Việt Nam trong tầm đạn

Sáng Chúa nhật, giữa quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đứng trước muôn ngàn tín hữu cất tiếng kêu gọi nhân loại hãy từ bỏ mọi khát vọng tranh chấp, thống trị và quyền lực. Lời nói ấy gởi đến toàn thế giới, nhưng ai cũng hiểu đang nói đến một người. Ông ta đã nghe thấy. Không bao lâu sau, Donald Trump lên Truth Social trả đũa bằng một bài công kích gay gắt. Trump viết rằng Đức Giáo Hoàng Leo “yếu đuối” trong vấn đề tội phạm, “tệ hại” về chính sách đối ngoại; lại còn “chiều theo phe cực tả”; và không biết ơn vì được bầu chọn. Trump quả quyết rằng “nếu không có Trump ở Nhà Trắng thì Leo đã chẳng có mặt trong Tòa Thánh Vatican”. Nói cách khác, tổng thống Mỹ đã xử sự như thể ngôi vị giáo hoàng là cái đuôi nối dài của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2024, chứ không phải kết quả của một cơ chế hoàn toàn khác, vượt ra ngoài thăm dò, khẩu hiệu và chiến dịch vận động. Không dừng ở đó, Trump đưa lên thêm một hình ảnh do AI vẽ: hình ảnh bản thân Trump như hình tượng đấng cứu thế...

Theo kết quả của cuộc thăm dò, 52% cử tri ủng hộ việc luận tội, trong khi 40% phản đối. Mức độ quyết liệt của quan điểm ở cả hai phía đều rất cao: 46% cử tri kiên quyết ủng hộ việc luận tội, còn 37% kiên quyết phản đối.

Sáng 7/4, Donald Trump lại đẩy cuộc đối đầu với Iran lên một nấc nguy hiểm mới. Trong một tuyên bố đăng trên Truth Social, ông cảnh cáo rằng “Cả một nền văn minh sẽ bị thiêu rụi trong đêm nay, và sẽ chẳng bao giờ có thể hồi sinh được nữa. ”, nếu Tehran không chấp nhận các yêu sách của Washington trước hạn chót mà ông đặt ra liên quan tới eo biển Hormuz. Câu chữ đó không còn là kiểu phô trương thường thấy của Trump; nó là lời đe dọa công khai nhắm vào sự sống còn của cả một quốc gia.

Tình hình hiện tại với Iran — đặc trưng bởi leo thang, gián đoạn kinh tế và nguy cơ bế tắc kéo dài — có thể được hiểu rõ hơn nếu nhìn vào những gì các lãnh đạo Mỹ trước đây đã cố gắng ngăn chặn. Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) là kết quả của nhiều năm ngoại giao phối hợp giữa Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và các cường quốc lớn trên thế giới, bao gồm Trung Quốc và Nga. Được Liên Hiệp Quốc công nhận và xây dựng thông qua một tiến trình đa phương do EU dẫn dắt phần lớn. Cách tiếp cận này phản ánh một triết lý rộng: đối phó với một đối thủ phức tạp đòi hỏi áp lực tập thể, sự hợp pháp hóa chung và sự đồng thuận quốc tế, không phải chỉ dựa vào vũ lực của một quốc gia .

Những phát biểu gần đây của Donald Trump và Marco Rubio về việc “xét lại” NATO đã thu hút nhiều sự chú ý, nhưng phần lớn mang kịch tính chính trị: liệu Hoa Kỳ có thực sự có lợi để tính tới chuyện rời khỏi liên minh mà họ đã dẫn dắt hơn 70 năm qua?

Theo một cuộc thăm dò dư luận của CBS News/YouGov thực hiện trong khoảng thời gian từ 17 đến 20 tháng 3, đa số dân Mỹ không ủng hộ cuộc chiến chống Iran của Trump và Netanyahu. Chiến tranh với Iran bất hợp pháp vì không có sự chấp thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ. Chiến tranh ảnh hưởng tiêu cực đến giá xăng, lạm phát nói chung và tăng rủi ro làm kinh tế trì trệ. * 57% nói rằng cuộc chiến đang diễn biến tồi tệ. * 62% không tán thành cách ông Trump xử lý chiến tranh với Iran. * 66% cho rằng đây là cuộc chiến do lựa chọn, không cần thiết. * 68% không biết rõ mục tiêu của cuộc chiến là gì. * 92% muốn chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt. * Chiến tranh càng kéo dài, càng nhiều người phản đối: từ vài tháng (58%) đến vài năm (88%).

Kennedy Center, nhà hát vẫn được coi như “phòng khách văn nghệ” của thủ đô, sắp đóng cửa hai năm để sửa sang. Ngay trước khi tắt đèn, Tổng thống Donald Trump quyết định giao cả trung tâm cho Matt Floca – người mà đồng nghiệp nhớ đến nhiều nhất qua… máy lạnh và nhà vệ sinh. Floca chỉ mới về Kennedy Center được hai năm dưới thời ông Biden, sau khi làm cho chính quyền thủ đô Washington, chuyên lo những tòa nhà công cộng. Vào trung tâm, ông tiếp tục nghề “coi cái nhà”: bảo trì, an ninh, hệ thống điều hòa, đường ống – thứ công việc nếu êm ru thì chẳng ai để ý, chỉ cần trục trặc một chỗ là cả nhà hát kêu ca.

Giá xăng dầu đã tăng vọt hơn 30% kể từ khi cuộc xung đột tại Iran bùng nổ vào cuối tháng 2 năm 2026. Nguyên nhân chủ yếu là do sự gián đoạn nguồn cung dầu thô trên diện rộng, gây ra bởi việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz – một tuyến đường hàng hải trọng yếu. Sự gián đoạn này ảnh hưởng đến khoảng 20% lưu lượng vận chuyển dầu thô toàn cầu, gây ra những lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp trầm trọng hơn và đẩy giá dầu tăng lên đáng kể. Ngoài ra, các báo cáo cho thấy cả hai bên của cuộc chiến đều đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng trong khu vực, khiến nguồn cung càng trở nên khan hiếm hơn.