Hôm nay,  

Lịch Sử Viên Aspirin

10/07/202000:00:00(Xem: 5848)

 

BS Nguyen Y Duc

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Đa số những cơn đau mà con người thường gặp không phải gây ra do giải phẫu hoặc mới bị thương mà thuốc mê có thể dùng để chữa nhưng còn những cơn đau kinh niên như viêm xương khớp hoặc đau ngắn hạn như nhức đầu và đau răng thì chữa bằng cách nào. Với các đau này, một loại dược phẩm rất cần để giảm đau trong khi đó ta vẫn có thể đi làm được.
 
Vào mùa hè năm 1758, đức cha Edward Stone, ở Chipping Norton bên Anh bị sốt và viêm xương khớp. Vô tình ngài  đã nhai cành của cây liễu trắng rất đắng , ngài rất ngạc nhiên mà thấy rằng cơn đau giảm. Ngài liền nghĩ ra cách để phơi khô  và làm thành bột vỏ cây này và thử nghiệm để kiếm một liều hiệu nghiệm nhất.Trong vòng năm năm sau ngài tặng món thuốc này cho năm mươi người khác và đều thấy công hiệu. Vui mừng với sự khám phá của mình, ngày 25 tháng Tư năm 1763, ngài viết một bức thư cho bá tước Macclesfield, Hội trưởng Hoàng Gia, nhưng không được hồi âm.
 
Năm 1820, dược sĩ Thụy Sĩ Johana S.F. Pagenstecher bắt đầu lấy  một chất từ lá  của cây Spirea ulmaria, thường được gọi là lá dâu dê, rất công hiệu để giảm đau trong y học dân gian.
 
Báo cáo của Pagenstecher trên báo khoa học được đọc vào năm 1835 bởi nhà hóa học người Đức Karl Jacob Lowig, giáo sư hóa học ở Montpellier Uniniversity. Ông cũng cố gắng thay đổi lá cây Spirea ulmaria để loại bỏ tác dụng phụ quan trọng như cơn đau kích thích lớp lót của bao tử nhưng ông ta thấy phương pháp quá mất thì giờ cho nên đã bỏ.
 
Salicylic acid chỉ được một số người mà cơn đau trầm trọng hơn cơn đau của chính dược phẩm.Một trong những người đó là Her Hoffma, sống ở thành phố Đức quốc Elberfield và bị bệnh viêm khớp khiến ông bị què quặt.Con trai của ông ta là một hóa học gia làm việc tại Bayer, một hãng dược phẩm rất lớn ở gần đó và vào năm 1895 anh ta quyết định thử nó để làm bớt cơn đau của bố. Anh ta làm giản dị hóa phương pháp của Gerhard và làm ra aceytylsalicylic acid. Hoffman bèn lấy một lọ nhỏ và đưa cho bố và ông này đã có một đêm hết đau trong nhiều năm. Về sau này người ta mới biết rằng thuốc đó không phải chỉ giảm cơn đau mà còn hạ nhiệt độ và viêm.
 
Đồng nghiệp của Hoffman là ông Heinrich Dresser nhận ra rằng dược phẩm mới có tác dụng rất tốt vì nó chia làm hai ở máu.Để thử giả thuyết của mình, ông ta bèn nuốt chửng một số acetylsalicylate và thường xuyên thử nước tiểu trong vòng 12 giờ.Ông đã tìm ra dấu vết của salicylic acid  nhưng không thấy chất acetylsalicylate: hợp chất quả có tách làm hai.
 
Đến năm 1899,Hopffman và Dreser đặt tên cho dược phẩm mới tìm ra của mình:aspirin- chữ a cho acetyl, spir cho Spirea. Năm sau, công ty dược phẩm Bayer  xin bản quyền cho aspirin, cho các hợp chất trực tiếp của hãng và hình dáng của các dụng cụ của hãng và bắt đầu bán một sản phẩm rất phổ biến trên thế giới.
 
Năm 1914, để đề phòng sự lớn mạnh của chiến tranh và cũng để ngăn cản sự cung cấp của nước Đức, chính phủ Anh bèn tặng 20,000 bảng Anh cho những ai sống tại chính quốc hoặc ở Liên Hiệp Anh đã tìm ra một chất mới cho aspirin mà vẫn tránh né được bản quyền của Bayer.Chính quyền Úc Đại Lợi bèn tặng thêm 5000 bảng anh để khích lệ và hóa học gia George Nicholas nhận lời thách đố đó. Dùng các dụng cụ rất sơ sài và gần như mù vì phòng thí nghiệm của mình bị nổ, ông ta tìm ra một cách để tạo ra một chất aspirin hết sức thuần túy và thắng giải.
 
Sau khi nước Đức thua trận, công ty British Alien Properties Custodian tịch thu tên “aspirin” và công ty Bayer mất bản quyền cả tên lẫn việc sản xuất dược phẩm. Trong số những cơ sở bắt đầu làm hợp chất  là của George Nicholas; và sản phẩm “Aspro” của ông trở thành một loại aspirin bán nhiều nhất ngoại trừ nước Mỹ. Tại nước Mỹ, công ty dược phẩm Sterling, mặc dù đã không liên lạc với công ty Đức, tiếp tục sản xuất aspirin dưới dạng “Bayer”, một tên riêng. Xin nói rõ,  tên riêng (Trademark) là một thương hiệu hàng hóa riêng, trong đó chứa đựng bất kỳ chữ, tập hợp của nhiều chữ, tên riêng và biểu tượng nào. Những từ ngữ này đã từng được sử dụng hoặc sẽ được đưa vào sử dụng trong thương mại để nhận dạng, phân biệt và giúp chỉ ra xuất xứ hàng hóa.
 
Nhưng khám phá về vỏ cây liễu của ngài Stone trong mấy năm về trước không phải là không được dể ý tới. Năm 1826, hai người Ý đã tìm ra chất chính của vỏ cây liễu một chất gọi là salicin và ba năm sau một hóa học gia người Pháp đã thành công khi tìm ra một chất dưới dạng thuần túy. Năm 1839, một hóa học gia khác người Ý đã lấy salycilic acid  từ chất salicin và từ đó chất chính của aspirin được lấy ra từ cây liễu và cây dâu dê.Ngày nay chất này được tổng hợp, dùng phương pháp không khác nhiều lắm với phương pháp mà Herman Kolbe đã tìm ra tại Strasbourg vào năm 1874.
 
Mãi đến năm 1971 các nhà nghiên cứu ở Anh mới tìm ra tại sao aspirin lại công hiệu như vậy. Prostaglandins, một nhóm như kích thích tố tìm thấy ở hầu hết các mô bào của cơ thể có vẻ như làm tăng sự nhạy cảm của đoạn cuối dây thần kinh tại nơi bị viêm và aspirin dường như có liên hệ tới công dụng của các chất này.
 
Sau này aspirin trở thành một phần của các chất được biết với tác dụng chống viêm mà ngày nay bao gồm cả các dược phẩm mới tìm ra là ibuprofen. Đến năm 1980, aspirin bị paracetamol qua mặt. Paracetamol  được dùng lần đầu vào năm 1893 như một chất giảm đau rất bình dân của mọi người.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trump đòi cấm bầu phiếu qua thư, hy vọng dìm phiếu Dân Chủ vì ngày bầu phiếu luôn luôn là Thứ Ba, ngày dân nghèo vẫn phải làm việc. Nhiều TNS Cộng Hòa chống, nói nông dân vùng sâu cần bầu qua thư
Vì Lương Tâm, Giám Đốc Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia Từ Chức Israel Tuyên Bố Giám Đốc An Ninh Iran Tử Trận Pakistan Không Kích Vào Bệnh Viện Ở Kabul, 400 Người Chết Trump Nói Có Thể ‘Xử’ Cuba Bằng Mọi Cách Tennessee: Thiếu Niên Khởi Kiện xAI Của Elon Musk Vì Có Nội Dung Khiêu Dâm Dù Trump Hoãn Thượng Đỉnh Bắc Kinh, Quan Hệ Mỹ-Trung Khó Đổ Vỡ WFP: Chiến Tranh Iran Có Thể Đẩy 45 Triệu Người Vào Nạn Đói Đồng Minh Ngày Càng Nghi Ngờ Về Khả Năng Kiểm Soát Chiến Tranh Iran Của Trump Bác Sĩ Tim Mạch: 7 Điều Nên Làm Sau 7 Giờ Tối
200.000 tài xế gốc nhập cư (hầu hết là gốc Á, Latin) sẽ bị tước bằng lái xe thương mại. Giá hàng chợ sẽ tăng vì tương đương với 200.000 tài xế xe tải đình công.
Trump liên tục chửi mắng phóng viên, rồi đột nhiên Trump đòi lên xử tử hình các ký giả loan tin tiêu cực về chiến tranh. Thực tế: báo Mỹ loan tin trung thực, chưa bị mắc bẫy tin giả từ AI.
- VN thiếu xăng dầu vì cuộc chiến Iran văng miểng: hàng không VN sẽ giảm bay vì 2/3 xăng phi cơ là nhập cảng - Đức Giáo Hoàng kêu gọi nhà báo đừng làm loa kèn cho chiến tranh và giới quyền lực. - TQ: đang đàm phán với Mỹ, có thể Mỹ sẽ ngừng áp thuế quan với TQ. - Phó Thủ Tướng Cuba: sẽ cho kiều bào Cuba đầu tư và sở hữu doanh nghiệp tại Cuba, sẽ mở cửa cho hãng Mỹ đầu tư, sẽ đòi Mỹ gỡ cấm vận.
Đức Giáo Hoàng liên tục kêu gọi hòa bình, kể cả trước khi Israel với hỗ trợ của chính phủ Mỹ đã thảm sát hơn 70.000 dân Palestine tại Gaza. Trong khi đó, những người Tin lành Phúc âm nhân danh các lời dạy từ Kinh Thánh đã nhìn cuộc chiến thảm sát Gaza và bây giờ tấn công Iran là làm theo ý Thượng đế, mở đường cho Đấng Christ tái lâm. Bải này sẽ dịch hai bài giải thích về hai quan điểm đó.
Dân cử và hội dân quyền tố cáo Trump bịt miệng thông tin trung thực nhưng tiêu cực - Kêu gọi hòa bình, Đức Giáo Hoàng yêu cầu giáo dân tự xét và xưng tội nếu chủ mưu, cổ vũ chiến tranh - Vatican: cuộc chiến Iran làm 52 triệu trẻ em gián đoạn việc học - Các công ty dầu Mỹ hốt bạc nhờ cuộc chiến Iran làm tăng giá dầu - Trump: Iran bị đánh tan tác nhưng vẫn có thể tấn công các tàu dầu - Israel thông báo đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn
Mỹ đã cầu viện đến Ukraine, một quân đội đã có thừa kinh nghiệm chống drone từ cuộc chiến với Nga trong bốn năm qua. Cuộc chiến quân sự tại Trung Đông hiện nay chuyển qua một bước mới, xem như có thêm cuộc đối đầu giữa drone của Iran và anti-drone của Ukraine. Iran vừa tuyên bố Ukraine là mục tiêu tấn công của họ ukhi chính thức tham gia giúp đỡ quân đội Mỹ và Do Thái.
• Dự Luật Bầu Cử Của Cộng Hòa Có Thể Khiến Nhiều Cử Tri Mỹ Gặp Khó Vì Giấy Tờ Quốc Tịch • Trump Dọa Đánh Thẳng Vào Mạng Dầu Hỏa Của Iran Sau Đợt Oanh Kích Ở Đảo Kharg • Giáo Hoàng Leo: Các Nhà Lãnh Đạo Kitô Giáo Khởi Chiến Nên Tự Xét Lương Tâm Và Xưng Tội • Trump Đối Diện Lời Kêu Gọi Luận Tội Sau Bản Tin Về Khoản Phí TikTok 10 Tỉ Đô-La • Jared Kushner Vừa Làm Đặc Sứ Trung Đông Vừa Gọi Vốn Cho Hãng Đầu Tư Riêng • Trump Tìm Cách Khai Thác Dầu Ngoài Khơi California • Bộ Tư Pháp Tiếp Tục Gây Sức Ép, Đường Vào Ghế Chủ Tịch Fed Của Kevin Warsh Thêm Rối • Hoa Kỳ Giảm Mạnh Lệ Phí Từ Bỏ Quốc Tịch Xuống Còn 450 Đô-La • Biểu Tình Vì Mất Điện Ở Cuba Biến Thành Bạo Loạn, Trụ Sở Đảng Bị Tấn Công • Vaccine Cúm Năm Nay Bảo Vệ Kém Hơn Thường Lệ Tại Hoa Kỳ
Trong suốt thời gian dài, tôi vẫn tiếp tục cố gắng gửi đi những tác phẩm đã viết hoặc chuyển qua Anh ngữ đến các nhà xuất bản, cũng như qua các agent khắp nơi, nhưng cũng chẳng đưa đến kết quả gì. Mãi cho đến năm 2024 thì mới có một nhà xuất bản bên Anh chú ý và đề nghị in tập “REVELATION”. Cũng phải mất 2 năm tiếp theo thì tập thơ mới được chính thức ra mắt vào ngày 26 tháng 2 năm 2026. Hình thức tập thơ này vô cùng mỹ thuật làm tôi thật hài lòng
Các Thượng nghị sĩ Dân Chủ trình dự luật: cấm Trump gây chiến với Cuba nếu chưa có Quốc Hội cho phép. Dân Cuba lưu vong ở Miami: muốn giúp Cuba chuyển đổi kinh tế và cả chính trị. Hạ Viện Florida tiên liệu Cuba mở cửa: thông qua luật đòi Florida cởi mở với Cuba mở cửa, siết luật kiểm tra hợp đồng với các công ty ở Cuba, TQ, Nga, Iran... và cấm công chức nhận quà tặng từ các nước này. Nga, TQ ban phép lành cho Cuba mở cửa: ủng hộ Cuba giữ chủ quyền, toàn quyền lựa chọn con đường phát triển.
Chánh án liên bang James Boasberg vào chiều Thứ Sáu 13/3 đã dẹp bỏ nỗ lực của Bộ Tư Pháp (DOJ) nhằm triệu tập Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell. Ông Boasberg nhận định rằng hành động của DOJ là một phần trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm gây sức ép buộc ông Powell phải hạ lãi suất.
Cuba sẽ theo bài học TQ, VN... Cuba sẽ thả 51 tù nhân chính trị theo thỉnh nguyện của Vatican, sẽ ngưng đối đầu với Mỹ, sẽ mở cửa đón đầu tư, sẽ chiêu dụ người Cuba lưu vong về xây dựng đất nước. Cán bộ Cuba: thay đổi nhưng không nhượng bộ về chính trị.
• Máy Bay Tiếp Nhiên Liệu Mỹ Rơi Ở Iraq, 4 Quân Nhân Thiệt Mạng • Trump Nới Chế Tài Dầu Nga, Putin Hưởng Lợi • Kinh Tế Mỹ Chậm Lại Trong Quý Cuối 2025 • Quốc Hội Mỹ Tranh Cãi Vì Loạt Phát Biểu Kỳ Thị Hồi Giáo • Michigan Điều Tra Vụ Tấn Công Nhắm Vào Cộng Đồng Do Thái • Sinh Viên ROTC Được Ca Ngợi Sau Khi Chặn Tay Súng Trong Vụ Nổ Súng Ở Old Dominion • Chính Quyền Trump Chỉ Trích CNN Giữa Lúc Iran Mở Thêm Các Đợt Tấn Công Trong Vùng • Cảnh Báo Về Quyền Giám Hộ Mới Đối Với Cựu Quân Nhân Vô Gia Cư • Trump Đề Cử Người Mới Lãnh Đạo USAGM Sau Khi Kari Lake Bị Tòa Bác Quyền • Florida: Làn Sóng Tân Phát Xít Trẻ Gây Báo Động • Thượng Viện Thông Qua Gói Nhà Ở Lớn Nhất Trong Nhiều Thập Niên
Trong suốt lịch sử Hoa Kỳ, vấn đề di dân hiếm khi nào yên ổn. Ngay từ buổi đầu lập quốc, giới lãnh đạo đã tranh luận về việc nên mở cửa cho người mới đến đến mức nào. Năm 1801, trong thông điệp đầu tiên gửi Quốc hội, Tổng thống Thomas Jefferson than rằng con đường nhập tịch đối với ngoại kiều còn quá dễ dàng. Alexander Hamilton — một người di dân và cũng là đối thủ chính trị của Jefferson — lại nghiêng về phía siết chặt hơn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.