Cuộc cách mạng ở nước Kyrgystan đã thành công. Ông tổng thống nếu nói theo danh từ chánh trị tự do, hay Ông Chủ tịch Nước nếu nói theo danh từ Cộng sản, đã tháo chạy, có lẽ sang Nga, sau khi hàng hàng lớp lớp dân chúng phá được rào, vượt qua quân phòng vệ phủ tổng thống, nhưng nghe đâu chỉ có một người chết thôi. Quốc Hội và lực lượng cách mạng đã thành lập được chánh phủ lâm thời để cai quản đất nước.
Thế là sau cuộc Cách mạng Nhung, do dân chúng Ba Lan và Nghiệp đoàn Đoàn kết kết họp đứng lên gỡ cục gạch nêm của cái vòm ghotique CS làm cả Đế quốc CS Liên xô và Đông Âu sụp đổ, cuộc cách mạng ở nước Kyrgystan này là cuộc cách mạng quét sạch tàn dư CS, thứ ba.
Người Pháp thích văn hoa nên nhiều báo Pháp dùng chữ Cách Mạng Hoa Hồng để chỉ cuộc lật đổ tàn dư CS ở Georgie cuối năm 2003, Cách mạng Cam ở Ukraine cuối năm 2004, và cách mạng ở Kyrgystan đầu năm 2005 này là cuộc Cách mạng Hoa Tulipes (tự điển Việt dịch theo âm của chữ Tàu là uất kim hương, dài 3 âm, hơi khó đọc, ít phổ thông hơn phiên âm thẳng từ chữ Pháp là tulipe hay chữ Anh tulip).
Kyrgystan là một tiểu bang thuộc Liên Bang sô viết CS trước đây ở vùng trung Á châu. Đó là một nước nhỏ dân số khoảng 5 triệu; Bắc giáp Kazakhstan ; Đông, Trung Cộng;Nam, Tajikstan ; và Tây, Uzbekistan . Nhưng vị trí chiến lược quan trọng nối Đông Phương với toàn vùng Trung Á; nên Mỹ và Nga đều có căn cứ quân sự. TT A. Akayev là người được đào tạo ở Liên xô cũ, đã giữ chức vụ này từ năm 1991 đến nay.
Cuộc Cách mạng Hoa Tulipes bắt đầu vào cuối tháng Hai năm nay, nguyên do chống gian lận bầu cử. Ban đầu biểu tình trong vòng trật tự. Nhà cầm quyền hứa hẹn đẩy đưa sẽ điều tra mọi cái "bất bình thường" của cuộc bầu cử. Cao trào cách mạng xảy ra khi người biểu tình chiếm được hai thành phố quan trọng ở Miền Nam. Phát ngôn viên của tổng thống lúc bấy giờ tuyên bố trên truyền hình, để tránh nội chiến có thể xảy ra nên sẵn sàng thảo luận việc điều hành đất nước bất cứ lúc nào. Dân biểu tình đòi thương lượng với Tổng Thống, Ông là người quyết định, chớ không phải với người đại diện. Nhà cầm quyền nhơn danh tránh nội chiến, hăm sẽ dùng võ lực để vãn hồi trật tự. Cảnh sát đàn áp và lùa người biểu tình ra khỏi cơ sở hành chánh mà dân chúng đã chiếm đóng mấy ngày trước. Dân chúng phản ứng mạnh hơn, tập trung đông hơn, quyết liệt hơn, đốt đồn cảnh sát, tái chiếm công sở ở Miễn Nam. Biểu tình lan rộng khắp nước, Nhưng điểm hẹn là thủ đô. Biểu tình dứt điểm vào Thứ Hai 24/ 3 trước Tòa Nhà Hành Pháp. Một diễn giả của lực lượng đối kháng đứng trên thùng xe hàng tuyên bố, "Mục đích chúng ta là đánh đưổi Akayev , chúng ta chiếm chánh quyền." Dân chúng phá rào, vượt qua quân phòng vệ vào trong, bắt hai bộ trưởng quốc phòng và an ninh, còn TT Akayev đã trốn chạy sang Nga hay Kazakhstan mất rồi.
Nguyên do bùng nổ cuộc biểu tình lật đổ cuộc bầu cử gian lận Quốc Hội. TT Akayev muốn có một Quốc Hội ủng hộ mình vì 7 tháng nữa là Ông hết nhiệm kỳ được chỉ định lại dù Ông đã làm tổng thống từ năm 1991 đến giờ, là đã hơn 14 năm. Cái bịnh tham quyền cố vị, chế độ đọc tài nào cũng có. Thậm chí nhiều lãnh tụ chết rồi vẫn còn bắt người sống dựng lăng mà thờ. Nhưng trong chế độ độc tài CS họ dàn dựng và lý luận theo thuật ngụy biện, mới nghe qua thì xuôi tay nhưng nghĩ lại vô cùng phi lý, vói những định đề sai dân chủ tập trung, đảng CS là đội tiên phong, để lãnh tụ đảng trở thành lãnh tụ suốt đời và đảng một mình cầm quyền toàn diện.
Vê đặc điểm của cuộc Cánh Mạng Hoa Tulipes ở Kyrgystan, Thứ nhứt, người ta thấy bên ngoài màu sắc Mỹ và Nga rất nhạt dù căn cứ quân sự nằm ngay trên đất ấy. Bên ngoài, Ngoại Trưởng Mỹ Rice chỉ nói "các diễn biến ở Kyrgystan có thể tốt"; chữ có thể gợi ý Mỹ lo ngại bất ổn ở vùng này sẽ tạo điều kiện cho những thành phần Hồi Giáo quá khích lợi dụng để chống Mỹ. Ý đó đã làm cho Mỹ trong thời hậu CS chỉ Mỹ dồn nỗ lực giúp các nước tách ra từ Liên xô cũ thuộc văn minh Tây Phương như Gerogie và Ukraine làm cách mạng phi cộng sản hóa nhiều hơn ở Trung Á.
Còn Nga cũng phản ứng dè dạt hơn ở Ukraine . Trong giai đoạn biểu tình dứt điểm chế độ hậu CS ở Kyrgystan, Ngoại Trưởng Nga Sergey Lavrov chỉ tuyên bố, "Chúng tôi khẳng định mối quan ngại sâu sắc về những hậu quả của những hành động nhằm đoạt lấy quyền lực bằng phương thức bất hợp pháp". Nhưng chính Liên Âu, Tổ chức An Ninh và Hợp Tác Âu châu (OSCE) là người cầm diêm hộp quẹt châm ngòi pháo, khi một quan sát viên tuyên bố cuộc bầu cử 27/2 không tuân thủ các nguyên tắc quốc tế. Và không bao lâu sau đó một thành phố quan trọng ở Miền Nam nỗi dậy biểu tình đòi hủy kết quả bầu cử và tổng thống phải tử chức.
Thứ hai màu sắc địa phương có nhưng không quyết định. Đúng hai thành phố nổi dậy khởi động cuộc cách mạng và âm ỉ khá lâu đều thuộc Miền Nam. Ngay ban đầu nhà cầm quyền đã lợi dụng sự kiện đó do lý do kêu gọi chấm dứt, tránh nội chiến, và lấy lòng quốc tế vì kỳ thị địa phương là điều con người hiểu biết ai cũng không muốn thấy xảy ra. Một chuyên viên Nga ở Moscow , Ô. Andrei Grozin , như bao người Nga muốn các cựu xô viết nằm trong quỹ đạo Nga, cho cuộc cách mạng "phản ảnh sự kình chống giữa người Nam và Bắc," viện lý do địa lý kinh tế của Kyrgystan, miền Bắc giàu hơn Miễn Nam. Nhưng trong cuộc biểu tình dứt điểm và khi phong trào cách mạng lan ra, người ta thấy cả người Bắc, Nam, Trung Kyrgystan đều có mặt.
Sau cùng, muốn hay không muốn , đây là cuộc cách mạng quốc gia, cuộc cách mạng dân chủ, hơn là cuộc cách mạng vì kỳ thị địa phương. Màu sắc và chất lượng dân tộc đậm nét. Như đã thấy Nga, Mỹ dù có căn cứ quân sự như không thấy dấu chỉ can dự nào. Và Trung Cộng ở kế một bên cũng vậy. Và Hồi Giáo có ảnh hương vùng này cũng không thấy nói tới. Tóm lại người dân Kyrgystan làm cuộc cách mạng của mình, do mình, vì mình trong nỗ lực làm chủ vận mạng đất nước. Đáng nhận một bó đầy hoa hồng Georgie, chung với hoa tulipes của Kyrgystan , có thắt nơ nhung Balan màu Cam của Ukraine do Nữ Thần Tự Do Dân Chủ của Nhân Loại đích thân đến tăïng.
Gửi ý kiến của bạn
