Hôm nay,  

Một Buổi Chiều Nghet Thở

13/10/201812:57:23(Xem: 5081)
Thang Do

Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

 
(Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)

.

Tôi còn nhớ rất rõ buổi chiều hôm ấy. Điện thoại cầm tay để trên bàn rẹt rẹt mấy tiếng to. Không phải là tiếng rung của ai đó gọi, mà cũng không phải tin nhắn bình thường. Tôi mở điện thoại, thấy một tin khẩn từ sở cảnh sát quận hạt: “trường Redwood đang bị phong tỏa – lockdown”. Suy nghĩ đầu tiên của tôi cho rằng chỉ là một báo động nhầm như vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Chừng một phút sau, điện thoại rẹt rẹt lần nữa: tin báo từ học khu, trường bị phong tỏa do tình nghi có người mang vũ khí vào trường. Con tôi đang có lớp nhạc sau giờ học ở đấy. Thông cáo yêu cầu phụ huynh không vào trường, mà chỉ đậu xe bên kia đường để chờ tin. Đang dự buổi họp, tôi đứng lên, đi ngang phía sau nguời chủ tọa để nói nhỏ tôi có việc gấp cần đi.

Trên xe, radio đang tường thuật về một tay súng xâm nhập vào trường học. Xướng ngôn viên không nói tên trường, nên tôi đinh ninh họ đang nói về trường của con tôi. Vợ tôi vừa gửi tin nhắn, tôi vừa lái vừa đọc vội: cô đã đến bãi đậu xe bên kia đường chờ. Vẫn theo dõi nghe đài, vài phút sau tôi biết là họ đang nói về một trường hợp khác bên tiểu bang South Carolina, mà nạn nhân là ba học sinh trung học và một giáo viên. Hung thủ là một học sinh khác, đã bắn cha chết ở nhà trước khi vào trường. Tôi nhẹ người, nhưng đồng thời thương cảm các nạn nhân radio đang tường thuật.

Ở trước trường, tôi thấy tình hình khá nghiêm trọng. Cảnh sát đã chặn đường để lùa xe sang trường đại học cộng đồng kế bên. Xe cảnh sát chớp đèn đậu khắp nơi, nhiều cảnh sát núp sau cửa xe đã mở, giương súng trường hướng về các tòa nhà của trường học, y như cảnh trong phim. Thấy thấp thoáng có cảnh sát đi dọc theo hành lang bên ngoài các lớp học.

Rất nhiều phụ huynh đã đậu xe và tụ tập dưới hàng cây dọc theo đường. Tôi hỏi vài người là tình hình thế nào. Họ trả lời chỉ nghe có người mang vũ khí vào trường, và cảnh sát nói là phải chờ thông cáo mới.

Lát sau, tôi bắt đầu an tâm hơn khi thấy cảnh sát đi lại tự do trong sân trường. Rồi một cảnh sát sang bên này đường, nói lớn lên: “đã giải tỏa, có thể sang trường đón con em”. Chúng tôi ùa sang, bên kia trẻ con cũng túa ra từ các ngôi nhà trong trường học. Vợ tôi ôm chầm lấy con khi gặp nó trong đám đông. Con liến thoắng kể cô giáo lấy bàn ghế chận ở cửa, học sinh và cô giáo trốn sau bàn của cô giáo và trong góc phòng. Hóa ra, ai đó trong trường thấy người lạ đi vào, mang theo một vật dài giống như súng trường. Vì đã có các vụ thảm sát trong trường học gần đây, họ lập tức báo cảnh sát.

Đây không phải là lần duy nhất chúng tôi hoảng sợ thế, và chắc chắn không phải lần cuối cùng. Chúng tôi may mắn; đó chỉ là một báo động sai. Nhưng phụ huynh của các nạn nhân bên North Carolina không may mắn như chúng tôi, và khi chở con về nhà, sự tang thương của họ ám ảnh tôi.

Sự kiện súng ống tràn lan trên đất Mỹ là một tệ nạn lớn. Không thể nào tưởng tượng rằng ở xứ sở văn minh này, phụ huynh thỉnh thoảng bị thót tim mỗi lần nghe tin về bạo động súng trên truyền hình hay truyền thanh.

Tại sao lại thế? Câu trả lời giản dị là NRA, Hội Súng Quốc Gia.

NRA là hội của những người sở hữu hay chơi súng, được thành lập ngót 150 năm nay. Trong thời gian đầu, sứ mạng của họ là giúp hội viên trao đổi tin tức và kiến thức về vũ khí, nhất là dạy cách sử dụng súng an toàn. Nhưng khoảng mấy thập niên nay, hội đã lớn mạnh hơn nhiều do đầu tư của các công ty sản xuất vũ khí, chẳng hạn như công ty Beretta, một công ty Ý nổi tiếng với nhiều loại vũ khí và đạn dược. Với số tiền ủng hộ rất lớn này, NRA góp vào quỹ tranh cử của các chính trị gia để “mua” họ, và qua đó, lũng đoạn hệ thống luật pháp của cả liên bang lẫn các tiểu bang. Một trong những “thành công” rực rỡ của họ là đã khiến Quốc Hội thông qua luật cấm chính phủ liên bang không được nghiên cứu về hậu quả của sự bạo động bằng súng. Hầu hết các chính trị gia nhận tiền của NRA thuộc về đảng Cộng Hòa, tuy trong đó cũng có một số chính trị gia Dân Chủ từ các tiểu bang bảo thủ (còn gọi là tiểu bang đỏ). Do nhận tiền, họ ra sức bảo vệ quyền lợi của các nhà sản xuất súng đạn. Hội NRA rất giỏi trong lãnh vực tuyên truyền. Các lập luận tưởng như vô lý, chẳng hạn như: “không phải súng giết người, mà là người giết người. Nếu cấm súng, hung thủ vẫn có thể giết người bằng phương tiện khác …”, nhưng lại được một phần không nhỏ của công chúng tin.

Ông Robert Mueller, công tố viên đặc biệt của chính phủ liên bang đang điều tra về quan hệ giữa Nga và ủy ban tranh cử của ông Trump, đã truy tố một số quan chức Nga trong việc họ ủng hộ tiền bạc cho NRA và qua đó lũng đoạn cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Quan hệ của họ và Nga thế nào, chúng ta chưa hoàn toàn hiểu, nhưng thành tích cản trở bất cứ nỗ lực kiểm soát súng đạn nào của hội NRA thì đã rất rõ ràng.

Một vài con số để thấy sự tràn lan súng đạn có hại thế nào cho nước Mỹ, nhất là khi so sánh với thế giới. Từ năm 1999 khi vụ thảm sát ở trường Columbine xảy ra, đã hơn 187.000 học sinh tại 193 trường tiểu và trung học đã phải chứng kiến cảnh bắn nhau ở trường học. Trong ba tháng đầu của năm 2018 đã có ba vụ bắn nhau tại trường, cao hơn số trung bình là 10 vụ một năm vào thời gian trước đây. Ít nhất 130 học sinh, giáo viên, nhân viên và phụ huynh đã bị giết, và 254 người bị thương tích. Xác suất một người ở Mỹ tử vong do súng cao gấp 10 lần các nước tiên tiến trên thế giới. Xác suất bị giết bằng súng cao gấp 25 lần 22 quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất. Súng đạn giết chúng ta nhiều hơn là bảo vệ chúng ta là điều đã được chứng minh qua các thống kê. Nhưng hội NRA lập luận ngược lại, và tìm đủ cách để che dấu các dữ kiện về súng đạn để không đến với công chúng.

Chúng ta, các phụ huynh, các ông bà, bất cứ ai quan tâm đến trẻ em và đến sự đe dọa của súng đạn trên nước Mỹ, đều cần chú ý vào vấn đề này. Hãy đi bầu tháng 11 này và hãy bầu cho những ứng cử viên dám chống lại hội NRA. Chúng ta cần khôi phục lại một nước Mỹ an toàn cho con em.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.