Giải Pháp Cho Iraq
Thay vì để trai cò mổ nhau ngư ông hưởng lợi, Mỹ đã tự đem mỡ cọp đến miệng mèo. Các nhà lãnh đạo Mỹ đã phạm phải những sai lầm tai hại về sách lược ngay từ đầu khi đem quân đánh Iraq, sai lầm chiến lược đưa đến những sai lầm chiến thuật. Thật ra Tổng Thống Bush đã có ý muốn đánh Iraq ngay sau khi tựu chức. Trong bài diễn văn tình trạng liên bang đầu tiên trước Quốc Hội, TT Bush đã gọi đích danh ba nước Iran, Iraq và Bắc Hàn là "Trục" Tam Ác. Chữ "Trục" ở đây có ý nghĩa đặc biệt, nó gợi ý đến việc Mỹ đã từng lãnh đạo đồng minh đánh tan Trục bộ ba Đức Ý Nhật trong Thế chiến II, và ông Bush cũng sẽ lãnh đạo đồng minh diệt trừ Tam Ác như thời trước. Đây là một lý tưởng thật cao đẹp.
Ông Bush đã nói đến Tam Ác thời nay chỉ vài tháng sau khi xẩy ra vụ khủng bố 9/11. Khi đến thăm cảnh tàn phá ở hai tòa nhà chọc trời tại New York, ông lớn tiếng thề sẽ truy nã bắt sống hay chết bọn khủng bố, dân chúng cả nước đã hoan hô ông nhiệt liệt. Đến cuối năm ông ra lệnh cho quân đội Mỹ đánh thẳng vào Afghanistan phá tan chế độ Taliban, đây là lúc khí thế của ông lên cao nhất, ông được 90% dân chúng Mỹ ủng hộ. Chưa có ông Tổng Thống nào được lòng dân như vậy sau khi tựu chức. Ông Bush hăng say nêu cao lý tưởng diệt Tam Ác cũng là đã biết chọn đúng thời cơ.
Lúc này nhân dịp cuộc bầu cử năm nay đã qua, chúng tôi muốn ghi nhận một điểm như sau: Tổng Thống Bush cũng như đảng Cộng Hòa của ông có khuynh hướng bảo thủ nên thường đặt nặng vấn đề lý tưởng, còn đảng Dân Chủ có khuynh hướng tự do phóng khoáng nên thường đặt nặng vấn đề thực tế. Có lý tưởng là tốt, nhưng đưa lý tưởng lên quá cao là nguy hiểm. Bởi vì khi lý tưởng được đặt quá cao, nó thường đưa đến cao ngạo. Và cao ngạo là mẹ của sai lầm. Lý tưởng cần phải được quân bình với thực tế. Đây là điều tối quan trọng cho mọi sách lược chiến tranh.
Về cuộc chiến tranh Iraq hiện nay, câu hỏi đặt ra trước tiên là tại sao trong ba anh Ác, TT Bush chọn anh Ác Iraq đánh trước" Lý do có nhiều, nhưng diệt trừ khủng bố có lẽ là chính. Vì thế TT Bush đã nâng cấp mục tiêu lý tưởng cao hơn nữa. Đó là làm thay đổi hẳn nguyên trạng phức tạp Trung Đông từ sau Thế Chiến với cuộc xung đột Do Thái-Ả Rập và nạn Hồi giáo quá khích, để dân chủ hóa toàn thể vùng dầu lửa này. Khởi đầu khi Tổng Thống Bush ra lệnh tấn công Iraq, lý do đưa ra là tại Saddam Hussein có vũ khí giết người hàng loạt, có chương trình làm bom nguyên tử và liên kết với khủng bố. Những lý do đó không đúng vì tình báo đã đưa tin sai. Đây là điều đáng ngại. Nếu ông Bush coi đánh Iraq là một bộ phận của cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố, vũ khí quan trọng nhất để đánh khủng bố là tình báo. Bây giờ rõ ràng là tình báo Mỹ yếu thì làm sao đánh nổi"
Nhưng Mỹ vẫn đánh Iraq có lẽ vì các nhà lãnh đạo chiến tranh thấy đánh Iraq quá dễ, Mỹ là siêu cường đệ nhất thế giới, làm sao không đánh thắng một con gà què như chế độ Saddam Hussein ở một nước nhỏ chỉ có hơn 24 triệu dân" Vì tự hào và cao ngạo, có lẽ người ta đã say men chiến thắng trước khi đánh mà quên mất một vấn đề then chốt: đánh thắng rồi thì sao" Mục tiêu chiến lược của chính phủ Mỹ là lật đổ chế độ độc tài để xây dựng cho dân Iraq một chế độ tự do dân chủ. Với mục tiêu đó, dân Iraq bao lâu bị nằm trong gông cùm của nạn độc tài, tất sẽ phải reo hò mừng rỡ nghênh đón quân Mỹ và chỉ trong thời gian ngắn, chế độ tự do dân chủ Iraq sẽ thành hình, quân đội Mỹ sẽ sớm hoàn thành nhiệm vụ để ra về. Thế nhưng lý tưởng không thành vì thực tế lại khác.
Thực tế là ngày nay không nước nào có thể nào đem quân đi đánh một nước khác với danh nghĩa giúp cho dân ở đó xây dựng dân chủ. Iraq là một nước bị phân hóa từ cả thế kỷ nay, phân hóa sắc tộc, phân hóa tôn giáo. Sự phân hóa đó chỉ nằm im dưới chế độ thực dân Anh thời trước và dưới các bàn tay sắt cai trị của các vua chúa hay độc tài bạo ngược. Nay quân Mỹ tiến vào đó, dù có mục tiêu cao đẹp hay thiện chí đến mấy, nạn phân hóa cũng bùng lên với bạo lực vô cùng tàn độc vì sự xâm nhập của khủng bố. Quân đội Mỹ bị gán cho nhãn hiệu quân chiếm đóng, trong khi Sun-ni và Shi-a giết lẫn nhau dân chúng chết oan, nhưng họ lại oán hận sự có mặt của người Mỹ. Và đến đây Mỹ đã lâm vào thế sai lầm chiến thuật.
Quân đội Mỹ rất anh hùng, Thủy Quân Lục Chiến Mỹ giỏi nhất thế giới, võ trang hùng hậu. Nhưng đó là quân đội chính quy để đánh các trận quy ước có kẻ thù hiện rõ, có trận tuyến phân minh, chớ không phải đánh du kích lẩn vào dân hay đánh kẻ thù vô hình như quân khủng bố. Một quân đội hùng mạnh, được huấn luyện và trang bị để đánh lớn, bây giờ phải đánh nhỏ, làm công việc tuần tiễu di chuyển lẻ loi để bị bắn tỉa, đánh lén mà không thể nào dùng toàn lực đánh vào nơi kẻ thủ ẩn núp, vì đó là nhà của dân chúng. Nếu Thế chiến II đã đi vào quá khứ, cuộc chiến tranh lạnh sau đó cũng đã cho thấy một điều tối kỵ là nước lớn chớ nên nhẩy vào một nước có nạn nội chiến để lãnh đủ tai ương, chỉ nên đứng ngoài nhìn vào để chờ cơ hội theo kiểu bình an ngồi trên núi xem các con cọp dữ giết lẫn nhau.
Bây giờ Mỹ đã chót có mặt ở Iraq, làm thế nào để rút ra" Ngay sau cuộc bầu cử, một Ủy ban nghiên cứu sách lược Iraq đã thành hình, Chủ tịch là ông James Baker, cựu Ngoại trưởng dưới thời ông Bush cha làm Tổng Thống, và đồng Chủ tịch là ông Lee Hamilton cựu dân biểu đảng Dân Chủ từ Indania. Ủy ban này sẽ điều tra và nghiên cứu để đến cuối tháng 12 sẽ có đề nghị đưa ra Quốc hội mới do đảng Dân Chủ nắm đa số. Sách lược mới nên đứng giữa hai xu thế cực đoan hiện nay. Một là phe cứng rắn đảng Dân Chủ đòi phải có kế hoạch rút quân nhanh từng phần bắt đầu trong vòng 4 hay 6 tuần lễ tới. Hai là phe cứng rắn đảng Cộng Hòa đòi tăng thêm quân Mỹ ở Iraq cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ. Chúng tôi nghĩ mấu chốt căn bản của sách lược là phải gây chia rẽ kẻ thù của Mỹ ở ngoài Iraq, thay vì làm cho họ ngồi lại với nhau.
Gửi ý kiến của bạn
