-Ngày 29 tháng 4 năm 1992 các cuộc bạo loạn có tính chũng tộc bùng bổ ở Thành phố Los Angeles, Mỹ. Nó chỉ kéo dài ba ngày. Nhưng, 55 người chết; 2.300 người bị thương; 1.100 nhà cửa bị đốt cháy, tổn thất trên 1 tỷ Mỹ Kim. Chỉ vì 4 người cảnh sát Mỹ Trắng đánh chết 1 người Mỹ Đen. Hàng ngàn người Mỹ gốc Phi Châu, gốc Latinos nổi dậy, nổi loạn trong vùng trung nam của thành phố, là một vùng nghèo nhứt của Los Angeles. Họ đập phá, thiêu rụi khu phố thương mại của người Đại Hàn bị buộc cho cái tội - là đã làm giàu nhờ ở đây nhưng sống ở nơi khác. Động lực bạo loạn cháy bùng lên từ những đống than ngún từ trước. Thống kê lúc bấy giờ ghi chỉ có 45% dân số người Da Đen có việc làm, và 771 cuộc sát nhân do băng đảng năm trước.
* Đối phó của Mỹ.
Một, ở một đất nước mà 40% dân chúng có súng trong nhà, chánh quyền dân chủ đại diện Mỹ không ngần ngại, tức khắc tung quân ra đối phó. Ngay buổi chiều đầu tiên của cuộc bạo loạn, cảnh sát tràn ngập lãnh thổ vùng xảy ra bạo loạn. 2.000 vệ binh quốc gia của tiểu bang được tung thêm vào tiếp viện-- quân phục, trang bị, đội hình tác chiến sẵn sàng. Quân hiện dịch của Liên bang -- trong trường hợp khẩn cấp cứu nguy dân tộc không cần được sự chuẩn thuận của Quốc Hội -- Tư Lịnh Tối Cao Quân lực là Tổng Thống Mỹ cũng sẵn sàng tăng viện khi có một tiếng yêu cầu của Thống đốc tiểu bang.
Hai, ngoài xã hội, mặt nỗi yên tĩnh trở lại ngay. Nhưng bên trong rất nhiều sửa chửa hàn gắn. Chánh quyền dân cử tăng cường quân số cho cảnh sát thêm 2.000 người, đạt mức kỷ lục 10.000 cảnh sát cho Los Angeles. Ưu tiên tuyển thêm người Mỹ gốc Phi Châu, tái cơ cấu thành nhiều đơn vị nhỏ linh động cao, và bố trí thường trực tại các khu vực nhậy cảm thường xảy ra mất trật tự. Tất cả cảnh sát viên bất cứ ở chức vụ nào đều cũng phải học khóa huấn luyện " nhận thức về chũng tộc" và " giao tế cộng đồng". Lưỡng Viện Quốc Hội Cali thông qua và Thống Đốc ban hành đạo luật " Bất Quá Tam", ba lần phạm tội coi như loại bỏ. Tòa án chiếu luật phải kêu án tối thiểu 25 năm tù - coi như ở tù chung thân -- dù chỉ tái phạm hai lần một tội nhẹ.
Ba, trong xã hội đen, dưới cây gậy của một cựu danh thủ túc cầu, Jim Brown, hai băng đảng anh cả trong thành phố Los, là băng Bloods ( Máu) và băng Crips (Què) nồi lại với nhau, nói chuyện phải quấy, " hòa đàm". Từ hai xung đột mỗi một tuần giảm xuống hai cuộc mỗi tháng. Và trong guồng máy bài trừ tội phạm có tổ chức, để đối phó với 1.400 dân băng đảng trong thành phố, chánh quyền phát huy một cơ chế hùng hậu và điêu luyện: 50 thẩm phán công tố chuyên chống tội phạm đường phố và 12 chương trình phòng chống ở các khu phức tạp, có phương tiện trợ cấp cho thanh niên phục hồi và có tiền thưởng cho công có đởm lược giúp chống tội phạm.
Bốn, còn các công dân hằng tâm hằng sản, các cơ quan đoàn thể công tư đồng nhiệm phụng sự xã hội, các nhà kinh doanh cùng quyền lợi kết họp lại với nhau trong chương trình " Tái Thiết Los Angeles" với một ngân quỹ là 1 tỷ rưỡi Đô. Trong 5 năm sau, số người Mỹ gốc Latinos làm chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh tăng lên gấp đôi. Nhưng hai người lãnh đạo, hành pháp là Thị Trưởng Tom Bradley, và tư pháp là chánh Biện lý Ira Reiner, sau cuộc khi dốc toàn tâm toàn lực chửa cho thành phố lhỏi cơn lửa hận tù chũng tộc, gác kiếm hồi hưu, nhường việc dân, chuyện thành phố lớn hàng thứ nhì của Mỹ lại cho lớp người mới, không tái ứng cử nhiệm kỳ mới. Lần đầu tiên một người Mỹ Da Đen, Willie Williams, được chỉ định làm Cảnh sát Trưởng Los Angeles. Ông đưa ra những thủ tục kiểm soát nghiêm nhặt những cảnh sát trên đường và tại hiện trường thi hành công vụ. 10 năm sau cuộc nổi dây bạo loạn, 77% cư dân Los Angeles thấy thành phố mến yêu của mình đã hoàn toàn vượt qua cơn thử thách, và 62% hài lòng việc làm của Cảnh sát Los Angeles.
Năm, phương châm hành động đối phó và hàn gắn cuộc bạo loạn của thành phố Los Angeles có thể tóm gọn trong ba chữ "R", là ba chữ tắt đầu của Mỹ: Repression ( trấn áp), Responsability,( trách nhiệm) Rehabilitation ( phục hồi) . Đó cũng là phương châm hành động để đối phó với cuộc nổi dậy từ sau cuộc chiến tranh Nội Chiến trong lịch sử Mỹ. Hầu như thành phố nào ở Mỹ khi có bạo loạn chủng tộc xảy ra, phương châm hành động có tính nguyên tắc đó thường được đem ra áp dụng.Thành phố lớn nhứt là New York đầu thập niên 1990 bạo loạn còn nghiêm trọng hơn ở Los Angles nữa. Dưới cây gậy chỉ huy của Thị Trưởng Giuliani và Cảnh sát Trưởng William Bratton và 50.000 công chức, với một ngân sách 2 tỷ 5 Đô, chánh quyền dân chủ đại diện của New York đã làm tội phạm giảm 63% và sát nhân giảm 70%. Mô thức 3 R cách này hay cách khác cũng được áp dụng.
Bảy và sau cùng, cũng như Mỹ, ngay khi các cuộc bạo loạn của thanh thiếu niên Pháp gốc Hồi Giáo xảy ra, cảnh sát Pháp đã được tung ra. Xe bị đốt hàng trăm chiếc mỗi đêm thì cảnh sát mỗi đêm cũng bắt hàng trăm người. Nhưng nhiều thầy bàn quá - tả lẫn hữu - tán ra tán vào nhiều quá. Vì lý do chánh trị. Thứ chánh trị giành nắm chánh quyền vì quyền lợi phe đảng hơn là quyền lợi người dân trong nghĩa vụ bảo vệ sinh mạng tài sản cho dân và nước Pháp nói chung. Nên Tổng Thống Pháp mãi đến ngày thứ 12 mới chánh thức họp Hội đồng Chánh Phủ và chánh thức ban hành tình trạng khẩn trương, tuyên bố an ninh trật tự là ưu tiên quốc gia hàng đầu trước hiện tình đất nước. Ủy quyền cho các tỉnh, thị trưởng ban hành tình trạng giới nghiêm để ổn định an ninh trật tự trong lãnh thổ trách nhiệm. Đồng thời chánh quyền trung ương cũng đưa ra một số biện pháp nâng đỡ người Pháp gốc Á rập nghèo, cụ thể như trợ cấp quỷ học nghề, miễn thuế cho các công ty mở ra trong vùng người Pháp Hồi giáo quần cư, xây thêm và sửasang các khu " chung cư xã hội" ở vùng ngoại ô Paris.
Cường độ bạo loạn giảm ngay nhưng chưa hay không chấm dứt; tính dến ngày thứ 14 bạo loạn đã len vào nội thành Paris dầu chánh quyến cố ngăn chận. Có người hay đùa nói TT Chirac chống Mỹ đánh quân khủng bố Hồi giáo cực đoan ở Trung Đông, bây giờ Hồi Giáo cực đoan đánh Pháp ngay trong nhà của Pháp.
Sở dĩ yên tĩnh chưa trở lại được ngay vì các chánh trị gia nhà nghề, các đảng phái cực tả, cực hữu, các nhà lý luận nói nhiều hơn làm, chưa đau cái đau đất nước suýt chia đôi vì nội chiến do nạn kỳ thị chũng tộc gây ra như Mỹ. Phe nào cũng muốn lợi dụng ngọn lửa hận thù chủng tộc để " làm bàn" chánh trị có lợi cho mình, cho phe đảng mình và có hại cho đối thủ và đối phương. Cuộc tranh đua chánh trị từ mục đích phục vụ cho dân chúng và Tổ Quốc Pháp đã lệch hướng thành cuộc tranh giành nắm chánh quyền của các lãnh tụ và các đảng phái.
An ninh, trật tự sẽ thực sự vãn hồi khi các chánh trị gia không phân biệt đảng phái, xu hướng tả hữu, các phe đảng ở Pháp trở thành một. Out of Many One, đoàn kết thống nhứt để trấn áp, dập tắt bạo loạn, là chuyện phải làm ngay. Mọi chuyện khác là chuyện anh em cùng một nhà, không khó giải quyết với nhau -- hạ hồi phân giải. Làm ngay để có an ninh trật tự. Có an ninh trật tự để du kích Hồi Giáo Cực đoan không xâm nhập vào tập thể người Pháp gốc Hồi giáo, để quân khủng bố chủ trương Thánh Chiến Hồi Giáo không bám rễ được ở nước Pháp. Nếu Hồi Giáo Cực đoan mê hoặc được những tráng niên Hồi Giáo cướp máy bay đâm vào Tháp Đối Mỹ như bom nguyên tử trong cuộc khủng bố 911 ở Mỹ, hay giáo điều hóa được những quân nổi dậy đặt chất nổ trong người, trong xe và cảm tử lao vào quân Mỹ ở Iraq để khủng bố Mỹ, thì việc vận dụng thanh thiếu niên Hồi Giáo ở Pháp khủng bố Pháp là điều không khó. đối với các tổ chức khủng bố quốc tế như Al Qaeda.
Gửi ý kiến của bạn
