Trước thềm tái đàm phán Chiến tranh Thương mại thư 13, vào ngày 11/10/2019, Báo Le Monde một tờ báo lớn nhứt nhì của Pháp ngày 08/10/2019 tóm tắt tình hình kinh tế hai nước từ khi xảy ra chiến tranh thương mại song phương. Nhiều dấu chỉ cho thấy kinh tế TC thì thấm đòn bầm dập, còn kinh tế Mỹ thì mạnh thế vững vàng.
Nhà báo Frédéric Lemaỵtre nhận xét thấy TC thấm đòn qua hai dấu chỉ: nhũn nhặn hơn trong tuyên bố và số liệu thống kê mới. Chính Phó Thủ Tướng Lưu Hạc viện lẽ Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa kỷ niệm 70 năm thành lập nước, hồi giữa tháng 09, Ông yêu cầu tổng thống Mỹ chấp nhận lùi thời hạn tăng thêm 5% thuế (từ 25% thành 30%) đến ngày 15/10 thay vì có hiệu lực từ ngày 01/10, đánh vào 250 tỉ đô la hàng hóa Trung Quốc.
Tác phong này của TC là một bày tỏ thái độ mới mềm mỏng hoà dịu, và lên tiếng yêu cầu trước với Mỹ. Nó hoàn toàn khác với thái độ của năm đầu của cuộc Chiến tranh Thương mại. Lúc bấy giờ bộ máy tuyên truyền của Bắc Kinh hùng hồn tuyên bố rằng các doanh nghiệp Mỹ mới là những nạn nhân chính.
Nhưng tinh thần thương võ và vấn đề mặt mũi TC duy ý chí của TC mờ trước những các con số thống kê thực hữu cho thấy đà kinh tế Trung Quốc phát triển chậm lại liên tục.
Bắc Kinh đổi giọng, liên tục cảnh cáo sẽ không bên nào thắng cuộc trong cuộc chiến thương mại và công nghệ, thậm chí “thuế quan và tranh chấp thương mại (…) phá hoại chủ nghĩa đa phương” và “có thể đẩy thế giới vào suy thoái”, theo phát biểu của Ngoại trưởng Vương Nghị của TC trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào cuối tháng 09 ở New York.
Cương không được với Ông Già Gân Mỹ TT Trump, Ô Tập Cận Bình phải nhu, Bắc Kinh phải tỏ ra nhân nhượng. Bắc Kinh cho công ty Paypal của Mỹ tham gia thị trường thanh toán trực tuyến tại Trung Quốc. Paypal trở thành công ty nước ngoài đầu tiên trong lĩnh vực này được cấp phép. Quyết định được Hoàn Cầu Thời Báo giải thích (05/10) là “chẳng lợi lộc gì khi xây bức tường Berlin phiên bản kỹ thuật số. Ngược lại, một hợp tác đôi bên cùng có lợi nên là mục tiêu của tất cả các nước nước sản xuất công nghệ”.
Và Bắc Kinh cũng phải hạ giọng. Đảng Nhà Nước TC phải ‘ thật thà khai báo” phải thừa nhận rằng không dễ dàng gì đạt được tăng trưởng trên 6% trong năm 2019, trong khi mục tiêu đề ra là từ 6% đến 6,5%. Trừ lĩnh vực dịch vụ, ngành công nghiệp bị tác động mạnh. Lượng xe hơi bán ra trong năm 2019 giảm khoảng 10%. Tỷ lệ thất nghiệp tạm ổn nhưng một số ngành “gặp vấn đề, như sản xuất ô tô, điện lực, xây dựng, bất động sản”, theo Nhân Dân Nhật Báo ngày 25/09.
Đối với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, cần ưu tiên đầu tư và tiêu thụ. Như vậy, kế hoạch thúc đẩy kinh tế được Bắc Kinh đề ra năm 2018 chưa đạt được kết quả như mong đợi, theo nhận định của Le Monde.
Việc Trung Quốc, vào tháng 09, quyết định hủy tăng thuế đối với 18 mặt hàng Mỹ, trong đó có thịt heo và đậu nành, hai sản phẩm quan trọng cho cả nông dân hai nước, cũng được cho là dấu hiệu cho thấy kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn.
Còn tình hình kinh tế của Mỹ thì khác. So với Trung Quốc, thì Mỹ khả quan hơn nhiều. Thực tế kinh tế là thước đo của chính quyền Trump.Thống kê được công bố ngày 04/10 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ rơi xuống mức 3,5%, mức thấp nhất kể từ 50 năm nay. Nền kinh tế Mỹ tiếp tục tăng, dù có một số dấu hiệu tăng trưởng chậm hơn, như trong lãnh vực công nghiệp và dịch vụ.
Nên phía Mỹ tái đàm phán với TC do đề nghị của TC, và Mỹ ở thế thượng phong. Ngày 11/10/2019 Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc, trưởng phái đoàn đàm phán thương mại Trung Quốc đích thân đến Toà Bạch Ốc diện kiến TT Trump. TT Trump nói trước, thông báo đôi bên đạt được thỏa thuận trong "giai đoạn 1" về mậu dịch. Theo thỏa thuận, Washington ngưng biện pháp tăng thuế nhập cảng đánh vào hàng Trung Quốc bán sang Mỹ. Đổi lại Bắc Kinh mua vào từ 40 đến 50 tỷ đô la nông phẩm của Hoa Kỳ. Và chính quyền Washington thận trọng nhấn mạnh rằng thỏa thuận bán phần này còn phải được soạn thảo thành văn bản và đôi bên sẽ phải "đi sâu vào chi tiết", trước khi được nguyên thủ hai nước chính thức thông qua trong một vài tuần lễ sắp tới. TT Trump cũng tiết lộ là ông có thể ký kết thỏa thuận thương mại với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại một hội nghị thượng đỉnh của Liên hiệp quốc tại Chile vào tháng 12.
Thông tín viên RFI Anne Corpet, từ thủ đô Washington, tường trình nguyên thủ Mỹ tuyên bố: "Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận về quyền sở hữu trí tuệ, về các dịch vụ tài chính, và đây là một thỏa thuận ngoại hạng dành cho giới nhà nông. Trung Quốc sẽ mua từ 40 đến 50 tỷ đô la nông phẩm của Hoa Kỳ, tức là nhiều hơn từ 2,5 đến 3 lần so với lúc trước. Tôi đề nghị nông dân đi mua ngay thêm đất để canh tác và mua thêm máy cày".
Trước mắt, Donald Trump ngưng lệnh tăng thuế nhập cảng đánh vào hàng Trung Quốc kể từ tuần tới. Có nghĩa là 250 tỷ đô la hàng của Trung Quốc bán sang Hoa Kỳ vẫn bị đánh thuế 25% thay vì 30% như Mỹ từng đe dọa».
Phản ứng của Bắc Kinh rất tích cực. Báo chí tại Trung Quốc xoáy vào những "tiến bộ" đàm phán, mà né khong dùng chữ “ thoả thuận”. Tân Hoa Xã của TC nhấn mạnh: Đôi bên đã đối thoại một cách "thành thật, hiệu quả và trên tinh thần xây dựng" về các hồ sơ kinh tế và thương mại, nhờ vậy đã đạt được những "tiến bộ quan trọng về nông nghiệp, quyền sở hữu trí tuệ, tỷ giá hối đoái, dịch vụ tài chính, mở rộng hợp tác thương mại, chuyển giao công nghệ và những xung khắc gây tranh cãi". Đôi bên "đồng ý tiếp tục đối thoại để đạt được một thỏa thuận cuối cùng".
Hoa Kỳ và Trung Quốc đã chiến tranh thương mại 15 tháng nay. Ngoài việc hai bên đã áp thuế quan đối với hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la của nhau. Mỹ còn đòi công bình giao thương. Mỹ chống TC vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và ép công ty nước ngoài chuyển giao công nghệ cho các công ty Trung Quốc. Và Mỹ cũng đòi Trung Quốc giảm trợ cấp cho công nghiệp và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc cho các công ty Mỹ.
Mới đây Mỹ đưa ra biện pháp chế tài liên quan đến chanh trị. Mỹ đã đưa vào danh sách đen 28 thực thể Trung Quốc mà Hoa Kỳ cho là có "liên quan" đến vi phạm nhân quyền và áp đặt các hạn chế về chiếu khán (visa) cho các quan chức chính phủ Trung Quốc.
Cuộc đàm phán nói trên chưa phải là một cuộc ngưng chiến, lại càng không phải là cuộc chấm dứt Chiến tranh Thương mại./. (VA).
Gửi ý kiến của bạn
