Nghệ thuật chôm tiền công quỹ. Viễn ảnh 2/3 tiền Sở Thuế IRS thu được từ cả nước trong năm 2026 có thể chui vào túi riêng của Trump.
Bài phân tích sau của của CREW (Citizens for Responsibility and Ethics in Washington: Công dân vì Trách nhiệm và Đạo đức tại Washington) hôm 17/2/2026. Bài viết nhan đề "Trump is suing the IRS for $10 billion. Here’s what that actually means" (Trump kiện Sở Thuế vụ (IRS) đòi 10 tỷ đô la. Điều đó thực sự có nghĩa là gì) của Robert Maguire and Linnaea Honl-Stuenkel. Bản dịch như sau.
Vào tháng 1/2026, Tổng thống Donald Trump, cùng với các con trai Donald Trump Jr. và Eric Trump và Tổ chức Trump Organization, đã kiện Sở Thuế vụ (IRS) và Bộ Tài chính đòi 10 tỷ đô la, với lý do các cơ quan này đã không thực hiện các biện pháp để bảo vệ thông tin thuế của ông. Rõ ràng là có những vấn đề đạo đức tiềm ẩn khi tổng thống kiện các cơ quan chính phủ mà ông giám sát, nhưng quy mô yêu cầu tiền thuế của người dân từ phía Trump khiến vụ kiện này thực sự đặc biệt.
Mọi tổng thống và ứng cử viên của các đảng lớn trong 50 năm qua đều tự nguyện công khai thông tin thuế cá nhân của họ để chủ động cung cấp sự minh bạch cho người dân Mỹ về các mối quan hệ tài chính và xung đột lợi ích tiềm tàng, và không có tổng thống nào trong quá khứ lại có nhiều xung đột lợi ích tài chính rõ ràng như Trump.
Giờ đây, Trump và các con trai đang kiện đòi khoảng hai phần ba (2/3) tổng ngân sách của IRS cho năm tài chính 2026, tức là 15,2 tỷ đô la. Mặc dù chính phủ liên bang đã kiên quyết và thành công trong việc từ chối bồi thường thiệt hại bằng tiền đối với các vụ kiện tương tự về việc rò rỉ thông tin thuế trái phép, vẫn có nguy cơ đáng kể là Trump và những người được ông bổ nhiệm sẽ xử lý vụ việc này khác đi và đồng ý với một thỏa thuận dàn xếp chưa từng có, mang tính thông đồng, có lợi cho Trump. Chính Trump đã xác nhận điều này khi nói với báo chí: “Tôi phải tự dàn xếp một thỏa thuận với chính mình”. Nếu điều đó xảy ra, nó sẽ chuyển hướng tiền thuế của người dân để làm tăng gấp đôi giá trị tài sản ròng của Trump, nhằm bù đắp cho việc rò rỉ thông tin thuế mà lẽ ra ông phải công bố ngay từ đầu.
Ước tính gần đây nhất cho thấy giá trị tài sản ròng của Trump nằm trong khoảng từ 7,3 tỷ đô la đến hơn 10 tỷ đô la — một sự bùng nổ so với năm trước, vốn đã là một con số ngoại lệ. Năm 2024, Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của Trump vào khoảng 3,9 tỷ đô la, cao hơn hầu hết các năm Forbes theo dõi tài sản của ông kể từ năm 1983, ngoại trừ hai năm. Nhưng trong năm qua, Trump đã kiếm tiền từ chức tổng thống với sự nhiệt tình và tham vọng như một con trăn cố nuốt chửng tòa nhà Empire State, khiến năm đầu tiên trở lại nắm quyền trở thành “năm sinh lời nhất trong đời ông”, theo Forbes. Don Jr. và Eric Trump cũng chứng kiến tài sản của họ tăng vọt trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Phần lớn tài sản của gia đình Trump nằm trong bất động sản và tiền điện tử, những thứ không dễ dàng hoặc không thể tiếp cận được. Việc đòi 10 tỷ đô la tiền thuế của người dân không chỉ làm tăng gấp đôi giá trị tài sản ròng hiện tại của Trump, mà còn mở khóa một lượng tiền mặt khổng lồ cho gia đình và công ty của họ.
Đây không phải là lần đầu tiên Trump yêu cầu tiền thuế của người dân từ chính phủ mà ông lãnh đạo. Vào tháng 10, tờ New York Times đưa tin rằng Trump đã yêu cầu Bộ Tư pháp của chính mình trả cho ông khoảng 230 triệu đô la để bồi thường cho các cuộc điều tra về việc ông xử lý các tài liệu mật và cuộc điều tra về khả năng thông đồng với chính phủ Nga trong cuộc bầu cử năm 2016. Trong cả hai trường hợp này, Trump đều là nguyên đơn, đòi bồi thường, và là người đứng đầu nhánh hành pháp phải xem xét các khiếu nại của ông - một xung đột lợi ích đáng kinh ngạc và một mớ hỗn độn đạo đức đối với tất cả những người liên quan.
Khi nhậm chức, ông Trump hứa sẽ cắt giảm chi tiêu lãng phí của chính phủ bằng cách loại bỏ các chương trình và thu hẹp đáng kể lực lượng lao động liên bang. Với vụ kiện này, ông đang đòi hỏi từ người đóng thuế Mỹ nhiều hơn chi phí vận hành của một số chương trình quan trọng của chính phủ - bao gồm nhiều chương trình mà chính quyền của ông đã cố gắng cắt giảm nhân danh hiệu quả hoạt động của chính phủ.
Dưới đây là một số ví dụ về việc 10 tỷ đô la có thể được sử dụng như thế nào:
-- Chính quyền Trump đã cố gắng cắt giảm 4 tỷ đô la cho nghiên cứu y khoa của Viện Y tế Quốc gia, nơi phát triển các phương pháp điều trị cho các bệnh như ung thư, tiểu đường và các bệnh tim mạch như suy tim. Nếu những khoản cắt giảm này không được Quốc hội và tòa án cứu vãn, 10 tỷ đô la có thể chi trả cho các chương trình đó hơn gấp đôi.
-- Chính quyền Trump đã làm suy yếu Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB: Consumer Financial Protection Bureau), cơ quan bảo vệ người tiêu dùng khỏi các hành vi tài chính lạm dụng và lừa đảo. 10 tỷ đô la sẽ bao gồm toàn bộ 7,3 tỷ đô la tiền tài trợ liên bang tích lũy mà CFPB đã nhận được kể từ khi thành lập vào năm 2011, một giai đoạn mà cơ quan này đã thu hồi được 26 tỷ đô la cho người tiêu dùng Mỹ.
-- Chính quyền Trump đã cắt giảm hai chương trình hỗ trợ liên bang cho các trường học và ngân hàng thực phẩm để mua thực phẩm địa phương từ các trang trại, với tổng chi phí 1 tỷ đô la mỗi năm. 10 tỷ đô la lẽ ra đủ để duy trì chương trình này trong 10 năm.
-- Chính quyền Trump đã đóng băng 10 tỷ đô la quỹ liên bang dành cho trợ cấp chăm sóc trẻ em, dịch vụ xã hội và hỗ trợ tiền mặt cho hàng trăm gia đình thu nhập thấp ở 5 tiểu bang. 10 tỷ đô la có thể trang trải toàn bộ số tiền đó.
-- 10 tỷ đô la cũng là một phần lớn trong khoảng 12 tỷ đô la trợ cấp cứu trợ thiên tai của FEMA mỗi năm, cũng như đủ để trang trải ngân sách của Quân đoàn Hòa bình trong 20 năm hoặc gần 5 năm ngân sách của Cục Công viên Quốc gia - và gấp mười lần so với 1 tỷ đô la mà chính quyền đề xuất cắt giảm từ ngân sách của Cục Công viên Quốc gia.
Trong một cuộc phỏng vấn với NBC hồi đầu tháng này, Trump gợi ý rằng ông sẽ dành toàn bộ số tiền từ các vụ kiện này cho các tổ chức từ thiện. Nhưng bỏ qua lịch sử đầy tai tiếng của Trump về việc tuyên bố quyên góp từ thiện, việc lấy hàng tỷ đô la từ ngân sách nhà nước và chuyển chúng cho một nhóm các tổ chức từ thiện không được phân bổ cho mục đích đó lại đặt ra những vấn đề pháp lý và đạo đức riêng, và tuyên bố của Trump rằng những người nhận sẽ được “phê duyệt bởi chính phủ hoặc gì đó” không tạo được lòng tin. Ngay cả khi Trump quyên góp số tiền bồi thường cho từ thiện, điều đó cũng sẽ mang lại lợi ích tài chính cho ông ta bằng cách cho phép ông ta khấu trừ khoản bồi thường đó vào thuế.
Việc Trump vơ vét 10 tỷ đô la tiền mặt từ Sở Thuế vụ (IRS) là một thảm họa đạo đức, có khả năng sẽ khiến ông ta giàu hơn rất nhiều trong khi lại đẩy gánh nặng thuế khổng lồ lên vai người dân Mỹ, số tiền lẽ ra có thể được sử dụng để tài trợ cho các chương trình thực sự giúp đỡ người dân. Thay vào đó, Trump lại đang cố tình lợi dụng việc công khai hồ sơ thuế mà lẽ ra ông ta phải công khai ngay từ đầu.
