- Mười mấy năm trước, cuối thập niên 80 và đầu thập niên 90, tôi hay từ San Jose xuống quận Cam chơi. Thuở đó, kỹ nghệ thu băng của thủ đô âm nhạc người Việt tị nạn còn thịnh hành nên không khí sinh họat ca nhạc rất rộn ràng. Và dạo ấy, nhạc sỹ Nguyễn Hiền cũng vừa mới từ Việt Nam định cư tại Mỹ. Vài lần đó, Ngọc Trọng cùng tôi hay rủ nhạc sỹ Nguyễn Hiền ra quán Phở Ngon nằm trên đường First Street tức là đường Bolsa nối dài để tán gẫu chuyện âm nhạc. Chúng tôi nói từ tình hình ca nhạc trong nước cho đến hải ngoại và những năm tháng xa xưa thì anh Nguyễn Hiền kể cho nghe những mẫu chuyện kỷ niệm lý thú.
Tôi gọi Nguyễn Hiền là anh dù ông ta lớn hơn, đúng lý thì là bậc cha chú nhưng trong tình giao tiếp nghệ sỹ với nhau thì tiếng "Anh" nghe nó thân mật vàthỏai mái để có thể trao đổi những ý kiến tự do. Gọi ông là anh thì ông cảm thấy trẻ trung và nói chuyện với tôi thì ông thích vì tôi thích nghe chuyện ngày xưa cũng như ông muốn biết những suy nghĩ của thế hệ sau ra sao.
Tôi có khuyến khích ông viết về nhạc sử Việt Nam để những người trẻ có thể hiểu thêm về quá khứ vì ông biết nhiều và có lối trình bày rõ ràng hấp dẫn. Hình như sau đó ông có viết một số bài nhưng chưa đủ nhiều để in thành sách.
Rồi lưa thưa mỗi năm tôi lại ghé Bolsa và gặp ông trong những sinh họat văn hóa văn nghệ, bắt tay chào hỏi. Ngòai một số ca khúc ông viết để đời gọi Nguyễn Hiền là nhạc sỹ, ông thích họat động về lãnh vực văn hóa. Nếp sống mẫu mực, nói năng hòa nhã, khiêm tốn, chậm rãi, ông được mọi người nể trọng. Có thể gọi Nguyễn Hiền là nhà văn hóa cũng không sai.
Tôi vẫn nhớ điếu thuốc trên môi ông và đây cũng là nguyên nhân đưa tới căn bệnh ung thư phổi vào cuối đời để ông từ giã nhân thế vào tuổi 78, coi như là thọ so với nhiều nhạc sỹ khác.
Vài lần tâm sự ông có nói là nhạc sỹ Phạm Duy sau khi đi du học nhạc tại Pháp về thì các sáng tác của ông ta khởi sắc lên hẳn. Trong khỏanh khắc ấy tôi cảm nhận ra một tiếc nuối nào đó là nhạc sỹ Nguyễn Hiền đã không được cơ hội trau dồi thêm nhạc lý ở trình độ cao hơn. Các nhạc sỹ thời của ông đa số đều là tự học hoặc may mắn được vài người Pháp ở Việt Nam dạy cho, chứ ít ai được vào trường chuyên nghiệp âm nhạc.
Dù vậy Nguyễn Hiền cũng tự hào là trong giới nhạc sỹ thời đó, ông có một trình độ văn hóa tổng quát rất cao, tiếng Anh của ông rất khá và dĩ nhiên lứa của ông là giỏi tiếng Pháp rồi. Ong đã làm việc trong những cơ quan đặc trách văn hóa của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa khi di cư từ miền Bắc vào năm 1954.
Nhiều người còn nhớ bài hát chiêu hồi thường hay phát trên đài phát thanh mỗi đêm: "Người ơi nước Nam của người Việt Nam. Vì đâu óan tranh để lòng nát tan. Đây Bến Hải là nơi chia cắt đôi bờ. Hỡi ai lạc bước xin quay về đây…" là một sáng tác của Nguyễn Hiền.
Sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Hiền không đồ sộ, trung tâm Thúy Nga đã làm một DVD trong đó có Nguyễn Hiền và hai nhạc sỹ khác, lấy tên Hoa Bướm Ngày Xưa cũng là tên của một bài hát của ông.
Nếu xếp nhạc của ông vào khuynh hướng nào thì không rõ ràng cho lắm. Ong có vài bản mang âm hưởng tiền chiến như Tìm Đâu và có vẻ bình dân như Từ Giã Thơ Ngây. Ong có vài bài hát phổ thơ thành công như Anh Cho Em Mùa Xuân phổ từ bài thơ Nụ Hoa Vàng Cho Em của thi sỹ Kim Tuấn, một bài hát không thể thiếu trong tủ nhạc Xuân Ca. Bài Mái Tóc Dạ Hương phổ thơ Đinh Hùng được dân lãng mạn ưa thích vì có những câu thơ như: " Từ giã hòang hôn trong mắt em. Tôi đi tìm những phố không đèn. Gió mùa thu chớm bao dư vị. Của chút ân tình hương tóc quen." Và bản Lá Thư Gởi Mẹ phổ thơ Thái Thủy điệu Valse: "Mẹ ơi thôi đừng khóc nữa. Cho lòng mang nặng sầu đau. Con đi xây tình viễn xứ, đâu dám quên tình nước non."
Trước năm 1975 tại Sài Gòn ông cùng người em là nhạc sỹ Nguyễn Hậu mở lớp nhạc, nhạc cụ chính của Nguyễn Hiền là phong cầm (Accordeon).
Kỹ thuật viết nhạc của Nguyễn Hiền không có những nét chuyển cung bất ngờ, giai điệu dễ nghe, lời ca trau chuốt vừa phải. Nó cũng phản ảnh cá tính của con nguời của ông chừng mực, điềm đạm.
Từ lúc qua Mỹ ông có phổ thơ một số bài nhưng không gây tiếng vang và ông chuyên họat động văn hóa và cộng đồng. Đám tang của ông được nhiều người trong cộng đồng tham dự, nói lên tình cảm quý mến dành cho ông.
Thế là những nhạc sỹ của thế hệ thập niên 30, 40 mà tôi quen đã ra đi gần hết. Những ngày cuối của năm 2005 cho cảm giác thời gian qua mau. Tôi lẩm nhẩm, từ giã hòang hôn, từ giã thơ ngây và cũng xin từ giã nhạc sỹ Nguyễn Hiền mãi mãi.
San Jose 30-12-05
Send comment
