Theo NPR, chính phủ Trung Quốc thông báo bắt đầu từ ngày 1 tháng 8 (2023) các kim loại như gallium và germanium phải xin giấy phép xuất khẩu. Hai kim loại này thường được sử dụng trong chip máy tính và tấm pin mặt trời, và cũng được sử dụng trong các ứng dụng quân sự. Hai nước Mỹ-Nhật nhập cảng nhiều nhất các kim loại này, cho nên hành động cấm đoán này được coi là động thái mới nhất trong cuộc chiến chất bán dẫn giữa Bắc Kinh và
✱ TRUNG QUỐC HẠN CHẾ xuất khẩu gallium và germanium
Theo Reuters, Trung Quốc hôm thứ Hai (2/7/2023) cho biết họ sẽ áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm gallium và germanium được sử dụng trong chip máy tính và các thành phần khác để bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia.
Quyết định này, được nhiều người coi là sự trả đũa đối với việc Hoa Kỳ hạn chế bán công nghệ cho Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc cuối cùng có thể hạn chế xuất khẩu các vật liệu khác, đặc biệt là đất hiếm, sản phẩm mà Trung Quốc chiếm ưu thế. Năm 2010, Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu quặng đất hiếm đến Nhật Bản sau cuộc tranh chấp về lãnh thổ, khiến giá cả tăng vọt và buộc Nhật Bản phải tìm nguồn cung cấp thay thế. Bắc Kinh đã nêu lý do hạn chế này dựa trên các vấn đề môi trường. Dưới đây là một số yếu tố về đất hiếm, và sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này với những gì các quốc gia đang làm để giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc về nguyên liệu đất hiếm này.
Quyết định này, được nhiều người coi là sự trả đũa đối với việc Hoa Kỳ hạn chế bán công nghệ cho Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc cuối cùng có thể hạn chế xuất khẩu các vật liệu khác, đặc biệt là đất hiếm, sản phẩm mà Trung Quốc chiếm ưu thế. Năm 2010, Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu quặng đất hiếm đến Nhật Bản sau cuộc tranh chấp về lãnh thổ, khiến giá cả tăng vọt và buộc Nhật Bản phải tìm nguồn cung cấp thay thế. Bắc Kinh đã nêu lý do hạn chế này dựa trên các vấn đề môi trường. Dưới đây là một số yếu tố về đất hiếm, và sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này với những gì các quốc gia đang làm để giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc về nguyên liệu đất hiếm này.
- Đất hiếm là gì và chúng được sử dụng như thế nào? -Đất hiếm là một nhóm gồm 17 nguyên tố được sử dụng trong các sản phẩm từ laser và thiết bị quân sự đến nam châm được tìm thấy trong xe điện, tua-bin gió và thiết bị điện tử tiêu dùng như iPhone. 17 nguyên tố đó là: lanthanum, cerium, praseodymium, neodymium, promethium, samarium, europium, gadolinium, terbi, dysprosi, holmium, erbi, thulium, ytterbi, lutetium, scandium, yttrium.
- Quốc gia nào có dự trữ trái đất hiếm nhất? -Dữ liệu của USGS cho thấy Trung Quốc ước tính có 44 triệu tấn oxit đất hiếm (ROE) tương đương với 34% trữ lượng của thế giới. Việt Nam
- Điều gì đã xảy ra trong năm 2010? - Năm 2010, Trung Quốc ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản trong tranh chấp các quần đảo. Bắc Kinh sau đó đã hạn chế xuất khẩu đất hiếm đến toàn cầu, nói rằng họ đang cố gắng hạn chế ô nhiễm và bảo tồn tài nguyên. Điều này đã khiến Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào Trung Quốc hầu như toàn bộ đất hiếm, phải tìm các nhà cung cấp thay thế để giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Họ đã đầu tư vào nhà sản xuất Lynas của Úc (LYC AX) và đã giảm tỷ trọng nhập khẩu đất hiếm từ Trung Quốc xuống 58% vào năm 2018.
Các tiêu chuẩn môi trường lỏng lẻo đã cho phép Trung Quốc xây dựng sự thống trị của mình đối với đất hiếm trong những thập kỷ gần đây khi các nhà sản xuất phương Tây rời khỏi ngành này.
- Các nước khác làm gì để giảm sự phụ thuộc vào trung quốc? - Các nước phương Tây đã tăng cường hỗ trợ để thúc đẩy sản xuất trong nước các khoáng sản quan trọng bao gồm cả đất hiếm. Úc Canada
MP Materials (MP.N) có trụ sở tại Las Vegas khai thác oxit đất hiếm tại mỏ Mountain Pass ở California, nhưng vận chuyển chúng đến Trung Quốc để chế biến thành neodymium và các kim loại đất hiếm khác vì không có quá trình chế biến cuối cùng ở Hoa Kỳ.
- Hạn ngạch về đất hiếm -Trung Quốc đã tăng hạn ngạch khai thác đất hiếm cả năm trong năm thứ 5 liên tiếp vào năm 2022 lên 210.000 tấn, tăng 25% so với một năm trước đó. Hạn ngạch khai thác đợt đầu năm nay cũng tăng. Hệ thống hạn ngạch, thường được ban hành hai đợt một năm, được đưa ra để đối phó với các vấn đề lâu dài của Trung Quốc về khai thác trái phép. [Theo Reuters].
✱ NHẬT BẢN KHAI THÁC đất hiếm từ đáy biển bắt đầu từ năm 2024
Nhật Bản có kế hoạch bắt đầu khai thác kim loại đất hiếm từ khu vực xung quanh đảo Minamitorishima vào năm 2024 khi nước này cố gắng thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên quan trọng. Công việc phát triển các công nghệ khai thác cho nỗ lực này sẽ bắt đầu vào năm tới. Bùn giàu đất hiếm nằm dưới đáy biển ở độ sâu 6.000 mét. Do đó,Tokyo
Đất hiếm liên hệ đến 17 kim loại hiếm cần thiết trong các thành phần hiện đại như chất bán dẫn, động cơ điện, tấm pin mặt trời, v.v. Hiện tại, Nhật Bản nhập khẩu hầu hết các kim loại hiếm của mình, trong đó Trung Quốc chiếm 60% nguồn cung.
“Nhật Bản sẽ hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào các quốc gia cụ thể, tiến hành phát triển các cơ sở sản xuất và phát triển chất bán dẫn thế hệ tiếp theo, đồng thời đảm bảo nguồn cung ổn định cho các hàng hóa quan trọng, bao gồm cả đất hiếm,” theo Nikkei Asia viết về “Chiến lược An ninh Quốc gia mới - The new National Security Strategy" của Nhật Bản.
Giữa tháng 8 và tháng 9, các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc bơm bùn lắng đọng từ độ sâu 2.470 mét. Trong ngân sách bổ sung thứ hai cho năm tài chính 2022, cơ quan lập pháp quốc gia Nhật Bản đã phê duyệt 6 tỷ yên (44 triệu USD) cho nghiên cứu và phát triển khai thác đất hiếm.
• Đất hiếm ở Nhật Bản
Bùn giàu nguyên tố đất hiếm và yttrium (REY) có một số ưu điểm như “hàm lượng nguyên tố đất hiếm cao (đặc biệt là các nguyên tố đất hiếm nặng [HREE] từ Europium đến Lutetium), số lượng lớn, ít nguyên tố phóng xạ (Uranium, và Thorium), đồng thời trích xuất và phục hồi dễ dàng. Do đó, bùn dự kiến sẽ được coi là một nguồn tài nguyên khoáng sản mới rất hứa hẹn,” một nghiên cứu năm 2018 được công bố trên tạp chí Nature cho biết.
Vào năm 2013, bùn giàu REY với trầm tích biển sâu chứa 2.000 phần triệu (ppm) đến hơn 5.000 ppm đã được tìm thấy trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản (EEZ) xung quanh đảo Minamitorishima.
Nhóm nghiên cứu đã tính toán hàm lượng REY cho khu vực vượt quá 16 triệu tấn oxit đất hiếm và tin rằng khu vực này có tiềm năng cung cấp một số loại đất hiếm nhất định trên “cơ sở bán vô hạn” cho thế giới (the area has the potential to supply certain rare earths on a “semi-infinite basis” to the world). Các tác giả cho biết khu vực này được ước tính có khả năng cung cấp Yttrium trong 780 năm, Europium trong 620 năm, Terbium trong 420 năm và Dysprosium trong 730 năm.
• Động thái của Mỹ
Việc Nhật Bản thúc đẩy cắt giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp đất hiếm là một chính sách màWashington
Vào tháng 9, Ngũ Giác Đài đã ngừng giao máy bay phản lực thế hệ thứ năm F-35 sau khi phát hiện ra rằng một nam châm được sử dụng trong máy bay được làm từ hợp kim của samarium và coban có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Một tháng sau khi các máy bay phản lực bị tạm dừng, một quan chức quốc phòng đã ký giấy miễn trừ để tiếp tục giao hàng. Cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc Global Times đã gọi bằng chứng miễn trừ về sự phụ thuộc của Mỹ vào các sản phẩm đất hiếm của Trung Quốc và xác nhận rằng Bắc Kinh có thể khiến quân đội Hoa Kỳ phải khuất phục bằng cách hạn chế xuất khẩu các nguồn tài nguyên đó.
Trong khi đó, các nỗ lực đang diễn ra nhằm tạo ra các chất thay thế kim loại đất hiếm để vượt qua sự kiểm soát của Trung Quốc đối với các nguyên tố này. Vào tháng 10, có thông tin cho rằng các nhà khoa học từ Đại học Cambridge, cùng với các đồng nghiệp của họ từ Áo, đã phát hiện ra một phương pháp chế tạo nam châm mà không cần sử dụng đất hiếm.[Theo Zerohedge of ABC Media Ltd, Austria]
✱ MỸ GIẢM NHẬP KHẨU đất hiếm
Theo thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc, mục tiêu chính của Mỹ chủ trương giảm sự phụ thuộc vào các nguồn cung cấp nước ngoài và đảm bảo rằng Mỹ có đủ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu sản xuất và bảo mật quốc gia.
Việc tạo ra một chuỗi cung ứng trong nước cho các khoáng sản quan trọng như kim loại hiếm, titan, coban, chì và kẽm, là một vấn đề quan trọng cho quốc gia như Mỹ. Cho nên phía Tòa Bạch Ốc đã có chuẩn bị khi phổ biến Tài Liệu Cơ Bản có tên: "Securing a Made in America Supply Chain for Critical Minerals", xin tóm lược Tài liệu Cơ Bản...
• Tổng thống Biden thông báo rằng Chương trình Phân tích và Bảo đảm Cơ sở Công nghiệp của Bộ Quốc phòng (Department of Defense’s Industrial Base Analysis and Sustainment program) đã giúp đỡ MP Materials để tách và chế biến các nguyên tố quý hiếm nặng tại cơ sở của họ tại Mountain Pass, California, tạo ra một chuỗi cung ứng từ đầu đến cuối trong lĩnh vực từ nam châm vĩnh cửu nội địa. Kết hợp với thông báo về việc đầu tư công này.
• Berkshire Hathaway Energy Renewables (BHE Renewables) thông báo rằng vào mùa xuân này, họ sẽ khởi công xây dựng một cơ sở mới tại Quận Imperial, California, để thử nghiệm tính khả thi thương mại của quy trình chiết xuất lithium bền vững từ nước mặn nhiệt đới của họ như một phần của việc đầu tư hàng tỷ đô la vào sản xuất lithium bền vững trong vòng năm năm tới.
• Redwood Materials sẽ thảo luận về một dự án thử nghiệm, phối hợp với Ford và Volvo, để thu thập và tái chế các pin lithium-ion tại các cơ sở của họ ở Nevada để chiết xuất lithium, coban, nickel và graphite. Điều này làm nền tảng cho những thông báo gần đây của Redwood. Một liên doanh với Ford nhằm xây dựng một cơ sở tái chế tại Tennessee và ý định bắt đầu xây dựng một nhà máy sản xuất cực-kathode mới tại Nevada vào năm 2022.
• Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) thực hiện một số dự án, nhằm khôi phục các nguyên tố quý hiếm và khoáng sản quan trọng từ tro than và chất thải khai thác khác, giảm nhu cầu khai thác mỏ mới. Bà cũng sẽ thảo luận về việc sử dụng 3 tỷ đô la từ Đạo luật BIL để đầu tư vào việc tinh chế các nguyên liệu pin như lithium, coban, nickel và graphite, cũng như các cơ sở tái chế pin.
• MP Materials vừa thông báo xây dựng một nhà máy sản xuất kim loại quý hiếm, hợp kim và nam châm ở Texas, và một hợp đồng cung ứng dài hạn với General Motors để cung cấp điện cho động cơ trong hơn mười hai mẫu xe điện của GM. Sản xuất sẽ bắt đầu vào năm tới, với khả năng sản xuất đủ nam châm để cung cấp điện cho 500.000 động cơ xe điện hàng năm.
• Ngoài công ty BHE Renewables, Controlled Thermal Resources (CTR), EnergySource Minerals đã thành lập cơ sở ở Quận Imperial để chiết xuất lithium từ nước mặn nhiệt đới. GM sẽ cung cấp lithium cho pin xe điện từ CTR. Các công ty cũng đang làm việc với Ủy ban Lithium Valley được ủy quyền bởi tiểu bang để phát triển cơ cấu đầu tư lợi nhuận từ hoạt động của họ vào cơ sở hạ tầng.
• Tesla dự định cung cấp nickel chất lượng cao cho pin xe điện từ dự án niken Tamarack của Talon Metals đang được phát triển ở Minnesota. Talon Metals và United Steelworkers (USW) đã thiết lập một đối tác phát triển lực lượng lao động cho dự án nhằm đào tạo công nhân về các công nghệ thế hệ tiếp theo trong cộng đồng địa phương và từ các khu vực khai thác mỏ tại Mỹ đang đối mặt với sự suy giảm nhu cầu. Là một phần của đối tác này, Talon đã đồng ý không can thiệp vào bất kỳ nỗ lực tổ chức công đoàn nào của USW. [Theo Thông cáo báo chí Tòa Bạch Ốc ngày 22/2/2022]
✱ KHAI THÁC các mỏ đất hiếm
Theo CNBC - Wyoming nổi tiếng với phong cảnh đẹp như tranh vẽ và những dãy núi cao chót vót, nhưng nếu Randy Scott làm theo cách của mình, nó sẽ trở nên nổi tiếng với một thứ khác: khoáng sản đất hiếm. Những nguồn tài nguyên này đã được chú ý kể từ khi Trung Quốc, hồi tháng 5 đe dọa cắt nguồn cung cho Hoa Kỳ như một phần của cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ-Trung Quốc.
Kể từ năm 2011, khi Scott trở thành chủ tịch và giám đốc điều hành của Littleton, tài nguyên đất hiếm có trụ sở tại Colorado, giám đốc điều hành khai thác kỳ cựu và kỹ sư luyện kim đã cố gắng thu được một lượng lớn đất hiếm. Theo các chuyên gia khai thác mỏ, Bear Lodge là nơi có một trong những mỏ đất hiếm phong phú nhất và cao cấp nhất ở Hoa Kỳ, với ước tính khoảng 18 triệu tấn đất hiếm-nơi này ở phía góc đông bắc của tiểu bang, cách biên giới của Nam Dakota khoảng 40 dặm. Scott nghĩ rằng có thể có nhiều hơn thế. Ông nói: “Đó là một khoản dự trữ khổng lồ và cực kỳ quan trọng".
Còn theo Cơ quan Comptroller Texas.gov. - Texas đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng chuỗi cung ứng quốc nội cho khoáng sản quý hiếm (REE). Ví dụ, chiếc máy bay tiêm kích F-35 được sản xuất tại Texas sử dụng 920 pounds (khoảng 417 kg) các loại khoáng sản quý hiếm, và tiểu bang này cũng là địa điểm chính cho ngành công nghệ cao, sản xuất năng lượng sạch và xe điện - những ngành sử dụng chính của khoáng sản quý hiếm. Mặc dù sản xuất khoáng sản quý hiếm tại Texas chưa bắt đầu, tiểu bang chứa một trong những mỏ khoáng sản quý hiếm lớn nhất trong nước, và công việc đang được tiến hành để đưa nguồn tài nguyên này vào thị trường.
Bắt đầu từ năm 2023, USA Rare Earth sẽ khai thác 950 acre (khoảng 384 hecta) đất công tại mỏ Round Top ở Sierra Blanca, Texas. Mỏ này dự kiến sẽ mang lại 16 trong số 17 loại khoáng sản quý hiếm. Công ty dự định chế biến quặng trực tiếp tại hiện trường và cuối cùng tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn toàn nội địa của nam châm khoáng sản quý hiếm - tập trung gần như mọi khía cạnh của quá trình sản xuất trong lãnh thổ của quốc gia. Công ty có kế hoạch sử dụng một quy trình độc quyền để giảm thiểu tác động môi trường mà các hoạt động tương tự gặp phải ở nơi khác.
Ngoài ra, theo RFI dựa vào báo cáo năm 2023 của Viện Nghiên cứu Địa chất Mỹ (USGS) được trang L’Express trích dẫn, chỉ riêng ba nước Achentina, Chilê và Bolivia đã chiếm gần 53% trữ lượng lithium của thế giới. Do đó, thỏa thuận với các nước Nam Mỹ có tầm quan trọng chiến lược lớn, giúp Liên Hiệp Châu Âu dễ dàng tiếp cận các nguồn nguyên liệu giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
✱ SỐ LIỆU SẢN XUẤT được giữ bí mật
Như đã viết trên, Nhật Bản sở hữu mỏ kim loại hiếm lớn “có tiềm năng cung cấp một số loại đất hiếm nhất định trên cơ sở bán vô hạn cho thế giới.” Còn phía Mỹ, dựa vào đâu khi đưa ra quyết định "hạn chế bán công nghệ cho Trung Quốc" mà không lo ngại sự trả đũa của Trung Quốc "hạn chế xuất khẩu các nguyên liệu, đặc biệt là đất hiếm"? Và rằng liệu sản lượng của Mỹ đạt con số cao nhưng số liệu do các công ty khai thác các mỏ đất hiếm không báo cáo chính xác, vì họ áp dụng chiêu thức của các công ty sản xuất dầu hỏa là giữ bí mật số liệu sản xuất có từ thập niên 1970?
Theo The Wall Street Journal - Rất ít công ty đá phiến của Hoa Kỳ tiết lộ chính xác cách họ đưa ra dự báo của mình - các hệ thống họ sử dụng và các giả định mà họ đưa ra để ước tính sản lượng từng giếng dầu - hoặc liệu các dự báo của họ từ nhiều năm trước có đạt được mục tiêu hay không. Thực tế là việc nhiều công ty không đạt được dự báo này là một bí mật không chính thức trong ngành công nghiệp này.
Nước Mỹ đã được biết đến là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và đa dạng, bao gồm đá phiến, kim loại hiếm và nhiều loại khoáng sản khác; Nhưng “rất ít công ty đá phiến của Hoa Kỳ tiết lộ chính xác” liệu đất hiếm các công ty Mỹ cũng không “tiết lộ chính xác”? Phải chăng "bí mật" này phù hợp với "Đạo luật Quản lý Khủng hoảng Dầu năm 1975 - Energy Policy and Conservation Act of 1975" để giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu hỏa, tăng cường an ninh năng lượng và đảm bảo giá cả ổn định - nay đem ra áp dụng nhằm "Quản lý Khủng hoảng" đất hiếm? (Năm 1973, khối OPEC áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu cho các nước phương Tây ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh Yom Kippur).
-- Đào Văn
MP Materials (MP.N) có trụ sở tại Las Vegas khai thác oxit đất hiếm tại mỏ Mountain Pass ở California, nhưng vận chuyển chúng đến Trung Quốc để chế biến thành neodymium và các kim loại đất hiếm khác vì không có quá trình chế biến cuối cùng ở Hoa Kỳ.
- Hạn ngạch về đất hiếm -Trung Quốc đã tăng hạn ngạch khai thác đất hiếm cả năm trong năm thứ 5 liên tiếp vào năm 2022 lên 210.000 tấn, tăng 25% so với một năm trước đó. Hạn ngạch khai thác đợt đầu năm nay cũng tăng. Hệ thống hạn ngạch, thường được ban hành hai đợt một năm, được đưa ra để đối phó với các vấn đề lâu dài của Trung Quốc về khai thác trái phép. [Theo Reuters].
✱ NHẬT BẢN KHAI THÁC đất hiếm từ đáy biển bắt đầu từ năm 2024
Nhật Bản có kế hoạch bắt đầu khai thác kim loại đất hiếm từ khu vực xung quanh đảo Minamitorishima vào năm 2024 khi nước này cố gắng thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên quan trọng. Công việc phát triển các công nghệ khai thác cho nỗ lực này sẽ bắt đầu vào năm tới. Bùn giàu đất hiếm nằm dưới đáy biển ở độ sâu 6.000 mét. Do đó,
Đất hiếm liên hệ đến 17 kim loại hiếm cần thiết trong các thành phần hiện đại như chất bán dẫn, động cơ điện, tấm pin mặt trời, v.v. Hiện tại, Nhật Bản nhập khẩu hầu hết các kim loại hiếm của mình, trong đó Trung Quốc chiếm 60% nguồn cung.
“Nhật Bản sẽ hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào các quốc gia cụ thể, tiến hành phát triển các cơ sở sản xuất và phát triển chất bán dẫn thế hệ tiếp theo, đồng thời đảm bảo nguồn cung ổn định cho các hàng hóa quan trọng, bao gồm cả đất hiếm,” theo Nikkei Asia viết về “Chiến lược An ninh Quốc gia mới - The new National Security Strategy" của Nhật Bản.
Giữa tháng 8 và tháng 9, các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc bơm bùn lắng đọng từ độ sâu 2.470 mét. Trong ngân sách bổ sung thứ hai cho năm tài chính 2022, cơ quan lập pháp quốc gia Nhật Bản đã phê duyệt 6 tỷ yên (44 triệu USD) cho nghiên cứu và phát triển khai thác đất hiếm.
• Đất hiếm ở Nhật Bản
Bùn giàu nguyên tố đất hiếm và yttrium (REY) có một số ưu điểm như “hàm lượng nguyên tố đất hiếm cao (đặc biệt là các nguyên tố đất hiếm nặng [HREE] từ Europium đến Lutetium), số lượng lớn, ít nguyên tố phóng xạ (Uranium, và Thorium), đồng thời trích xuất và phục hồi dễ dàng. Do đó, bùn dự kiến sẽ được coi là một nguồn tài nguyên khoáng sản mới rất hứa hẹn,” một nghiên cứu năm 2018 được công bố trên tạp chí Nature cho biết.
Vào năm 2013, bùn giàu REY với trầm tích biển sâu chứa 2.000 phần triệu (ppm) đến hơn 5.000 ppm đã được tìm thấy trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản (EEZ) xung quanh đảo Minamitorishima.
Nhóm nghiên cứu đã tính toán hàm lượng REY cho khu vực vượt quá 16 triệu tấn oxit đất hiếm và tin rằng khu vực này có tiềm năng cung cấp một số loại đất hiếm nhất định trên “cơ sở bán vô hạn” cho thế giới (the area has the potential to supply certain rare earths on a “semi-infinite basis” to the world). Các tác giả cho biết khu vực này được ước tính có khả năng cung cấp Yttrium trong 780 năm, Europium trong 620 năm, Terbium trong 420 năm và Dysprosium trong 730 năm.
• Động thái của Mỹ
Việc Nhật Bản thúc đẩy cắt giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp đất hiếm là một chính sách mà
Vào tháng 9, Ngũ Giác Đài đã ngừng giao máy bay phản lực thế hệ thứ năm F-35 sau khi phát hiện ra rằng một nam châm được sử dụng trong máy bay được làm từ hợp kim của samarium và coban có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Một tháng sau khi các máy bay phản lực bị tạm dừng, một quan chức quốc phòng đã ký giấy miễn trừ để tiếp tục giao hàng. Cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc Global Times đã gọi bằng chứng miễn trừ về sự phụ thuộc của Mỹ vào các sản phẩm đất hiếm của Trung Quốc và xác nhận rằng Bắc Kinh có thể khiến quân đội Hoa Kỳ phải khuất phục bằng cách hạn chế xuất khẩu các nguồn tài nguyên đó.
Trong khi đó, các nỗ lực đang diễn ra nhằm tạo ra các chất thay thế kim loại đất hiếm để vượt qua sự kiểm soát của Trung Quốc đối với các nguyên tố này. Vào tháng 10, có thông tin cho rằng các nhà khoa học từ Đại học Cambridge, cùng với các đồng nghiệp của họ từ Áo, đã phát hiện ra một phương pháp chế tạo nam châm mà không cần sử dụng đất hiếm.[Theo Zerohedge of ABC Media Ltd, Austria]
✱ MỸ GIẢM NHẬP KHẨU đất hiếm
Theo thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc, mục tiêu chính của Mỹ chủ trương giảm sự phụ thuộc vào các nguồn cung cấp nước ngoài và đảm bảo rằng Mỹ có đủ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu sản xuất và bảo mật quốc gia.
Việc tạo ra một chuỗi cung ứng trong nước cho các khoáng sản quan trọng như kim loại hiếm, titan, coban, chì và kẽm, là một vấn đề quan trọng cho quốc gia như Mỹ. Cho nên phía Tòa Bạch Ốc đã có chuẩn bị khi phổ biến Tài Liệu Cơ Bản có tên: "Securing a Made in America Supply Chain for Critical Minerals", xin tóm lược Tài liệu Cơ Bản...
• Tổng thống Biden thông báo rằng Chương trình Phân tích và Bảo đảm Cơ sở Công nghiệp của Bộ Quốc phòng (Department of Defense’s Industrial Base Analysis and Sustainment program) đã giúp đỡ MP Materials để tách và chế biến các nguyên tố quý hiếm nặng tại cơ sở của họ tại Mountain Pass, California, tạo ra một chuỗi cung ứng từ đầu đến cuối trong lĩnh vực từ nam châm vĩnh cửu nội địa. Kết hợp với thông báo về việc đầu tư công này.
• Berkshire Hathaway Energy Renewables (BHE Renewables) thông báo rằng vào mùa xuân này, họ sẽ khởi công xây dựng một cơ sở mới tại Quận Imperial, California, để thử nghiệm tính khả thi thương mại của quy trình chiết xuất lithium bền vững từ nước mặn nhiệt đới của họ như một phần của việc đầu tư hàng tỷ đô la vào sản xuất lithium bền vững trong vòng năm năm tới.
• Redwood Materials sẽ thảo luận về một dự án thử nghiệm, phối hợp với Ford và Volvo, để thu thập và tái chế các pin lithium-ion tại các cơ sở của họ ở Nevada để chiết xuất lithium, coban, nickel và graphite. Điều này làm nền tảng cho những thông báo gần đây của Redwood. Một liên doanh với Ford nhằm xây dựng một cơ sở tái chế tại Tennessee và ý định bắt đầu xây dựng một nhà máy sản xuất cực-kathode mới tại Nevada vào năm 2022.
• Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) thực hiện một số dự án, nhằm khôi phục các nguyên tố quý hiếm và khoáng sản quan trọng từ tro than và chất thải khai thác khác, giảm nhu cầu khai thác mỏ mới. Bà cũng sẽ thảo luận về việc sử dụng 3 tỷ đô la từ Đạo luật BIL để đầu tư vào việc tinh chế các nguyên liệu pin như lithium, coban, nickel và graphite, cũng như các cơ sở tái chế pin.
• MP Materials vừa thông báo xây dựng một nhà máy sản xuất kim loại quý hiếm, hợp kim và nam châm ở Texas, và một hợp đồng cung ứng dài hạn với General Motors để cung cấp điện cho động cơ trong hơn mười hai mẫu xe điện của GM. Sản xuất sẽ bắt đầu vào năm tới, với khả năng sản xuất đủ nam châm để cung cấp điện cho 500.000 động cơ xe điện hàng năm.
• Ngoài công ty BHE Renewables, Controlled Thermal Resources (CTR), EnergySource Minerals đã thành lập cơ sở ở Quận Imperial để chiết xuất lithium từ nước mặn nhiệt đới. GM sẽ cung cấp lithium cho pin xe điện từ CTR. Các công ty cũng đang làm việc với Ủy ban Lithium Valley được ủy quyền bởi tiểu bang để phát triển cơ cấu đầu tư lợi nhuận từ hoạt động của họ vào cơ sở hạ tầng.
• Tesla dự định cung cấp nickel chất lượng cao cho pin xe điện từ dự án niken Tamarack của Talon Metals đang được phát triển ở Minnesota. Talon Metals và United Steelworkers (USW) đã thiết lập một đối tác phát triển lực lượng lao động cho dự án nhằm đào tạo công nhân về các công nghệ thế hệ tiếp theo trong cộng đồng địa phương và từ các khu vực khai thác mỏ tại Mỹ đang đối mặt với sự suy giảm nhu cầu. Là một phần của đối tác này, Talon đã đồng ý không can thiệp vào bất kỳ nỗ lực tổ chức công đoàn nào của USW. [Theo Thông cáo báo chí Tòa Bạch Ốc ngày 22/2/2022]
✱ KHAI THÁC các mỏ đất hiếm
Theo CNBC - Wyoming nổi tiếng với phong cảnh đẹp như tranh vẽ và những dãy núi cao chót vót, nhưng nếu Randy Scott làm theo cách của mình, nó sẽ trở nên nổi tiếng với một thứ khác: khoáng sản đất hiếm. Những nguồn tài nguyên này đã được chú ý kể từ khi Trung Quốc, hồi tháng 5 đe dọa cắt nguồn cung cho Hoa Kỳ như một phần của cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ-Trung Quốc.
Kể từ năm 2011, khi Scott trở thành chủ tịch và giám đốc điều hành của Littleton, tài nguyên đất hiếm có trụ sở tại Colorado, giám đốc điều hành khai thác kỳ cựu và kỹ sư luyện kim đã cố gắng thu được một lượng lớn đất hiếm. Theo các chuyên gia khai thác mỏ, Bear Lodge là nơi có một trong những mỏ đất hiếm phong phú nhất và cao cấp nhất ở Hoa Kỳ, với ước tính khoảng 18 triệu tấn đất hiếm-nơi này ở phía góc đông bắc của tiểu bang, cách biên giới của Nam Dakota khoảng 40 dặm. Scott nghĩ rằng có thể có nhiều hơn thế. Ông nói: “Đó là một khoản dự trữ khổng lồ và cực kỳ quan trọng".
Còn theo Cơ quan Comptroller Texas.gov. - Texas đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng chuỗi cung ứng quốc nội cho khoáng sản quý hiếm (REE). Ví dụ, chiếc máy bay tiêm kích F-35 được sản xuất tại Texas sử dụng 920 pounds (khoảng 417 kg) các loại khoáng sản quý hiếm, và tiểu bang này cũng là địa điểm chính cho ngành công nghệ cao, sản xuất năng lượng sạch và xe điện - những ngành sử dụng chính của khoáng sản quý hiếm. Mặc dù sản xuất khoáng sản quý hiếm tại Texas chưa bắt đầu, tiểu bang chứa một trong những mỏ khoáng sản quý hiếm lớn nhất trong nước, và công việc đang được tiến hành để đưa nguồn tài nguyên này vào thị trường.
Bắt đầu từ năm 2023, USA Rare Earth sẽ khai thác 950 acre (khoảng 384 hecta) đất công tại mỏ Round Top ở Sierra Blanca, Texas. Mỏ này dự kiến sẽ mang lại 16 trong số 17 loại khoáng sản quý hiếm. Công ty dự định chế biến quặng trực tiếp tại hiện trường và cuối cùng tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn toàn nội địa của nam châm khoáng sản quý hiếm - tập trung gần như mọi khía cạnh của quá trình sản xuất trong lãnh thổ của quốc gia. Công ty có kế hoạch sử dụng một quy trình độc quyền để giảm thiểu tác động môi trường mà các hoạt động tương tự gặp phải ở nơi khác.
Ngoài ra, theo RFI dựa vào báo cáo năm 2023 của Viện Nghiên cứu Địa chất Mỹ (USGS) được trang L’Express trích dẫn, chỉ riêng ba nước Achentina, Chilê và Bolivia đã chiếm gần 53% trữ lượng lithium của thế giới. Do đó, thỏa thuận với các nước Nam Mỹ có tầm quan trọng chiến lược lớn, giúp Liên Hiệp Châu Âu dễ dàng tiếp cận các nguồn nguyên liệu giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
✱ SỐ LIỆU SẢN XUẤT được giữ bí mật
Như đã viết trên, Nhật Bản sở hữu mỏ kim loại hiếm lớn “có tiềm năng cung cấp một số loại đất hiếm nhất định trên cơ sở bán vô hạn cho thế giới.” Còn phía Mỹ, dựa vào đâu khi đưa ra quyết định "hạn chế bán công nghệ cho Trung Quốc" mà không lo ngại sự trả đũa của Trung Quốc "hạn chế xuất khẩu các nguyên liệu, đặc biệt là đất hiếm"? Và rằng liệu sản lượng của Mỹ đạt con số cao nhưng số liệu do các công ty khai thác các mỏ đất hiếm không báo cáo chính xác, vì họ áp dụng chiêu thức của các công ty sản xuất dầu hỏa là giữ bí mật số liệu sản xuất có từ thập niên 1970?
Theo The Wall Street Journal - Rất ít công ty đá phiến của Hoa Kỳ tiết lộ chính xác cách họ đưa ra dự báo của mình - các hệ thống họ sử dụng và các giả định mà họ đưa ra để ước tính sản lượng từng giếng dầu - hoặc liệu các dự báo của họ từ nhiều năm trước có đạt được mục tiêu hay không. Thực tế là việc nhiều công ty không đạt được dự báo này là một bí mật không chính thức trong ngành công nghiệp này.
Nước Mỹ đã được biết đến là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và đa dạng, bao gồm đá phiến, kim loại hiếm và nhiều loại khoáng sản khác; Nhưng “rất ít công ty đá phiến của Hoa Kỳ tiết lộ chính xác” liệu đất hiếm các công ty Mỹ cũng không “tiết lộ chính xác”? Phải chăng "bí mật" này phù hợp với "Đạo luật Quản lý Khủng hoảng Dầu năm 1975 - Energy Policy and Conservation Act of 1975" để giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu hỏa, tăng cường an ninh năng lượng và đảm bảo giá cả ổn định - nay đem ra áp dụng nhằm "Quản lý Khủng hoảng" đất hiếm? (Năm 1973, khối OPEC áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu cho các nước phương Tây ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh Yom Kippur).
-- Đào Văn
Gửi ý kiến của bạn
