BEIJING (KL) - Tài liệu mật khác nữa về vụ đàn áp tàn bạo cuộc biểu tình cho dân chủ năm 1989 đã được mang lậu ra khỏi đại lục, một trong những dấu hiệu về vụ trấn áp chết người chung quanh quảng trường Thiên An Môn đang ám ảnh đảng Cộng sản Trung quốc và các lãnh tụ chóp bu.
Tài liệu này được Bao Tong viết trong nhà tù vào tháng chin 1989. Bao Tong là một quan chức cao cấp của đảng đã bị tù về tội có cảm tình đối với nhưng sinh viên trong cuộc biểu tình. Tài liệu này là sự trả lời công khai của Bao Tong khi bị kết tội, chứa nhiều chi tiết mới về các quyết định của hàng cao cấp trong những tuần sôi động trước khi quân đội cho dọn dẹp quảng trường Thiên An Môn ngày 04 tháng sáu 1989, sát hại hàng trăm người và để lại một chấn thương cho quốc gia tới nay chưa được giải quyết.
Ông họ Bao là một cố vấn và là một nhà viết bài diễn từ cho Zhao Ziyang, chủ tịch của đảng Cộng sản Trung quốc trước khi có vụ trấn áp. Ông họ Bao đã bị nhốt vào sà-lim riêng (solitary cell) trong bẩy năm trời về tội tiết lộ bí mật nhà nước và hiện nay đang sống quản thúc tại Bắc Kinh. Ông cựu chủ tịch của đảng, nhà họ Zhao, đã bị vào nhà tù vào giữa năm 1989.
Lời công bố của ông họ Bao hiện đã được giữ trong một số hồ sơ mật tại Bắc Kinh, hồ sơ này mới đây được một nhân vật hiện nằm trong chính quyền mang lậu ra ngoài, nhân vật này đã viết trong phần giới thiệu là ông ta muốn cung cấp chứng cơ xa hơn nữa để phát giác sự thực về ngày 4 tháng sáu. Chính ông họ Bao cũng không biết chuyện được đưa ra này, nhưng các người khác đã kiểm chứng lại sự thực của tài liệu này.
Lời công bố có vẻ chứng minh một số chi tiết quan trọng về "Thiên An Môn Thư", một tập góp nhặt trình bầy các tài liệu mật năm 1989 đã được xuất bản tại Hoa kỳ hồi năm ngoái bằng Anh ngữ và tuần vừa qua tại Hong Kong nguyên bản bằng chữ Trung hoa. Phần đông các học giả Tây phương và Trung hoa đã có kết luận là các tài liệu này hoàn toàn thực, mặc dầu những sự thực không có thể chứng minh được hoàn toàn.
Giải thích những hoạt động riêng của ông họ Bao trong những tuần trước khi ông bị bắt vào ngày 28 tháng năm 1989, ông họ Bao mô tả một số họp bí mật của các lãnh tụ trong đảng, ngay phần đầu trong tài liệu gom góp. Tài liệu này cũng đưa ra các chi tiết mới về sự ly khai cay đắng giữa chủ tịch đảng họ Zhao và ông họ Bao theo một phía đưa ra đề nghị đàm phán với các sinh viên, còn Thủ tướng Lý Bằng theo phía khác đã lý luận phong trào này cần phải dẹp tan để cứu đảng.
Thủ tướng họ Lý lúc đó là nhân vật số hai trong đảng Cộng sản Trung quốc. Mặc dầu thủ tướng sẽ về hưu vào năm tới, ông và các đồng chí bảo thủ đặc biệt hiện đang lo lắng đứng ra đánh giá lại quyết định năm 1989 để triệu tập quân đội.
Chủ tịch nước Giang Trạch Dân, chủ tịch của đảng, người đã đưa ra việc thay thế họ Zhao bị lật, cho việc trấn áp là cần thiết để giữ ổn định, hình như chủ tịch đang mong vấn đề này được phai nhòa.
Nhưng phản ứng như có vẻ bấn loạn của chính quyền Trung quốc về vụ "Thiên An Môn Thư" được cho xuất bản, theo như lời nói ra gần đây của một số quan chức đã về hưu, các quan chức này đưa ra một sự lo lắng nặng nề đang diễn tiến trong nôi bộ của đảng Cộng sản Trung quốc, như con cọp ăn thịt người thì con cọp ngủ yên, người giết người thì người thức thâu đêm.
Họ Giang và các lãnh tụ khác đã cho bác bỏ tập tài liệu cho rằng bịa đặt. Trong khi đó, các công an viên lại cho truy nã gắt các cán bộ và học giả đã giúp kẻ vô danh tom góp tài liệu này.
Các lãnh tụ trong đảng cũng đã phòng hờ bằng cách chuẩn bị cho ra trong tháng chạp moat cuốn băng hình "Test of History" (Sự thử thách của Lich sử) dài bốn tiếng rưỡi và bắt các cán bộ cao cấp khắp nơi trong nước phải coi để học tập và làm cáo báo.
Những người đã được coi băng hình này, họ cho biết cuốn băng hình như biện hộ cuộc thảm sát năm 1989 coi như việc cần thiết để gạt tình thế hỗn loạn do các lực lượng thù nghịch theo phe Tây phương cố tình tạo ra và cuộc thảm sát là sự cần thiết mà đảng Cộng sản Trung quốc phải làm để đưa ra sự thăng tiến kinh tế sau này. Dân chúng cho biết phim này nói ra không có thể nào tin được, như chỉ có 86 người bị giết, hầu hết là bộ đội.
Trong dấu hiệu rõ ràng khác nữa đối với những người bất đồng ý kiến còn đang ẩn núp, tạp chí "Cởi Mở" trong số tháng ba phát hành tại Hong Kong, đã có bài báo nói gay gắt về biến cố ngày 4 tháng sáu 1989 do cựu tổng biên tập của tờ báo "Nhân Dân" đã viết, hiện nay ông tổng biên tập này là một quan chức tối cao của Quốc hội Trung quốc.
Không nói màu mè, quan chức hồi hưu Hu Jiwei, 85 tuổi đời và hiện sống tại Bắc Kinh đã ca ngợi "Thiên An Môn Thư" đang đưa ra ngoài ánh sáng cái âm mưu lồng trong tội ác bất nhân, quan chức này đã đả kích Đặng Tiểu Bình sau này, người nắm quyền sau những màn kịch năm 1989 như là một chú học trò tốt của nhà chủ tịch Mao Trạch Đông.
Ông họ Hu này đã được biết từ lâu vì chímh ông đã bác bỏ việc xử dụng quân lực chống lại những người biểu tình, song việc này chỉ la việcï đả kích công khai thẳng của riêng ông. Ông đã nhận được sự cảnh cáo qua lời nói để cho ông rút lại lời nói, nhưng vì ông có quá nhiều thâm niên đối với đảng và tuổi đã cao, nên không thể bắt ông để lập tội được.
Ông họ Hu đặc biệt tố cáo bài bình luận của báo Nhân Dân số ra ngày 26.4.1989, bài này đã gay gắt lên án những người biểu tình và cho in ra không có sự chấp thuận của chủ tịch đảng, nhà họ Zhao. Báo chí điều khiển dư luận và có tác động quân chúng, ông Bao đã cho biết bài báo như là một lệnh ban ra gây cho xung đột bạo động, bởi vì bài báo đã gây cho các sinh viên phải có hành động chống đối lên gấp hai lần.
"Trong lòng tôi, tôi biết chúng tôi đã làm một nước đi sai khủng khiếp," theo như ông họ Bao đã viết lại trong lúc hối hận khi nằm ngục thất về việc đã ban lệnh thiết quân luật. "Tôi đã sợ chúng tôi bị rơi vào tình thế khó xử, chẳng khác nào như cỡi lưng cọp, khó mà có thể xuống được."
