Hôm nay,  

Khi Kịch Sĩ Nhập Vai

12/11/201600:00:00(Xem: 9849)

Donald Trump diễn xuất giỏi, bây giờ mới sống và làm thật!

Chúng ta vừa chứng kiến một bi hài kịch chính trị của Hoa Kỳ, khi tỷ phú Donald Trump bất ngờ thắng cử trước sự bàng hoàng của đa số - kể cả cử tri đã dồn phiếu cho ông. Sau này, giới nghiên cứu sẽ tìm hiểu về các lý do, giới chính trị thì nghĩ ngay tới nhiệm kỳ đầu của Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ.

Vì lãng tai, người viết chẳng sợ súng nên xin có vài ý kiến ba xu về hiện tượng này.

Donald Trump là người có ma lực thuyết phục, là đức tính trời cho. Ông thuyết phục người ta tin vào điều ông nói mà không kiểm chứng - và cũng chẳng cần kiểm chứng. Với đặc tính thiên phú ấy, ông còn là một người giỏi diễn xuất. Nói cho gọn, Donald Trump là kịch sĩ. Điều này chẳng bất ngờ vì ông có show truyền hình của mình. Thứ ba, là người cực kỳ thông minh, Trump cảm nhận được tâm lý quần chúng, hay khán giả, nếu ta nghĩ tới sân khấu kịch nghệ.

Là kịch sĩ, ông không sống với kịch bản do ai đó soạn thảo, ông cứ nhìn xuống cử tọa rồi theo đó mà diễn cho hợp ý khán giả. Các chính khách hay thầy giáo có tài đều phải như vậy: tùy phản ứng cử tọa mà chuyển đạt thông tin, chứ không chúi mũi vào diễn văn hay bài giảng mà độc thoại, nói một mình, cho mình.

Ma lực thuyết phục là lợi thế được Donald Trump tận dụng, để thuyết phục cử tọa hay cử tri, rằng ông là “người của họ”.

Về chính trị thì đấy là nghệ thuật mị dân, được gọi lịch sự là “đại chúng”. Cứ theo ý đám đông mà nói, dù nói ra nhiều điều mâu thuẫn. Cũng về chính trị, hay triết lý chính trị, Donald Trump không có chủ thuyết. Chủ thuyết là chuyện tính sau, may lắm thì… ông đang tính.

Nhờ tài năng đó, Donald Trump nói ra những điều mà rất nhiều người đang nghĩ trong đầu. Ông nói như chẳng suy nghĩ và xúc phạm thiên hạ mà không bao giờ xin lỗi, hoặc cải chính. Chính là nét sống sượng đôi khi vô giáo dục lại càng được cử tọa thấy rằng ông nói thật. Ông đóng kịch là người nói thật và nói lớn cảm nghĩ thầm kín của nhiều người. Mục tiêu là dù chẳng có tổ chức hay phe phái gì trong đảng Cộng Hòa, ông vẫn có quần chúng.

Lực lượng quần chúng đó, hơn là tài mạt sát hay tật trâng tráo, đã giúp ông loại bỏ các đối thủ có thế giá trong đảng. Họ thua ông không vì họ chẳng dám chửi, mà vì họ không nhìn ra sự bất mãn của một số quần chúng đông đảo trong đảng Cộng Hòa. Tức là đảng Cộng Hòa có vấn đề mà các bậc trưởng thượng, thành phần ưu tú có ảnh hưởng trong đảng, lại chẳng nhìn ra.

Truyền thông chính mạch, có tinh thần thiên tả và thiên vị, cũng không làm nổi bật một sự kiện thống kê: mỗi khi Trump xuất hiện, người ta đông đảo tham dự với nhiệt tình, đông đảo và say mê hơn quần chúng tham gia các cuộc vận động của bà Hillary Clinton. Dù có quê kệch thì nhiệt tình đó vẫn là thực tế. Trump hiểu ra thực tế đó, chúng ta thì không nên mới bị ngạc nhiên, càng ngạc nhiên hơn nữa khi cử tri phía Dân Chủ lại tham gia bỏ phiếu ít hơn. Họ không say mê náo nhiệt bằng thành phần ủng hộ ông Trump. Bây giờ nhiều người mới ân hận và biểu tình đập phá.

Kịch sĩ Donald Trump cho cử tọa của mình cảm nghĩ rằng đấy là cơ hội để họ làm nên lịch sử, bằng lá phiếu.

Ông có một tổ chức tranh cử luộm thuộm, chi tiền rất ít mà vẫn đạt kết quả bất ngờ trước một đối thủ dày dạn kinh nghiệm và phương tiện, có ban tranh cử toàn những chiến lược và chiến thuật gia có tài đã vận động quần chúng từ cơ sở lên. Nhưng, ngoài những tỳ vết quá lớn của bản thân và gia đình, bà Hillary Clinton còn cho thấy rằng bà là người của quá khứ, với những giải pháp lưỡng đảng của quá khứ - và đã thất bại.

Vì thất bại nên hơn 60% dân Mỹ đang nghĩ rằng quốc gia đi chệch hướng, về cả đối nội lẫn đối ngoại. Kịch sĩ Donald Trump dựng rạp trình diễn vở “Cứu Nguy Nước Mỹ”, và khiến cử tọa trở thành cử tri. Họ nhiệt thành góp phần cứu nguy bằng lá phiếu. Họ cứu nguy vì thấy chính mình trong nỗi nguy đó.

Mọi giáo phái có thể huy động được tín đồ cho một mục tiêu cao cả nhưng xa vời, sau rất nhiều hy sinh khắc khổ. Biệt tài của Trump là nói ra mục tiêu cụ thể thiết thực: trong “cái chung” rất cao cả của tổ quốc Hoa Kỳ, có những “cái riêng” của từng người. Khán giả, cử tọa hay cử tri thấy là chính họ đang tràn lên sân khấu để hoàn tất vở kịch có hậu này - cho bản thân của họ.


Giới nghiên cứu chính trị và xã hội sẽ còn phải đếm lại số phiếu của từng thành phần cử tri để kết luận nhưng vài chi tiết sơ khởi cho thấy hậu thuẫn của Trump không chỉ có đàn ông da trắng ít học và ít tiền. Ông xúc phạm phụ nữ mà vẫn được một số phụ nữ có học ủng hộ. Ông bày tỏ tinh thần kỳ thị di dân lẫn người thiểu số mà vẫn được cử tri gốc Á và Nam Mỹ ủng hộ nhiều hơn ứng cử viên Mitt Romney của bên Cộng Hòa năm 2012.

Nếu có thể nói tới một chiến lược tranh cử thì vào tháng cuối, Donald Trump mới thật sự dàn trận để tranh thủ cử tri tại các tiểu bang xôi đậu mà nhiều người cho rằng đã thiên hẳn về phía Dân Chủ. Ra vẻ uyên bác, có khi người ta nói là ông đánh du kích, lấy nông thôn bao vây thành thị. Thật ra ban tranh cử của ông dồn sức vào các thành phần bị sa sút vì chuyển dịch dân số, vì chuyển động kinh tế của toàn cầu hóa và cả những người ngoan đạo đang e sợ xã hội biến chất vì phong trào “phải đạo chính trị” và nếp văn hóa quá phóng túng của thành phần thượng lưu có học.

Nhưng đấy là chuyện về sau, chứ trong gần một năm trời, ứng cử viên Donald Trump là kịch sĩ làm cho khán giả nhập vai. Vâng, khán giả nhập vai, là điều rất trái cựa!

Bây giờ, đến lượt kịch sĩ Donald Trump thủ vai Tổng thống….

Khi ấy, ta trở về thực tế ngoài sân khấu: Donald Trump là một doanh gia. Biệt tài của ông là có máu con buôn, đã viết sách về nghệ thuật ngã giá! Nói đến ngã giá, các doanh gia đều biết hơn chính trị gia là có cái giá phải trả! Là người diễn vẻ thô lỗ cho quần chúng, tay tỷ phú này không thể không biết luật mà cũng chẳng mơ hồ gì về chính trị nghị trường, là chuyện ngã giá giữa Hành pháp với các phe phái bên Lập pháp trong từng hồ sơ.

Donald Trump có thể thiếu kinh nghiệm chính trị hay quân sự nhưng như mọi doanh gia hay chính khách, ông biết rằng không ai lãnh đạo một mình để tự thân giải quyết cả ngàn hồ sơ của quốc gia. Đấy là công việc của nội các và ban tham mưu mà ông đang thành lập. Kịch sĩ thủ vai nóng nẩy cũng không thể không biết rằng bên kia cũng có nhiều người nóng nẩy - họ đang biểu tình phản đối kết quả bầu cử - và lãnh đạo của họ trong đảng Dân Chủ cũng dàn trận cho cuộc chiến nghị trường đã khởi sự và kéo dài tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm 2008.

Đấy là khi Tổng thống phải mời kịch sĩ bước qua chỗ khác, chứ không thể đổ dầu vào lửa để làm cử tọa hừng chí.

Từng đề nghị đưa ra khi tranh cử - xây tường ở biên giới miền Nam, trục xuất di dân, từ chối Hiệp ước TPP, hay xét lại Hiệp ước NAFTA, v.v… – sẽ được ban tham mưu của Tổng thống và lãnh đạo Cộng Hòa cân nhắc lại theo lối ngã giá. Cái gì làm được, cái gì không, và làm được thì phải trả giá bao nhiêu, ai trả và bao giờ trả, với hậu quả chính trị là những gì cho các hồ sơ khác? Là doanh gia, ông Trump biết là phải ngã giá với thị trường, tức là gây hậu quả tới lãi suất, thuế khóa và tăng trưởng kinh tế. Là Tổng thống, ông sẽ biết là phải ngã giá với cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ. Nhìn ra ngoài, ông sẽ biết chánh sách bảo hộ mậu dịch mà ông đề cao sẽ có cái giá về kinh tế lẫn ngoại giao. Về an ninh cũng vậy, giới tướng lãnh, ngoại giao và viên chức bảo an sẽ cho ông biết cái giá phải trả khi muốn xóa bỏ lực lượng khủng bố ISIS, bỏ rơi Liên Âu hoặc đấu trí đấu lực với Trung Quốc, Liên bang Nga, Iran, v.v….

Chủ trương cực đoan quá khích của diễn viên Donald Trump sẽ phương hại cho sự nghiệp của Tổng thống. Khi ấy, kịch sĩ Donald sẽ ngã giá với chính khách Trump. Là người ưa ra vẻ nói thật tới độ phũ phàng, ông sẽ nói thật rẳng mình phải dung hòa, vì quyền lợi tối thượng của Tổ quốc và quần chúng.

Khi ấy, đối lập sẽ kết luận rằng Donald Trump là người giảo hoạt, theo cơ hội chủ nghĩa! Họ biết quá chậm một sự thật bẽ bàng mà bậc trưởng thượng trong đảng Cộng Hòa đã thấy từ vòng sơ bộ của cuộc tranh cử! Khi ấy, nếu nghĩ sâu xa hơn về quá khứ, Donald Trump cũng chẳng khác gì nhiều vị tiền nhiệm đã từng hứa một đàng làm một nẻo.

Nét độc đáo của kịch sĩ có tài là khi nào cũng làm như mình nói thật! Nét độc đáo của Donald Trump là soạn lấy vở kịch cho mình, chứ không dựa vào bài bản của một thế lực nào khác.

Nhờ vậy, ông biến không thành có! Còn lại thì ta sẽ đợi xem vở kịch ngã giá của Tổng thống.

Ý kiến bạn đọc
16/11/201602:08:49
Khách
Khán giả vừa được xem một film Cowboy thật hay .Film The Good The Bad The Ugly mà trong đó Electoral Vote vai The Good,,,Hilary Clinton và đảng Da7n Chủ mị dân vai the Bad và Donald Trump vai the Ugly............hahaha
14/11/201604:49:46
Khách
Thảm thật! Có mấy ai thấy là bài này ngợi ca thủ thuật chính trị - bên ngoài chuyện đạo lý - của Donald Trump không? Qua mặt các thế lực Cộng Hòa rồi đánh bại Clinton trước sự ngỡ ngàng của thiên hạ? Đề tài nên lạnh lùng tìm hiểu. Chứ vi vút chuyện Lã Bất Vi là khôi hài vì luật chơi thời nay là dân chủ - và có báo chí om xòm phanh phui kiểm chứng!
14/11/201604:08:41
Khách
Cảm ơn Bác Nghĩa.Bác mãi mãi là nhà bình luận đáng giá nhất,đáng đọc nhất,dù ở bất cứ khía cạnh nào.Chúc Bác luôn khỏe mạnh,để có nhiều bài viết hơn nữa.Cháu chưa bao giờ bỏ đọc dù một bài viết của Bác.Xin cảm ơn.
13/11/201603:34:18
Khách
bài viết ngày 21/10/2016 cũa Bác Nghỉa đả làm thất vọng một phần nào của người đọc về sự vô tư trung lập của Bác Nghỉa khi đóng vai một nhà bình luận gia tin chắc rằng sẻ là tổng Thống Hilary Cliton.Sự thất bài cua Hilary do:
1. không theo của chung mà tự mình có email riêng khi phục ụ cho Obama.
2.quá hniếu biến động khi dưới thời Obama như Occupant Wall Street,Black live matter.
3.dân da màu , tôn giáo vẩn bầu cho Trump vì Hilary không mang màu da,tôn giáo nên không biết nổi đau mà họ đang đeo
13/11/201603:07:12
Khách
Lại một tay sớm đánh tối đầu, nhưng dẫu sao cũng biết điều, có chút nhận định, không như cái thứ giao chỉ hay giao châu gì đó viết bá láp quá chừng, lại còn dám nói giám đốc FBI "tắc trách" khi trưng bày tội chứng của ứng cử viên dân chủ, luận điệu này sao giống luận điệu của một tay tướng cọng sản khi lên án một nhà báo về vụ máy bay rơi ngoài biển trước đây chỉ vì nhà báo này muốn "điều tra" vụ việc. Sự kiện ông Trump khiến ta liên tưởng đến một giai thoại ở cuối đời chiến quốc, khi đó có phú thương Lã Bất Vi giàu có vô kể vì vừa thừa kế gia sản kếch xù vừa thừa kế cái "gene" buôn bán của ông bố vốn cũng là một đại phú thương. Tuy giàu có là vậy, đi đâu Lã Bất Vi cũng thường bị giới công tử coi thường, đặc biệt trong một bữa tiệc nọ công tử nước Triệu còn bắt Lã Bất Vi dắt ngựa cho mình. Giận lắm, Bất Vi về kể với cha, để rửa nhục cha bèn bày cho Vi một chiêu mới đó là cần phải buôn vua mới được thiên hạ nể vì. Kết quả Bất Vi đã nuôi công tử Dị Nhân của nước Tần và cuối cùng đã thành công mỹ mãn trong thương vụ này khi lập được con trai Doanh Chính lên ngôi nhà Tần, tức Tần Thủy Hoàng, một vị vua hùng mạnh nhất trong một quốc gia hùng mạnh nhất và cũng là quốc gia hoàn chỉnh đầu tiên trong lịch sử Tàu. Trump, trong trường hợp này, còn hơn cả Lã Bất Vi, vì Bất Vi từ một phú thương, sau một thời gian đầu tư cả tiền bạc lẫn trí tuệ bất quá cũng chỉ là một Thừa tướng, mà rốt cục đã phải tiêu tán về sau vì sự nghi kỵ của Thủy Hoàng, còn Trump ở đây vừa là một Bất Vi cũng vừa là một Thủy Hoàng (chắc còn hơn bắp), đúng là một sự kiện không tiền khoáng hậu, lịch sử năm ngàn năm của nhân loại chưa từng có tiền lệ. Rồi đây chiến thắng của Trump sẽ là một đề tài thảo luận vô tận trong môn lịch sử chính trị, một đề tài mới mẽ, lạ lẫm, vì các phú thương xưa nay chỉ chấp nhận đóng vai trò khiêm tốn của một lobbyist, đứng đằng sau ủng hộ tiền bạc cho một tay chính khách chuyên nghiệp nào đó vẫy vùng, nếu được thì kiếm thêm chút lợi thế làm ăn, nếu thất bại thì vẫn giữ nguyên vị trí của một ông nhà giàu, chứ chưa ai đã từng nghĩ tới nói chi đến việc dám làm. Thật ra cũng có vài vụ, dĩ nhiên là thất bại, nhưng ít ra những vị đó cũng từng có chút kinh nghiệm chính trường từ những chức vụ nhỏ, chứ không phải "hoàn toàn ngây thơ trong trắng" như Trump. Cuộc dấn thân và chiến thắng vang dội của Trump giống như một vụ nổ big bang làm chao đảo, sụp đổ tất cả thành kiến tưởng chừng như bất di bất dịch xưa nay, tạo một tiền lệ có tính cách mạng vô cùng hào hứng trong lịch sử tranh cử ở Hoa Kỳ, nó khiến cho những nhà chính trị lừng lẫy quốc nội lẫn quốc ngoại phải bàng hoàng kinh ngạc, bà Hillay, đối thủ với bề dày hoạt động măm mươi năm cũng phải "tâm phục khẩu phục" chấp nhận ngay không một chút phản đối. Rồi đây, dù thành bại trong việc trị quốc (tế), hiện tượng Trump vẫn sẽ hiên ngang đi vào lịch sử như một biến cố trọng đại cho bao thế hệ mai sau học hỏi, mổ xẻ, xem ra Trump đã đi tiên phong cho một kỷ nguyên mới, đã tạo một "phát minh chính trị" đó là những ai có khả năng làm kinh tế giỏi thì cũng điều có khả năng trở thành tổng thống chứ không nhất thiết phải là những luật gia ở các "Ivy League schools" theo truyền thống được mặc nhiên công nhận bao đời nay.
13/11/201602:48:13
Khách
Toàn là Dân thiến cận không ....Trump sẽ là một TT Vĩ Đại nhất của nước Mỹ, và cũng là một Reagan thứ hai của nước Mỹ. .....chỉ có những kẻ đầu ốc lạc hậu và tầm thường mới phãn đối ông ...
13/11/201602:16:25
Khách
Trong một chương trình của Người Việt TV, ông Nghĩa đã nói là ông muốn ông Trump đắc cử; một tuần trước ngày bầu cử thì ông Nghĩa đã chúc mừng bà Clinton là tổng thống; nay ông Nghĩa lại trở dọng có ý là cử tri bị lừa vì ông Trump đóng kịch quá hay. Độc giả nghĩ sao về cái nhìn qua màn khói của ông Nghĩa?
13/11/201601:31:26
Khách
Thanks so much for your analyzing! So far, he is OUR Master of Liars and Violence. In Vietnamese his nick name is Do Nam Tram – The bill of five hundred dollars – pronounced accordingly to his Donald Trump name.
13/11/201601:29:27
Khách
Lại một tay sớm đánh tối đầu, nhưng dẫu sao cũng biết điều, có chút nhận định, không như cái thứ giao chỉ hay giao châu gì đó viết bá láp quá chừng, lại còn dám nói giám đốc FBI "tắc trách" khi trưng bày tội chứng của ứng cử viên dân chủ, luận điệu này sao giống luận điệu của một tay tướng cọng sản khi lên án một nhà báo về vụ máy bay rơi ngoài biển trước đây chỉ vì nhà báo này muốn "điều tra" vụ việc. Sự kiện ông Trump khiến ta liên tưởng đến một giai thoại ở cuối đời chiến quốc, khi đó có phú thương Lã Bất Vi giàu có vô kể vì vừa thừa kế gia sản kếch xù vừa thừa kế cái "gene" buôn bán của ông bố vốn cũng là một đại phú thương. Tuy giàu có là vậy, đi đâu Lã Bất Vi cũng thường bị giới công tử coi thường, đặc biệt trong một bữa tiệc nọ công tử nước Triệu còn bắt Lã Bất Vi dắt ngựa cho mình. Giận lắm, Bất Vi về kể với cha, để rữa nhục cha bèn bày cho Vi một chiêu mới đó là cần phải buôn vua mới được thiên hạ nể vì. Kết quả Bất Vi nuôi công tử Dị Nhân của nước Tần và cuối cùng đã thành công mỹ mãn trong thương vụ này khi lập được con trai Doanh Chính lên ngôi nhà Tần, tức Tần Thủy Hoàng, một vị vua hùng mạnh nhất trong một quốc gia hùng mạnh nhất và cũng là quốc gia hoàn chỉnh đầu tiên trong lịch sử Tàu. Trump, trong trường hợp này, còn hơn cả Lã Bất Vi, vì Bất Vi từ một phú thương, sau một thời gian đầu tư cả tiền bạc lẫn trí tuệ bất quá cũng chỉ là một Thừa tướng, rốt cục đã phải tiêu tán về sau vì sự nghi kỵ của Thủy Hoàng, còn Trump ở đây vừa là một Bất Vi cũng vừa là một Thủy Hoàng (chắc còn hơn bắp), đúng là một sự kiện không tiền khoáng hậu, lịch sử năm ngàn năm của nhân loại chưa từng có tiền lệ. Rồi đây chiến thắng của Tru mp sẽ là một đề tài thảo luận vô tận trong môn lịch sử chính trị, một đề tài mới mẽ, lạ lẫm, vì các phú thương xưa nay chỉ chấp nhận đóng vai trò khiêm tốn của một lobbyist, đứng đằng sau ủng hộ tiền bạc cho một tay chính khách chuyên nghiệp nào đó vẫy vùng, nếu được thì kiếm thêm chút lợi thế làm ăn, nếu thất bại thì vẫn giữ nguyên vị trí của một ông nhà giàu, chứ chưa ai đã từng nghĩ tới nói chi đến việc dám làm. Thật ra cũng có vài vụ nhưng ít ra những vị đó cũng từng có chút kinh nghiệm chính trường từ những chức vụ nhỏ, chứ không phải "hoàn toàn ngây thơ trong trắng" như Trump. Cuộc dấn thân và chiến thắng vang dội của Trump giống như một vụ nổ big bang làm chao đảo, sụp đổ tất cả thành kiến tưởng chừng như bất di bất dịch xưa nay, tạo một tiền lệ có tính cách mạng vô cùng hào hứng trong lịch sử tranh cử ở Hoa Kỳ, nó khiến cho những nhà chính trị lừng lẫy quốc nội lẫn quốc ngoại phải bàng hoàng kinh ngạc, bà Hillay, đối thủ với bề dày hoạt động măm mươi năm cũng phải "tâm phục khẩu phục" chấp nhận ngay không một chút phản đối. Rồi đây, dù thành bại trong việc trị quốc (tế), hiện tượng Trump vẫn sẽ hiên ngang đi vào lịch sử như một biến cố trọng đại cho bao thế hệ mai sau học hỏi, mổ xẻ, xem ra Trump đã đi tiên phong cho một kỷ nguyên mới, đã tạo một "phát minh chính trị" đó là những ai có khả năng làm kinh tế giỏi thì cũng điều có khả năng trở thành tổng thống chứ không nhất thiết phải là những luật gia ở các "Ivy League schools" theo truyền thống được mặc nhiên công nhận bao đời nay.
12/11/201623:58:45
Khách
Khi ông viết bài này, ông nghĩ là ông học cao, hiểu rộng,thông minh và có giáo dục hơn ông Trum sao? Chỉ dùng cái óc có hạng của mình viết ra những lời vô giáo dục mà tưởng tất cả moị người bầu cho ông Trum đều ngu hết.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
Giới binh pháp có một câu quen thuộc: không có kế hoạch tác chiến nào còn nguyên vẹn sau lần chạm trán đầu tiên với đối phương. Mike Tyson diễn đạt cùng ý đó theo cách của ông: “Ai cũng có sẵn một kế hoạch, cho tới khi bị đấm vào mặt.” Quân lực Hoa Kỳ là lực lượng lớn mạnh nhất thế giới, và khoảng cách với phần còn lại là rất xa. Dưới nhiệm kỳ tổng thống này, điều đó đã được chứng minh nhiều lần; Trump đã ra lệnh sử dụng quân lực nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào trong thời kỳ hiện đại. Nhưng Iran là một câu chuyện khác hẳn.
Rất nhiều người Việt tỵ nạn trong và ngoài nước đã vỗ tay reo hò, chúc mừng cho dân tộc Iran. Người dân Iran xứng đáng được như thế. Họ xứng đáng được xuống đường nhảy điệu Bandari, hoặc nắm tay nhau múa điệu Kurdish. Chỉ là chưa thấy một ai ca ngợi cuộc không kích do Tổng thống Mỹ khởi xướng, có thể giúp ông ấy một ý kiến, “sau bom rơi đạn nổ, là gì?”, để Iran không có một Ayatollah Khamenei thứ hai, và chiến tranh mau kết thúc.
Sau sáu tháng ẩn náu, ông Peter Mandelson, một chính khách kỳ cựu, đã bị cảnh sát còng tay, đưa ra khỏi ngôi nhà thuê ở vùng nông thôn thuộc một thung lũng đẹp như tranh vẽ ở Wiltshire, cách London khoảng 100 dặm về phía Tây. Tính đến Thứ Hai 23/2, Peter Mandelson là cái tên mới nhất, ngoài nước Mỹ, bị bắt giữ vì liên quan đến vụ án xuyên thế kỷ Jeffrey Epstein. Trước đó, là vụ bắt giữ cựu hoàng tử Anh quốc Andrew Mountbatten-Windsor. Dù đã được thả, nhưng vụ bắt một cựu hoàng gia của vương quốc sương mù cũng đủ gây chấn động thế giới, làm cho những người tin vào pháp luật phải giật mình tự hỏi, cán cân công lý của Mỹ đang ở nơi đâu?
Chiều mùng Hai Tết, cả bọn chúng tôi hẹn nhau ở quán Qua. Một người bạn bảo, Qua là cho qua đi mọi phiền hà rắc rối của năm cũ để đón năm mới nhẹ đầu hơn; một người khác lại nói, Qua nghe như nước, mà nước chảy vào nhà thì cả năm may mắn. Giữa tiếng chén đũa và tiếng cụng ly, chúng tôi chúc nhau những điều quen thuộc: vui, khỏe, thành đạt. Nhưng năm nay, hầu như ai cũng kèm thêm hai chữ “bình an” – không phải theo nghĩa tâm linh, mà như một tấm bùa để tránh rắc rối. Mấy chị bạn thân, lâu nay vẫn âm thầm bấm like bài tôi viết, lần này nói thẳng: “Năm nay bớt viết mấy chuyện chính trị lại đi em, nguy hiểm lắm. Thời buổi này không đơn giản đâu.” Các bạn không hỏi tôi nghĩ gì; họ chỉ quan tâm liệu tôi có còn an toàn không khi vẫn đều đặn lên tiếng, vẫn gọi đích danh những điều đang xảy ra ở Hoa Kỳ mà nhiều người chọn lướt qua cho nhẹ đầu. Câu chúc “bình an”, trong không khí Tết, bỗng như một lời nhắc nhở: hãy coi chừng.
Ngày 24 tháng 2 năm 2022, Putin phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt”, thực chất là cuộc xâm lược toàn diện nhằm vào lãnh thổ Ukraine. Trái với nhiều dự đoán ban đầu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từ chối rời khỏi đất nước để xin tỵ nạn Hoa kỳ và kêu gọi toàn dân kháng chiến, đồng thời nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế...
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã ra phán quyết với tỷ lệ 6-3 trong vụ kiện Trump rằng Đạo Luật Quyền Lực Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA) không cho phép tổng thống áp đặt thuế quan, vô hiệu hóa các mức thuế quan rộng khắp đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, đến Mexico và Canada, đã được chính quyền Trump ban hành nhằm chống lại nạn buôn bán fentanyl và giải quyết thâm hụt thương mại.
Khi những trang hồ sơ Epstein lần lượt phơi bày ra trước công chúng như một trận mưa giấy màu đen đầy chất độc hại, có hai người phụ nữ bước ra trong bóng tối của kẻ săn mồi. Họ hiện diện ở hai tư thế hoàn toàn khác nhau, nhưng có một điểm trùng lắp với cái tên đang là nỗi ám ảnh trong ngôi nhà quyền lực nhất ở Washington, DC. Cuộc đời của hai người phụ nữ này, trực tiếp và gián tiếp, đều liên quan đến Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục đã bị kết án và được cho là đã tự tử trong lúc thụ án.
Trên mặt tiền trụ sở của Mussolini ở Rome, từng có một dãy chữ khổng lồ lặp đi lặp lại: “SI SI SI SI SI” – “vâng, vâng, vâng, vâng, vâng” in kín cả mấy tầng lầu. Hình ảnh ấy không phải khẩu hiệu phức tạp, cũng không phải bản cương lĩnh chính trị. Nó giống như bản tóm tắt cô đọng của một chế độ sống nhờ thói quen gật đầu: chủ nghĩa phát xít không chỉ đứng trên những mệnh lệnh, mà đứng trên những tiếng “vâng” người ta nói ra – và cả những tiếng “không” bị nuốt lại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.