Trong khi chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc tung lên khói bụi mịt mờ, có vẻ như kinh tế Việt Nam sẽ hưởng lợi. Bề ngoài là như thế, và ít nhất là cho tới bây giờ.
Tổng Thống Trump không hài lòng vì tấn công Tập Cận Bình đủ thứ, nhưng không kéo nổi iPhone về sản xuất tại Hoa Kỳ, và có lúc Trump hăm dọa sẽ áp thuế vào các công ty Mỹ như Apple.
Tim Bajarin, nhà phân tích kỹ nghệ từ viện nghiên cứu Creative Strategies, nói rằng sẽ không có chuyện iPhone đưa về sản xuất tại Mỹ.
Như trường hợp sản xuất kiểu điện thoại iPhone XS Max, hiện thời là có giá $1,100 cho chiếc iPhone này, nếu đưa về sản xuất tại Mỹ, giá sẽ cao hơn $2,000. Tong khi đó, Trump áp thuế 25% sẽ chỉ làm tốn kém thêm $250 – hoặc người tiêu thụ phải trả, hoặc công ty Apple gánh chịu.
Đó cũng là lý do, theo FOXBusiness, Apple sẽ thử nghiệm sản xuất AirPod Opens, các loại tai nghe không dây, tại Việt Nam kể từ mùa hè này trong khi công ty chuyển một số dây chuyền sản xuất từ TQ sang VN.
Thử nghiệm sản xuất AirPods tại VN sẽ là, theo nhật báo Nikkei Asian Review, dấu hiệu cho thấy Apple sẽ sản xuất hàng loạt tại VN.
Trong khi đó, báo The New Lens hôm 30/7/2019 nêu câu hỏi: Ai thắng cuộc chiến thương mại Mỹ-TQ? Câu trả lời báo này đưa ra là: Việt Nam.
Báo này dẫn ra các số liệu từ ngân hàng đầu tư Nhật Bản Nomura, cho thấy Việt Nam là nơi nhận các đơn đặt hàng nhiều nhất chuyển sang từ các quốc gia đang gây sự nhau, khi các công ty nhập cảng tìm cách tránh né thuế quan trừng phạt. Trị giá các đơn đặt hàng chuyển sang VN trong quý đầu năm 2019 là tương đương 7.9% tổng sản lượng GDP của Việt Nam.
Nơi nhận nhiều thứ nhì là Taiwan, được thêm đơn hàng tương đương 2.1 GDP.
TT Trump hô hào rằng nhiều công ty rời dây chuyền sản xuất ra khỏi Hoa Lục là dấu hiệu chiến thắng của Mỹ trong chiến tranh thương mại – đặc biệt là sau khi TQ báo cáo sức tăng kinh tế trong quý chậm nhất trong 27 năm – tăng chỉ 6.2% so với trong quý 2 năm ngoái, khi cuộc chiến thương mai5 khởi đầu.
Nhưng Trump cũng không khuyến khích được các công ty, thí dụ Apple, trở về sản xuất tại Hoa Kỳ.
The New Lens nói rằng nhiều công ty thực tế từ nhiều năm nay đã mở rộng mạng lưới sản xuất ra ngoài Hoa Lục, mục đích là đa dạng hóa nguồn cung. Cuộc chiến thương mại chỉ làm tăng tốc thêm thôi. Lý do các công ty sản xuất không muốn lệ thuộc vào một nguồn.
Stanley Chao, đối tác quản trị của công ty tham vấn All In Consulting, nơi cố vấn cho các công ty nhỏ và vừa về cách kinh doanh với TQ, nói rằng nhiều công ty bị kẹt tại TQ chỉ vì các nơi khác (các nước khác) không có hệ thống cung cấp thích nghi.
Nhưng Chao cũng nói, nhiều công ty lớn không vội rời TQ, vì xây dựng dây chuyền sản xuất mới ở nước khác cần mất nhiều năm, trong khi mặt khác, TQ vẫn tiếp tục là thị trường có giá trị.
Nhưng tại sao Việt Nam?
Câu hỏi này được The New Lens trả lời rằng tại VN, lương công nhân rẻ, học vấn công nhân tương đối cao, và Hà Nội đã ký nhiều FTA (Hiệp định Tự do Thương mại) với nhiều nền kinh tế lớn, vừa với tư cách quốc gia riêng, vừa với tư cách thành viên ASEAN. Liên Âu cũng mới phê thuận FTA với VN tháng trước, và sẽ thấy gỡ bỏ thuế quan đối với 99% hàng nhập từ VN trong 7 năm tới.
Tuy nhiên, cũng có một hình ảnh gây chú ý: tư bản đỏ TQ tràn sang VN để mở xưởng nhằm tránh đòn thuế quan của Trump.
Khi VN vừa mở cửa ba đặc khu kinh tế ở ba hải cảng lớn bất chấp những cuộc biểu tình chống TQ, và mở ra thêm ba khu công nghiệp ở ba thành phố lớn – Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng – thì theo lời Alberto Vettoretti, trong công ty tham vấn Dezan Shire & Associates, các nhà đầu tư từ TQ đi xe buýt ào ạt tới, chỉ tay vào các lô đất trong các khu công nghiệp mới và nói, ‘Tôi muốn lô đất này, tôi muốn lô đất kia.’
Và như thế, tiền đầu tư trực tiếp từ TQ vào VN trong năm 2018, tăng vọt. Nghĩa là, VN trở thành cánh tay nối dài của TQ, phần nào…
Do vậy, theo tin của RFI hôm 30/7/2019, Mỹ đã cảnh báo Việt Nam về thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ.
Hà Nội phải thực hiện các biện pháp để giảm thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam và mở cửa thị trường cho nhiều hàng hóa và dịch vụ của Mỹ. Đại diện Thương Mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer hôm 29/07/2019, đã phát biểu như trên.
RFI ghi rằng khi trả lời các câu hỏi của Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện, đại diện Thương Mại Mỹ Robert Lighthizer viết: "Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang phải đối mặt với hàng loạt rào cản thương mại không công bằng tại Việt Nam (…) Hoa Kỳ đã nói rõ với Việt Nam rằng họ phải có các biện pháp để giảm thâm hụt thương mại vốn không thể biện hộ được, bao gồm cả việc mở rộng nhập khẩu hàng hóa từ Hoa Kỳ và gỡ bỏ biện pháp hạn chế tiếp cận thị trường liên quan đến hàng hóa, dịch vụ, nông sản và sở hữu trí tuệ."
Trang thông tin Politico cho biết ông Lighthizer đã phát biểu trước Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện vào ngày 18/06/2019, nhưng các thành viên có thêm câu hỏi và yêu cầu ông trả lời bằng văn bản. Câu hỏi về Việt Nam là do thượng nghị sĩ Mark Warner (D-Va.) đặt ra. Chính ông lưu ý là tổng thống Donald Trump đã phàn nàn là các hoạt động thương mại của Việt Nam còn tệ hơn cả Trung Quốc.
Nhận xét trên khiến nhiều người dự báo Việt Nam có thể sẽ lọt vào danh sách các nước mà tổng thống Mỹ Donald Trump muốn tăng thuế quan.
Mặt khác, theo bản tin khác từ VOA, Bộ Thương mại Hoa Kỳ ngày 30/7 loan báo khởi xướng các cuộc điều tra mới về thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp để quyết định xem sản phẩm tháp gió nhập khẩu từ Việt Nam, Hàn Quốc, Indonesia, và Canada có bán tháo sang Mỹ hay không và để xem các nhà sản xuất từ các nước này có nhận trợ cấp từ chính phủ hay không.
Thông cáo của Bộ đề ngày 30/7 cho biết các cuộc điều tra này được khởi xướng dựa trên yêu cầu của Liên minh Thương mại Tháp gió gồm nhiều công ty sản xuất tháp gió tại Mỹ.
Thông cáo nói nếu Bộ Thương mại Mỹ phát hiện từ cuộc điều tra này và Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ phán quyết rằng hàng xuất khẩu được trợ cấp hoặc bán phá giá từ các nước vừa kể gây tổn hại cho ngành sản xuất tháp gió của Mỹ thì Bộ Thương mại Hoa Kỳ sẽ áp thuế lên các sản phẩm đó theo con số phá giá và trợ cấp tìm thấy.
Vẫn theo thông cáo từ Bộ Thương mại Mỹ, năm ngoái, Hoa Kỳ nhập khẩu tháp gió từ Canada, Indonesia, Hàn Quốc, và Việt Nam trị giá lần lượt khoảng 60,2 triệu, 37,4 triệu, 50 triệu, và 21,4 triệu đô la.
Các công ty nước ngoài định giá sản phẩm của họ trên thị trường Mỹ dưới chi phí sản xuất hoặc thấp hơn giá ở thị trường xứ họ thì bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá. Các doanh nghiệp nào nhận trợ cấp từ nhà nước sở tại thì bị Mỹ đánh thuế chống trợ cấp. Các loại thuế này nhằm đảm bảo tính cạnh tranh công bằng trên thị trường Mỹ.
Nghĩa là, cũng đầy sóng gió… Khi tư bản Hoa Lục vào VN ào ạt như thế, lợi và hại luôn luôn đi cùng nhau… Đó là cái giá để quân bình trong cõi này.
Tổng Thống Trump không hài lòng vì tấn công Tập Cận Bình đủ thứ, nhưng không kéo nổi iPhone về sản xuất tại Hoa Kỳ, và có lúc Trump hăm dọa sẽ áp thuế vào các công ty Mỹ như Apple.
Tim Bajarin, nhà phân tích kỹ nghệ từ viện nghiên cứu Creative Strategies, nói rằng sẽ không có chuyện iPhone đưa về sản xuất tại Mỹ.
Như trường hợp sản xuất kiểu điện thoại iPhone XS Max, hiện thời là có giá $1,100 cho chiếc iPhone này, nếu đưa về sản xuất tại Mỹ, giá sẽ cao hơn $2,000. Tong khi đó, Trump áp thuế 25% sẽ chỉ làm tốn kém thêm $250 – hoặc người tiêu thụ phải trả, hoặc công ty Apple gánh chịu.
Đó cũng là lý do, theo FOXBusiness, Apple sẽ thử nghiệm sản xuất AirPod Opens, các loại tai nghe không dây, tại Việt Nam kể từ mùa hè này trong khi công ty chuyển một số dây chuyền sản xuất từ TQ sang VN.
Thử nghiệm sản xuất AirPods tại VN sẽ là, theo nhật báo Nikkei Asian Review, dấu hiệu cho thấy Apple sẽ sản xuất hàng loạt tại VN.
Trong khi đó, báo The New Lens hôm 30/7/2019 nêu câu hỏi: Ai thắng cuộc chiến thương mại Mỹ-TQ? Câu trả lời báo này đưa ra là: Việt Nam.
Báo này dẫn ra các số liệu từ ngân hàng đầu tư Nhật Bản Nomura, cho thấy Việt Nam là nơi nhận các đơn đặt hàng nhiều nhất chuyển sang từ các quốc gia đang gây sự nhau, khi các công ty nhập cảng tìm cách tránh né thuế quan trừng phạt. Trị giá các đơn đặt hàng chuyển sang VN trong quý đầu năm 2019 là tương đương 7.9% tổng sản lượng GDP của Việt Nam.
Nơi nhận nhiều thứ nhì là Taiwan, được thêm đơn hàng tương đương 2.1 GDP.
TT Trump hô hào rằng nhiều công ty rời dây chuyền sản xuất ra khỏi Hoa Lục là dấu hiệu chiến thắng của Mỹ trong chiến tranh thương mại – đặc biệt là sau khi TQ báo cáo sức tăng kinh tế trong quý chậm nhất trong 27 năm – tăng chỉ 6.2% so với trong quý 2 năm ngoái, khi cuộc chiến thương mai5 khởi đầu.
Nhưng Trump cũng không khuyến khích được các công ty, thí dụ Apple, trở về sản xuất tại Hoa Kỳ.
The New Lens nói rằng nhiều công ty thực tế từ nhiều năm nay đã mở rộng mạng lưới sản xuất ra ngoài Hoa Lục, mục đích là đa dạng hóa nguồn cung. Cuộc chiến thương mại chỉ làm tăng tốc thêm thôi. Lý do các công ty sản xuất không muốn lệ thuộc vào một nguồn.
Stanley Chao, đối tác quản trị của công ty tham vấn All In Consulting, nơi cố vấn cho các công ty nhỏ và vừa về cách kinh doanh với TQ, nói rằng nhiều công ty bị kẹt tại TQ chỉ vì các nơi khác (các nước khác) không có hệ thống cung cấp thích nghi.
Nhưng Chao cũng nói, nhiều công ty lớn không vội rời TQ, vì xây dựng dây chuyền sản xuất mới ở nước khác cần mất nhiều năm, trong khi mặt khác, TQ vẫn tiếp tục là thị trường có giá trị.
Nhưng tại sao Việt Nam?
Câu hỏi này được The New Lens trả lời rằng tại VN, lương công nhân rẻ, học vấn công nhân tương đối cao, và Hà Nội đã ký nhiều FTA (Hiệp định Tự do Thương mại) với nhiều nền kinh tế lớn, vừa với tư cách quốc gia riêng, vừa với tư cách thành viên ASEAN. Liên Âu cũng mới phê thuận FTA với VN tháng trước, và sẽ thấy gỡ bỏ thuế quan đối với 99% hàng nhập từ VN trong 7 năm tới.
Tuy nhiên, cũng có một hình ảnh gây chú ý: tư bản đỏ TQ tràn sang VN để mở xưởng nhằm tránh đòn thuế quan của Trump.
Khi VN vừa mở cửa ba đặc khu kinh tế ở ba hải cảng lớn bất chấp những cuộc biểu tình chống TQ, và mở ra thêm ba khu công nghiệp ở ba thành phố lớn – Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng – thì theo lời Alberto Vettoretti, trong công ty tham vấn Dezan Shire & Associates, các nhà đầu tư từ TQ đi xe buýt ào ạt tới, chỉ tay vào các lô đất trong các khu công nghiệp mới và nói, ‘Tôi muốn lô đất này, tôi muốn lô đất kia.’
Và như thế, tiền đầu tư trực tiếp từ TQ vào VN trong năm 2018, tăng vọt. Nghĩa là, VN trở thành cánh tay nối dài của TQ, phần nào…
Do vậy, theo tin của RFI hôm 30/7/2019, Mỹ đã cảnh báo Việt Nam về thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ.
Hà Nội phải thực hiện các biện pháp để giảm thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam và mở cửa thị trường cho nhiều hàng hóa và dịch vụ của Mỹ. Đại diện Thương Mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer hôm 29/07/2019, đã phát biểu như trên.
RFI ghi rằng khi trả lời các câu hỏi của Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện, đại diện Thương Mại Mỹ Robert Lighthizer viết: "Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang phải đối mặt với hàng loạt rào cản thương mại không công bằng tại Việt Nam (…) Hoa Kỳ đã nói rõ với Việt Nam rằng họ phải có các biện pháp để giảm thâm hụt thương mại vốn không thể biện hộ được, bao gồm cả việc mở rộng nhập khẩu hàng hóa từ Hoa Kỳ và gỡ bỏ biện pháp hạn chế tiếp cận thị trường liên quan đến hàng hóa, dịch vụ, nông sản và sở hữu trí tuệ."
Trang thông tin Politico cho biết ông Lighthizer đã phát biểu trước Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện vào ngày 18/06/2019, nhưng các thành viên có thêm câu hỏi và yêu cầu ông trả lời bằng văn bản. Câu hỏi về Việt Nam là do thượng nghị sĩ Mark Warner (D-Va.) đặt ra. Chính ông lưu ý là tổng thống Donald Trump đã phàn nàn là các hoạt động thương mại của Việt Nam còn tệ hơn cả Trung Quốc.
Nhận xét trên khiến nhiều người dự báo Việt Nam có thể sẽ lọt vào danh sách các nước mà tổng thống Mỹ Donald Trump muốn tăng thuế quan.
Mặt khác, theo bản tin khác từ VOA, Bộ Thương mại Hoa Kỳ ngày 30/7 loan báo khởi xướng các cuộc điều tra mới về thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp để quyết định xem sản phẩm tháp gió nhập khẩu từ Việt Nam, Hàn Quốc, Indonesia, và Canada có bán tháo sang Mỹ hay không và để xem các nhà sản xuất từ các nước này có nhận trợ cấp từ chính phủ hay không.
Thông cáo của Bộ đề ngày 30/7 cho biết các cuộc điều tra này được khởi xướng dựa trên yêu cầu của Liên minh Thương mại Tháp gió gồm nhiều công ty sản xuất tháp gió tại Mỹ.
Thông cáo nói nếu Bộ Thương mại Mỹ phát hiện từ cuộc điều tra này và Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ phán quyết rằng hàng xuất khẩu được trợ cấp hoặc bán phá giá từ các nước vừa kể gây tổn hại cho ngành sản xuất tháp gió của Mỹ thì Bộ Thương mại Hoa Kỳ sẽ áp thuế lên các sản phẩm đó theo con số phá giá và trợ cấp tìm thấy.
Vẫn theo thông cáo từ Bộ Thương mại Mỹ, năm ngoái, Hoa Kỳ nhập khẩu tháp gió từ Canada, Indonesia, Hàn Quốc, và Việt Nam trị giá lần lượt khoảng 60,2 triệu, 37,4 triệu, 50 triệu, và 21,4 triệu đô la.
Các công ty nước ngoài định giá sản phẩm của họ trên thị trường Mỹ dưới chi phí sản xuất hoặc thấp hơn giá ở thị trường xứ họ thì bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá. Các doanh nghiệp nào nhận trợ cấp từ nhà nước sở tại thì bị Mỹ đánh thuế chống trợ cấp. Các loại thuế này nhằm đảm bảo tính cạnh tranh công bằng trên thị trường Mỹ.
Nghĩa là, cũng đầy sóng gió… Khi tư bản Hoa Lục vào VN ào ạt như thế, lợi và hại luôn luôn đi cùng nhau… Đó là cái giá để quân bình trong cõi này.
Gửi ý kiến của bạn
