Không ít người ngạc nhiên về kết quả thăm dò dân ý của USA Today- CNN-Gallup làm trên người Mỹ trầm lặng, được công bố đầu tuần 16-22 tháng 11 này. Ngạc nhiên vì suốt trong 6 tháng qua, tin tức, ý kiến trên truyền thông đại chúng đa số ồn ào bất lợi cho TT Bush. Tin Iraq hàng ngày máu đổ thịt rơi rỉ rả trên màn ảnh truyền hình trong giờ ăn tối của gia đình Mỹ. Tin tức kinh tế thất nghiệp dài dài tỉ tê nơi hãng xưỏng Mỹ, trừ tin một tin mới đây, kinh tế phục hồi, tỷ lệ cao hơn trước cuộc khủng bố 911. Đảng Dân Chủ đối lập tại Quốc Hội và 9 chuẩn ứng cử viên Dân chủ khắp nước Mỹ tới tấp than nghèo kể khổ tưỏng như nếu TT Bush còn ở một nhiệm kỳ nữa trẻ em Mỹ sẽ đói nhăn răng, người già Mỹ sẽ chết không kịp nói vì thiếu thầy, thiếu thuốc, phụ nữ Mỹ bị ra lịnh ép phải bụng mang dạ chữa dù không muốn có con. Trong khi đó những bè bạn, phe đảng của TT Bush giàu cười hô hố sẽ được giàu thêm nhờ biện pháp giảm thuế của chánh quyền Bush đại diện cho giai cấp giàu ở Mỹ.
Nhưng con số im như nấm mộ lạnh và vô tư như không hồn của cuộc thăm dò nói trên, tự nó nói ngược lại. Người ta không tin một tờ báo đứng giữa như USA Today, một hãng truyền hình nổi danh như CNN, cũng như Viện Gallup thăm dò xã hội học lâu đời của Mỹ lai bán rẻ uy tín của mình, và bị bộ tham mưu bầu cử của TT Bush mua chuộc để phản bội độc giả, khán thính giả, và quần chúng nhân dân Mỹ. Kết quả phối họp thăm dò của ba cơ sở ấy cho thấy TT Bush vẫn còn được 54% người được hỏi đồng ý về cách điều hành việc nước, chuyện dân. Nói khác, một cách đại tổng 54% người Mỹ cho Ô. Bush là người làm nhiệm vụ tổng thống nói chung, có kết quả. Phân tích bản thăm dò theo phạm trù sẽ soi sáng rõ hơn. Về tính đảng, 9 trên 10 người theo đảng Cộng Hoà đồng ý việc làm của TT Bush; 5 trên 10 người Độc lập, không theo đảng nào, cũng cho TT Bush làm dược việc ltrong cương vị tổng thống Mỹ. 1 người trên 4 theo đảng Dân Chủ cho TT Bush làm dúng vai trò tổng thống. Cộng chung ý kiến của số người này, TT Bush được 54% số điểm phê tốt. Về giới tính, dù TT Bush bị vẽ vời như kẻ thù chống lại nữ quyền, TT Bush qua thăm dò cũng đước 51% phụ nữ đồng ý Oâng là một tổng thống làm tròn trách nhiệm. Về tuổi tác, dù người ta than đại học và sinh viên tăng học phí tăng, bị giảm tài trợ, chương trình giáo dục Không Bỏ Trẻ Em Tụt Hậu của TT Bush chỉ lợi cho trẻ em khu nhà giàu các học khu giàu, khen Cựu Thống đốc Howard Dean như thần tượng của thanh niên sinh viên với nhiều cảnh màu rất đẹp. Dean được sinh viên ái mộ bao vây, coi như Ô. Dean đã bỏ lá phiếu lớp trẻ vào túi rồi-kết quả thăm dò cho thấy khác. Thanh niên Mỹ từ 18 đến 29 tuổi là những người ủng hộ TT Bush mạnh nhứt, tỷ lệ lên đến tới 57%. Về thái độ, hình ảnh của TT Bush trên truyền thông là một đảng viên Cộng Hoà Cực Hữu, cực kỳ Bảo Thủ, nhưng 51% số người có lập trường ôn hoà được hỏi ủng hộ TT Bush như một tổng thống làm được việc. Về thành phần giàu nghèo, TT Bush bị mô tả như là công cụ của giai tầng lớp giàu và kẻ thù của người nghèo - không lợi tức, lợi tức thấp hay lợi tức trung bình. Nhưng kết quả thăm dò cho thấy 54% số người có đồng lương năm từ 30 đến 40 ngàn ủng hộ TT Bush cũng như 58% số người có đồng lương năm từ 75 ngàn trở lên vậy. Tỷ lệ người giàu ủng hộ TT Bush không hơn người nghèo bao nhiêu, sai biệt chỉ 4% thôi.
Với tỷ lệ nói chung được 54% dân chúng ủng hộ, Đối Lập chưa đủ sức và lý do để xử giảo sinh mạnh chánh trị TT Bush được, theo kiểu Cowboy Texas, thọc cổ đối phương vào dây thòng lọng treo trên nhánh cây, quất ngựa cho chạy. Lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ đã từng chứng minh, chưa có một tổng thống nào tái ứng cử mà rớt nếu 50% hay nhiều hơn số lượng dân chúng còn ủng hộ ông ấy trong khi ra tái ứng cử nhiệm kỳ 2. Thân phụ TT Bush này, ra tái ứng cử nhiệm kỳ 2, rớt thua Ô. Clinton; lúc bấy giờ tỷ lệ nhân dân ủng hộ Ô. Bush cha chỉ đạt lúc cao nhứùt 40%, lúc thấp nhứt ø 30%. TT Jimmy Carter thất cử nhiệm kỳ 2, tỷ lệ ủng hộ của nhân dân cũng khoảng đó. Trái lại TT Clinton thắng cử nhiệm kỳ 2, hơn Ô. Bob Dole; lúc bấy giờ tỷ lệ ủng hộ của nhân dân đối với TT Bush lúc thấp nhứt vẫn là 50%.
Còn chưa đầy 1 năm nữa là đến ngày bầu cử Tổng thống Mỹ, kinh nghiệm lịch sử bầu cử buộc TT Bush nhứt định phải đặc biệt chú ý đến tỷ lệ dân chúng ủng hộ. Bây giờ là 54%, phải giữ làm sao cho tỷ lệ ấy không xuống thấp dưới khoảng bốn mươi ngoài. Mức báo nguy của TT Bush là 50%. Có một vài triệu chứng tốt cho Oâng trong hai vấn đề gay góc nhứt trong nhiệm kỳ tổng thống này của Oâng: kinh tế và Chiến tranh Iraq. Nhưng kinh tế mấy tháng sau này bắt đầu phục hồi nên số người ủng hộ TT Bush từ 42% mấy tháng trước, nay trong thăm dò đã thấy tăng lên được 47%. Chiến tranh Iraq, TT Bush đã được sự ủng hộ tương đối của quốc tế, Hội nghị Madrid hứa góp 33 tỷ bình định tái thiết và một số quân để Mỹ có thể giảm số quân. Tỷ lệ ủng hộ Ôâng Bush về ngoại giao trước đó chỉ có 45% nhưng sau theo thăm dò lên được 46%. Chỉ tăng được 1% thôi, điều đó nhắc Oâng phải có hành động cải thiện. Có lẽ vì vậy TT Bush đã triệu hồi Ô. Bremer về và giao cho thực hiện nhanh chương trình mới, Mỹ giao quyền nhanh cho người Iraq, trong vòng 6 tháng.
Điều người Mỹ gốc Việt có thể rút kinh nghiệm nơi quê hưong mới và nơi những người Mỹ cũøng là công dân, là cử tri Mỹ như mình nhưng sống ở Mỹ lâu hơn. Người Mỹ ấy chịu nghe, nhìn, đọc kỹ tin tức, ý kiến quá thừa mứa, quá ồn ào của truyền thông đại chúng. Nhưng người Mỹ biết chọn lọc, bỏ ra những thiên kiến, định kiến, đứng bên ngoài và bên trên những tuyên truyền chánh trị phe phái, và dành cho mình quyền nhận định riêng tư, để đi đến một kết luận tối hậu của mình. Đó là sựï thực thà triết học.
Nhưng con số im như nấm mộ lạnh và vô tư như không hồn của cuộc thăm dò nói trên, tự nó nói ngược lại. Người ta không tin một tờ báo đứng giữa như USA Today, một hãng truyền hình nổi danh như CNN, cũng như Viện Gallup thăm dò xã hội học lâu đời của Mỹ lai bán rẻ uy tín của mình, và bị bộ tham mưu bầu cử của TT Bush mua chuộc để phản bội độc giả, khán thính giả, và quần chúng nhân dân Mỹ. Kết quả phối họp thăm dò của ba cơ sở ấy cho thấy TT Bush vẫn còn được 54% người được hỏi đồng ý về cách điều hành việc nước, chuyện dân. Nói khác, một cách đại tổng 54% người Mỹ cho Ô. Bush là người làm nhiệm vụ tổng thống nói chung, có kết quả. Phân tích bản thăm dò theo phạm trù sẽ soi sáng rõ hơn. Về tính đảng, 9 trên 10 người theo đảng Cộng Hoà đồng ý việc làm của TT Bush; 5 trên 10 người Độc lập, không theo đảng nào, cũng cho TT Bush làm dược việc ltrong cương vị tổng thống Mỹ. 1 người trên 4 theo đảng Dân Chủ cho TT Bush làm dúng vai trò tổng thống. Cộng chung ý kiến của số người này, TT Bush được 54% số điểm phê tốt. Về giới tính, dù TT Bush bị vẽ vời như kẻ thù chống lại nữ quyền, TT Bush qua thăm dò cũng đước 51% phụ nữ đồng ý Oâng là một tổng thống làm tròn trách nhiệm. Về tuổi tác, dù người ta than đại học và sinh viên tăng học phí tăng, bị giảm tài trợ, chương trình giáo dục Không Bỏ Trẻ Em Tụt Hậu của TT Bush chỉ lợi cho trẻ em khu nhà giàu các học khu giàu, khen Cựu Thống đốc Howard Dean như thần tượng của thanh niên sinh viên với nhiều cảnh màu rất đẹp. Dean được sinh viên ái mộ bao vây, coi như Ô. Dean đã bỏ lá phiếu lớp trẻ vào túi rồi-kết quả thăm dò cho thấy khác. Thanh niên Mỹ từ 18 đến 29 tuổi là những người ủng hộ TT Bush mạnh nhứt, tỷ lệ lên đến tới 57%. Về thái độ, hình ảnh của TT Bush trên truyền thông là một đảng viên Cộng Hoà Cực Hữu, cực kỳ Bảo Thủ, nhưng 51% số người có lập trường ôn hoà được hỏi ủng hộ TT Bush như một tổng thống làm được việc. Về thành phần giàu nghèo, TT Bush bị mô tả như là công cụ của giai tầng lớp giàu và kẻ thù của người nghèo - không lợi tức, lợi tức thấp hay lợi tức trung bình. Nhưng kết quả thăm dò cho thấy 54% số người có đồng lương năm từ 30 đến 40 ngàn ủng hộ TT Bush cũng như 58% số người có đồng lương năm từ 75 ngàn trở lên vậy. Tỷ lệ người giàu ủng hộ TT Bush không hơn người nghèo bao nhiêu, sai biệt chỉ 4% thôi.
Với tỷ lệ nói chung được 54% dân chúng ủng hộ, Đối Lập chưa đủ sức và lý do để xử giảo sinh mạnh chánh trị TT Bush được, theo kiểu Cowboy Texas, thọc cổ đối phương vào dây thòng lọng treo trên nhánh cây, quất ngựa cho chạy. Lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ đã từng chứng minh, chưa có một tổng thống nào tái ứng cử mà rớt nếu 50% hay nhiều hơn số lượng dân chúng còn ủng hộ ông ấy trong khi ra tái ứng cử nhiệm kỳ 2. Thân phụ TT Bush này, ra tái ứng cử nhiệm kỳ 2, rớt thua Ô. Clinton; lúc bấy giờ tỷ lệ nhân dân ủng hộ Ô. Bush cha chỉ đạt lúc cao nhứùt 40%, lúc thấp nhứt ø 30%. TT Jimmy Carter thất cử nhiệm kỳ 2, tỷ lệ ủng hộ của nhân dân cũng khoảng đó. Trái lại TT Clinton thắng cử nhiệm kỳ 2, hơn Ô. Bob Dole; lúc bấy giờ tỷ lệ ủng hộ của nhân dân đối với TT Bush lúc thấp nhứt vẫn là 50%.
Còn chưa đầy 1 năm nữa là đến ngày bầu cử Tổng thống Mỹ, kinh nghiệm lịch sử bầu cử buộc TT Bush nhứt định phải đặc biệt chú ý đến tỷ lệ dân chúng ủng hộ. Bây giờ là 54%, phải giữ làm sao cho tỷ lệ ấy không xuống thấp dưới khoảng bốn mươi ngoài. Mức báo nguy của TT Bush là 50%. Có một vài triệu chứng tốt cho Oâng trong hai vấn đề gay góc nhứt trong nhiệm kỳ tổng thống này của Oâng: kinh tế và Chiến tranh Iraq. Nhưng kinh tế mấy tháng sau này bắt đầu phục hồi nên số người ủng hộ TT Bush từ 42% mấy tháng trước, nay trong thăm dò đã thấy tăng lên được 47%. Chiến tranh Iraq, TT Bush đã được sự ủng hộ tương đối của quốc tế, Hội nghị Madrid hứa góp 33 tỷ bình định tái thiết và một số quân để Mỹ có thể giảm số quân. Tỷ lệ ủng hộ Ôâng Bush về ngoại giao trước đó chỉ có 45% nhưng sau theo thăm dò lên được 46%. Chỉ tăng được 1% thôi, điều đó nhắc Oâng phải có hành động cải thiện. Có lẽ vì vậy TT Bush đã triệu hồi Ô. Bremer về và giao cho thực hiện nhanh chương trình mới, Mỹ giao quyền nhanh cho người Iraq, trong vòng 6 tháng.
Điều người Mỹ gốc Việt có thể rút kinh nghiệm nơi quê hưong mới và nơi những người Mỹ cũøng là công dân, là cử tri Mỹ như mình nhưng sống ở Mỹ lâu hơn. Người Mỹ ấy chịu nghe, nhìn, đọc kỹ tin tức, ý kiến quá thừa mứa, quá ồn ào của truyền thông đại chúng. Nhưng người Mỹ biết chọn lọc, bỏ ra những thiên kiến, định kiến, đứng bên ngoài và bên trên những tuyên truyền chánh trị phe phái, và dành cho mình quyền nhận định riêng tư, để đi đến một kết luận tối hậu của mình. Đó là sựï thực thà triết học.
