ta thông cảm được. Nhưng vấn đề còn nghiêm trọng hơn thế. Trong cuộc tranh cử vào ghế Nghị sĩ Illinois, ứng viên Cộng hoà Alan Keys - người da đen - đã đả kích Barack Obama là da đen nhưng không phải là con cháu nô lệ! Nghĩa là trong cõi da đen, người ta cũng có sự phân biệt! Càng gần với quá khứ u tối của lịch sử thì ngôi sao da đen càng dễ tỏa sáng!

Ông Bill Clinton am hiểu tâm lý dân Mỹ tới vô cùng, nên gọi hiện tượng nhường nhịn đến tôn sùng da đen là "mặc cảm da trắng". Trong tiềm thức, xã hội dân chủ và đa nguyên nhất thế giới vẫn chưa thoát khỏi nỗi ám ảnh về màu da.

Nếu Hillary Clinton có thể ngồi dậy từ cú té tuần này, bà sẽ áp dụng bài bản của Bill Clinton năm xưa khi đối đầu với Mục sư da đen Jesse Jackson, bằng cách "nhắc khéo" cử tọa đến yếu tố da đen, để hù dân da trắng!

Lúc ấy, truyền thông đầy mặc cảm của Hoa Kỳ sẽ xử trí ra sao" Ly kỳ!

Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.