THÔNG CÁO BÁO CHÍ LÀM TẠI PARIS NGÀY 21.5.2003
Hai Dân biểu Paulo Casaca và Olivier Dupuis nói về Quyết nghị của Quốc hội Âu châu tố cáo Việt Nam vi phạm tự do ngôn luận và tự do tôn giáo.
Lời giới thiệu : Ngày 15.5 vừa qua Quốc hội Âu châu đã ra Quyết nghị tố cáo Nhà cầm quyền Hà Nội vi phạm tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, cũng như yêu sách trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị. Nhân dịp này nhà văn, nhà báo Ỷ Lan phỏng vấn hai Dân biểu Quốc hội Âu châu, là ông Paulo Casaca thuộïc Đảng Xã hội và ông Olivier Dupuis thuộc Đảng Cấp tiến Liên quốc Hợp đoàn. Bài phỏng vấn này đã được Đài Á châu Tự do phát về Việt Nam qua 2 chương trình 21 giờ tối 19.5 và 6 giờ 30 sáng 20.5.2003. Xin ghi lại dưới đây cuộc phỏng vấn ấy. Ngoài ra cũng loan tải bài viết của bình luận gia Trần Phổ Minh về "Cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang sẽ đem lại gì mới mẻ trong tiến trình Dân chủ hóa Việt Nam".
PTTPGQT
Vào chiều ngày 15.5 vừa qua, sau một cuộc bàn thảo sôi nổi và hào hứng, Quốc hội Âu châu đã đồng thanh thông qua Quyết Nghị tố cáo Nhà cầm quyền Hà Nội đàn áp tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do báo chí, và yêu sách trả tự do cho tất cả các tù nhân vì chính kiến, đặc biệt trả tự do cho Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, Hòa thượng Thích Quảng Độ, Linh mục Nguyễn Văn Lý, và phục hồi quyền sinh hoạt cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cùng các Giáo hội chưa được công nhận.
Bản Quyết Nghị đã được các chính đảng lớn hậu thuẫn và ký tên đệ trình. Đó là các Đảng Bình dân Âu châu và Dân chủ Âu châu, Đảng Xã hội Âu châu, Đảng Tự do, Dân chủ và Cải cách Âu châu, Đảng Xanh và Liên minh Tự do Âu châu, Liên đoàn Tả phái Thống nhất (trong số có Đảng Cộng sản) và Tả phái Xanh Bắc Âu, Đảng Âu châu Dân chủ và Tương dị. Hầu như đa số tuyệt đối trên sáu trăm dân biểu thông qua, ngoại trừ 4 phiếu chống.
Qua Quyết Nghị này, Quốc hội Âu châu đặc biệt lưu tâm đến các nhà tôn giáo ly khai nổi danh như Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, bị quản chế từ 21 năm qua, Hòa thượng Thích Quảng Độ, vị lãnh đạo cao cấp thứ hai của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, bị "quản chế hành chính" hai năm vừa qua vì tung Lời Kêu gọi cho Dân chủ Việt Nam, Linh mục Nguyễn Văn Lý bị kết án 15 năm tù, cũng như giới người Thượng theo Thiên chúa giáo ở Tây nguyên.
Quốc hội Âu châu cũng quan tâm đến sự kiện đổi trắng thay đen của Nhà cầm quyền Việt Nam, một mặt đàn áp quy mô các tự do ngôn luận, qua cuộc bắt bớ các ông Phạm Quế Dương và Trần Khuê cuối năm 2002 và Nguyễn Đan Quế hôm 17.3 năm nay, mặt khác thì phô trương cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang đi chữa bệnh ở Hà Nội. Bản Quyết nghị tấn công vào các cuộc lên án bừa bãi dựa vào cái gọi là "an ninh quốc gia", vào Nghị định 31/CP về "quản chế hành chính", vào Nghị định 18.6 năm ngoái. Nghị định này cấm dân chúng xem các kênh truyền hình ngoại quốc phát qua vệ tinh, hay Dự luật chống biểu tình, với biết bao văn kiện pháp-luật-hóa cuộc đàn áp và những hành xử tùy tiện.
Quyết Nghị của Quốc hội Âu châu được thông qua và công bố hai ngày sau cuộc công bố tại Hoa Thịnh Đốn bản Phúc trình của Ủy hội Hoa Kỳ Bảo vệ Tự do Tôn giáo trên Thế giới hôm 13.5. Phúc trình của Ủy hội Hoa Kỳ xác định "Tình hình tự do tôn giáo vốn đã xấu nay càng tồi tệ hơn" kể từ sau ngày ký kết Thương ước song phương Mỹ Việt. Không những chứng xác bằng tài liệu và dữ kiện về các cuộc đàn áp tôn giáo quy mô tại Việt Nam, Ủy hội Hoa Kỳ còn tích cực đề xuất với Chính phủ Hoa Kỳ áp dụng những biện pháp chế tài.
Trong bối cảnh nào Quốc hội Âu châu ra Quyết nghị tố cáo" Chúng tôi tìm hiểu qua cuộc phỏng vấn hai Dân biểu Paulo Casaca và Olivier Dupuis.
Ỷ Lan : Thưa Dân biểu Paulo Casaca, một Quyết Nghị khẩn cấp vừa được Quốc hội Âu châu thông qua. Nhân danh Đảng Xã hội ông đã hỗ trợ Quyết nghị này. Xin ông cho biết Quyết nghị đã được thông qua như thế nào "
Paulo Casaca : Quyết nghị hầu như được đa số biểu quyết, chỉ có 4 phiếu chống. Tôi không biết các người chống này là ai. Nhưng đa số các nhóm chính trị đều hậu thuẫn Quyết nghị. Chúng tôi đã trọn vẹn lấy chung một lập trường. Chúng tôi, những người theo đảng Xã hội, tham gia hết mình cho cuộc vận động mang lại tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam. Chúng tôi công nhận rằng có vài bước tích cực vừa khởi động gần đây, như cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng và Nhà lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Tuy nhiên, điều này chưa đủ thuyết phục chúng tôi về một tiến trình vững chắc nhằm cải thiện nhân quyền tại Việt Nam. Chúng tôi nghĩ rằng Việt Nam còn phải làm nhiều điều để chứng minh rằng nước này chuyển động theo quá trình cải thiện.
Ỷ Lan : Thưa ông, Quyết nghị nói lên điều gì " Những điểm chính mà Quyết nghị đề cập là gì theo ý ông "
Paulo Casaca: Tôi thấy Quyết nghị này rất hoàn hảo. Một Quyết nghị lớn rộng kêu gọi chính quyền Việt Nam tôn trọng nhân quyền trên một loạt vấn đề. Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc khủng bố các cộng đồng tôn giáo, sự đe dọa cho tự do tôn giáo là những nét tiêu biểu của tình hình Việt Nam, đặc biệt là sự khủng bố đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Giáo hội Tin Lành tại gia, v.v... Chúng tôi cũng nêu bật sự kiện người Thượng theo Thiên chúa giáo bị chính quyền đàn áp, và cảnh ngộ khốn khó của giới nông dân bị cướp đất. Chúng tôi cũng nói lên sự quan tâm đối với giới nhà báo không được tự do hành nghề, không được tự do viết lách, và về cuộc đàn áp những người sử dụng Internet để nói lên quan điểm của họ, và việc cấm dân theo dõi các kênh truyền hình ngoại quốc phát qua vệ tinh. Tất cả các điểm này đúc kết thành Quyết nghị. Chúng tôi đặc biệt yêu cầu Ủy hội Âu châu củng cố điều 1 trong Hiệp ước Hợp tác Kinh tế giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam về việc tôn trọng các quyền dân sự và chính trị. Chúng tôi thực tình muốn thấy sự tiến bộ trong việc tôn trọng này. Nếu không, thì chúng tôi sẽ đặt vấn đề xét lại Hiệp ước ấy, cũng như xét lại vị trí của Âu châu đối với Việt Nam.
Ỷ Lan : Thưa ông Paulo Casaca, xin được hỏi một câu cuối cùng và câu này hơi có tính cách riêng tư. Ông là người Bồ Đào Nha, cách đây không lâu lắm, vì sự kiện xẩy ra vào năm 1974. Thời đó Bồ Đào Nha còn dưới quyền thống trị của chế độ độc tài. Nhờ cuộc cách mạng bất bạo động, gọi là cuộc Cách mạng Hoa Cẩm chướng, chế độ độc tài bị phá đổ để nền dân chủ đa nguyên ra đời tại Bồ Đào Nha. Từ kinh nghiệm ấy, ông có thể gửi một thông điệp gì cho nhân dân Việt Nam, là khối nhân dân đang ước vọng chuyển hóa ôn hòa từ một chế độ độc đảng sang một thể chế đa nguyên, đa đảng và dân chủ tại Việt Nam "
Paulo Casaca : Đúng quá, chị lấy một ví dụ rất có ý nghĩa. Đây là một kinh nghiệm sống để lại trong tôi ấn tượng sâu đậm. Thời đó tôi còn trẻ, mới có 16 tuổi thôi. Kinh nghiệm này là một minh chứng cho thấy rằng một chế độ độc tài già 48 năm, mà hết 40 năm dưới cùng một chế độ, vẫn có thể bị lật đổ, dù bị thống trị dài lâu như thế, dù trải qua biết bao lần tuyệt vọng. Chúng tôi đã minh chứng rằng, mọi sự đều có thể tác thành, rằng tự do có thể giành lấy bằng con đường bất bạo động. Đây là điều quan trọng. Đương nhiên, chúng tôi được quốc tế hậu thuẫn, điều đó chúng tôi không bao giờ quên. Theo tôi, hậu thuẫn chính trị, hậu thuẫn quốc tế là điều chủ yếu tuyệt đối. Nhưng chính yếu vẫn là ở trong nước, nơi đang phải đối đầu với tình trạng thiếu dân chủ, như ngày nay ở Việt Nam. Nó đòi hỏi rất nhiều kiên trì, rất nhiều dũng lược, nhưng không có gì là không làm được. Không lâu lắm đâu, thời gian sẽ đến và chúng ta chứng kiến một nước Việt Nam tự do và dân chủ. Tôi tuyệt đối tin tưởng điều đó.
Ỷ Lan : Cám ơn Dân biểu Casaca.
Sau đây là cuộc phỏng vấn Dân biểu Olivier Dupuis :
Ỷ Lan : Xin chào Dân biểu Olivier Dupuis và cám ơn ông đã nhận trả lời phỏng vấn của Đài Á châu Tự do. Quốc hội Âu châu đã ra nhiều Quyết nghị về vấn đề Việt Nam, theo ông thì Quyết nghị hôm nay có đặc điểm gì"
Olivier Dupuis : Quyết nghị hôm nay rất... rất... rất... hữu hảo, hơn tất cả các Quyết nghị trước đây về vấn đề Việt Nam. Chính tôi nhấn mạnh điều này trong phiên khoáng đại trước Quốc hội. Bản Quyết nghị khá toàn hảo bởi vì chính xác và tràn đầy dữ kiện. Quyết nghị đưa ra những trường hợp cụ thể, đặc biệt có vấn đề tự do tôn giáo, tình trạng của các Hòa thượng Thích Huyền Quang và Thích Quảng Độ, nhưng cũng nói đến các nhà ly khai, trường hợp của Nhóm 21 Nhân sĩ Hà Nội, trong có cựu Đại tá Phạm Quế Dương và những nhà ly khai sử dụng Internet. Tất cả các trường hợp này cho thấy hiện trạng Việt Nam vô cùng nghiêm trọng. Quyết nghị cũng không quên nhấn mạnh ánh lửa vừa lóe lên qua cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang. Biến cố mới này rất quan trọng, khi mà Thủ tướng không gọi vị lãnh đạo Phật giáo bằng "Đồng chí" mà là "Hòa thượng", chuyện này các nhà lãnh đạo ở Hà Nội không quen lắm đâu. Thật là một dấu hiệu có ý nghĩa. Một dấu hiệu ban đầu mà ta phải vô cùng cảnh giác đối với những tình trạng đem ra tố cáo, và phải quan sát hằng ngày những gì xẩy ra sau đó. Cảnh giác là thái độ mà Quốc hội Âu châu hành xử trong khi đối thoại với chính quyền Việt Nam.
Đặc biệt trên tình trạng tôn giáo, cuộc hẹn của chúng ta rất ngắn hạn, bởi vì mồng 1 tháng 6 lệnh quản chế hành chính Hòa thượng Thích Quảng Độ chấm dứt, theo lẽ đương nhiên Hòa thượng phải được trả tự do, Hòa thượng phải lấy lại đủ các quyền ngôn luận, sinh hoạt, thuyết pháp đạo của ngài. Chính đó sẽ là tín hiệu đầu tiên.
Tại phiên khoáng đại thảo luận việc thông qua Quyết nghị ở Quốc hội Âu châu, trong bài phát biểàu tôi ngỏ lời cám ơn ông Ủy viên Ngoại vụ Chris Patten. Vì tôi nghĩ ông ấy đã đóng vai trò quyết định. Còn cả công trình vận động của Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam và Cơ sở Dân chủ Quê Mẹ qua Chủ tịch Võ Văn Ái và Phó chủ tịch Penelope Faulkner, đã suốt 30 năm qua, ngày lại ngày không ngừng cung cấp thông tin cho chúng tôi, còn biết bao người trong và ngoài nước không ngừng đấu tranh cho tự do tôn giáo, cho các quyền tự do căn bản cho đất nước Việt Nam. Và còn có vai trò - minh chứng khả năng thực hiện một cách hữu hiệu mọi việc - đó là vai trò của Ủy viên Ngoại vụ Chris Patten và các vị Đại diện Ủy hội Âu châu ở Việt Nam, cũng như một số các vị Đại sứ Châu Âu và Hoa Kỳ có mặt tại Hà Nội. Chính họ đã giúp đỡ, đã thúc đẩy cho cuộc đối thoại vừa qua hình thành giữa Nhà cầm quyền và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Vậy thì, Quyết nghị này cũng là một cung cách nhấn mạnh đến niềm hy vọng mà Nhà cầm quyền Việt Nam vừa khêu gợi trong quần chúng Việt Nam cũng như trong lòng những người yêu mến Việt Nam. Mọi người đều trông chờ sau ánh lửa vừa lóe lên đó, sẽ còn những cử chỉ cụ thể gì diễn ra hay không.
Ỷ Lan : Cám ơn Dân biểu Olivier Dupuis.
Hai Dân biểu Paulo Casaca và Olivier Dupuis nói về Quyết nghị của Quốc hội Âu châu tố cáo Việt Nam vi phạm tự do ngôn luận và tự do tôn giáo.
Lời giới thiệu : Ngày 15.5 vừa qua Quốc hội Âu châu đã ra Quyết nghị tố cáo Nhà cầm quyền Hà Nội vi phạm tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, cũng như yêu sách trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị. Nhân dịp này nhà văn, nhà báo Ỷ Lan phỏng vấn hai Dân biểu Quốc hội Âu châu, là ông Paulo Casaca thuộïc Đảng Xã hội và ông Olivier Dupuis thuộc Đảng Cấp tiến Liên quốc Hợp đoàn. Bài phỏng vấn này đã được Đài Á châu Tự do phát về Việt Nam qua 2 chương trình 21 giờ tối 19.5 và 6 giờ 30 sáng 20.5.2003. Xin ghi lại dưới đây cuộc phỏng vấn ấy. Ngoài ra cũng loan tải bài viết của bình luận gia Trần Phổ Minh về "Cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang sẽ đem lại gì mới mẻ trong tiến trình Dân chủ hóa Việt Nam".
PTTPGQT
Vào chiều ngày 15.5 vừa qua, sau một cuộc bàn thảo sôi nổi và hào hứng, Quốc hội Âu châu đã đồng thanh thông qua Quyết Nghị tố cáo Nhà cầm quyền Hà Nội đàn áp tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do báo chí, và yêu sách trả tự do cho tất cả các tù nhân vì chính kiến, đặc biệt trả tự do cho Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, Hòa thượng Thích Quảng Độ, Linh mục Nguyễn Văn Lý, và phục hồi quyền sinh hoạt cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cùng các Giáo hội chưa được công nhận.
Bản Quyết Nghị đã được các chính đảng lớn hậu thuẫn và ký tên đệ trình. Đó là các Đảng Bình dân Âu châu và Dân chủ Âu châu, Đảng Xã hội Âu châu, Đảng Tự do, Dân chủ và Cải cách Âu châu, Đảng Xanh và Liên minh Tự do Âu châu, Liên đoàn Tả phái Thống nhất (trong số có Đảng Cộng sản) và Tả phái Xanh Bắc Âu, Đảng Âu châu Dân chủ và Tương dị. Hầu như đa số tuyệt đối trên sáu trăm dân biểu thông qua, ngoại trừ 4 phiếu chống.
Qua Quyết Nghị này, Quốc hội Âu châu đặc biệt lưu tâm đến các nhà tôn giáo ly khai nổi danh như Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, bị quản chế từ 21 năm qua, Hòa thượng Thích Quảng Độ, vị lãnh đạo cao cấp thứ hai của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, bị "quản chế hành chính" hai năm vừa qua vì tung Lời Kêu gọi cho Dân chủ Việt Nam, Linh mục Nguyễn Văn Lý bị kết án 15 năm tù, cũng như giới người Thượng theo Thiên chúa giáo ở Tây nguyên.
Quốc hội Âu châu cũng quan tâm đến sự kiện đổi trắng thay đen của Nhà cầm quyền Việt Nam, một mặt đàn áp quy mô các tự do ngôn luận, qua cuộc bắt bớ các ông Phạm Quế Dương và Trần Khuê cuối năm 2002 và Nguyễn Đan Quế hôm 17.3 năm nay, mặt khác thì phô trương cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang đi chữa bệnh ở Hà Nội. Bản Quyết nghị tấn công vào các cuộc lên án bừa bãi dựa vào cái gọi là "an ninh quốc gia", vào Nghị định 31/CP về "quản chế hành chính", vào Nghị định 18.6 năm ngoái. Nghị định này cấm dân chúng xem các kênh truyền hình ngoại quốc phát qua vệ tinh, hay Dự luật chống biểu tình, với biết bao văn kiện pháp-luật-hóa cuộc đàn áp và những hành xử tùy tiện.
Quyết Nghị của Quốc hội Âu châu được thông qua và công bố hai ngày sau cuộc công bố tại Hoa Thịnh Đốn bản Phúc trình của Ủy hội Hoa Kỳ Bảo vệ Tự do Tôn giáo trên Thế giới hôm 13.5. Phúc trình của Ủy hội Hoa Kỳ xác định "Tình hình tự do tôn giáo vốn đã xấu nay càng tồi tệ hơn" kể từ sau ngày ký kết Thương ước song phương Mỹ Việt. Không những chứng xác bằng tài liệu và dữ kiện về các cuộc đàn áp tôn giáo quy mô tại Việt Nam, Ủy hội Hoa Kỳ còn tích cực đề xuất với Chính phủ Hoa Kỳ áp dụng những biện pháp chế tài.
Trong bối cảnh nào Quốc hội Âu châu ra Quyết nghị tố cáo" Chúng tôi tìm hiểu qua cuộc phỏng vấn hai Dân biểu Paulo Casaca và Olivier Dupuis.
Ỷ Lan : Thưa Dân biểu Paulo Casaca, một Quyết Nghị khẩn cấp vừa được Quốc hội Âu châu thông qua. Nhân danh Đảng Xã hội ông đã hỗ trợ Quyết nghị này. Xin ông cho biết Quyết nghị đã được thông qua như thế nào "
Paulo Casaca : Quyết nghị hầu như được đa số biểu quyết, chỉ có 4 phiếu chống. Tôi không biết các người chống này là ai. Nhưng đa số các nhóm chính trị đều hậu thuẫn Quyết nghị. Chúng tôi đã trọn vẹn lấy chung một lập trường. Chúng tôi, những người theo đảng Xã hội, tham gia hết mình cho cuộc vận động mang lại tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam. Chúng tôi công nhận rằng có vài bước tích cực vừa khởi động gần đây, như cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng và Nhà lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Tuy nhiên, điều này chưa đủ thuyết phục chúng tôi về một tiến trình vững chắc nhằm cải thiện nhân quyền tại Việt Nam. Chúng tôi nghĩ rằng Việt Nam còn phải làm nhiều điều để chứng minh rằng nước này chuyển động theo quá trình cải thiện.
Ỷ Lan : Thưa ông, Quyết nghị nói lên điều gì " Những điểm chính mà Quyết nghị đề cập là gì theo ý ông "
Paulo Casaca: Tôi thấy Quyết nghị này rất hoàn hảo. Một Quyết nghị lớn rộng kêu gọi chính quyền Việt Nam tôn trọng nhân quyền trên một loạt vấn đề. Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc khủng bố các cộng đồng tôn giáo, sự đe dọa cho tự do tôn giáo là những nét tiêu biểu của tình hình Việt Nam, đặc biệt là sự khủng bố đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Giáo hội Tin Lành tại gia, v.v... Chúng tôi cũng nêu bật sự kiện người Thượng theo Thiên chúa giáo bị chính quyền đàn áp, và cảnh ngộ khốn khó của giới nông dân bị cướp đất. Chúng tôi cũng nói lên sự quan tâm đối với giới nhà báo không được tự do hành nghề, không được tự do viết lách, và về cuộc đàn áp những người sử dụng Internet để nói lên quan điểm của họ, và việc cấm dân theo dõi các kênh truyền hình ngoại quốc phát qua vệ tinh. Tất cả các điểm này đúc kết thành Quyết nghị. Chúng tôi đặc biệt yêu cầu Ủy hội Âu châu củng cố điều 1 trong Hiệp ước Hợp tác Kinh tế giữa Liên hiệp Âu châu và Việt Nam về việc tôn trọng các quyền dân sự và chính trị. Chúng tôi thực tình muốn thấy sự tiến bộ trong việc tôn trọng này. Nếu không, thì chúng tôi sẽ đặt vấn đề xét lại Hiệp ước ấy, cũng như xét lại vị trí của Âu châu đối với Việt Nam.
Ỷ Lan : Thưa ông Paulo Casaca, xin được hỏi một câu cuối cùng và câu này hơi có tính cách riêng tư. Ông là người Bồ Đào Nha, cách đây không lâu lắm, vì sự kiện xẩy ra vào năm 1974. Thời đó Bồ Đào Nha còn dưới quyền thống trị của chế độ độc tài. Nhờ cuộc cách mạng bất bạo động, gọi là cuộc Cách mạng Hoa Cẩm chướng, chế độ độc tài bị phá đổ để nền dân chủ đa nguyên ra đời tại Bồ Đào Nha. Từ kinh nghiệm ấy, ông có thể gửi một thông điệp gì cho nhân dân Việt Nam, là khối nhân dân đang ước vọng chuyển hóa ôn hòa từ một chế độ độc đảng sang một thể chế đa nguyên, đa đảng và dân chủ tại Việt Nam "
Paulo Casaca : Đúng quá, chị lấy một ví dụ rất có ý nghĩa. Đây là một kinh nghiệm sống để lại trong tôi ấn tượng sâu đậm. Thời đó tôi còn trẻ, mới có 16 tuổi thôi. Kinh nghiệm này là một minh chứng cho thấy rằng một chế độ độc tài già 48 năm, mà hết 40 năm dưới cùng một chế độ, vẫn có thể bị lật đổ, dù bị thống trị dài lâu như thế, dù trải qua biết bao lần tuyệt vọng. Chúng tôi đã minh chứng rằng, mọi sự đều có thể tác thành, rằng tự do có thể giành lấy bằng con đường bất bạo động. Đây là điều quan trọng. Đương nhiên, chúng tôi được quốc tế hậu thuẫn, điều đó chúng tôi không bao giờ quên. Theo tôi, hậu thuẫn chính trị, hậu thuẫn quốc tế là điều chủ yếu tuyệt đối. Nhưng chính yếu vẫn là ở trong nước, nơi đang phải đối đầu với tình trạng thiếu dân chủ, như ngày nay ở Việt Nam. Nó đòi hỏi rất nhiều kiên trì, rất nhiều dũng lược, nhưng không có gì là không làm được. Không lâu lắm đâu, thời gian sẽ đến và chúng ta chứng kiến một nước Việt Nam tự do và dân chủ. Tôi tuyệt đối tin tưởng điều đó.
Ỷ Lan : Cám ơn Dân biểu Casaca.
Sau đây là cuộc phỏng vấn Dân biểu Olivier Dupuis :
Ỷ Lan : Xin chào Dân biểu Olivier Dupuis và cám ơn ông đã nhận trả lời phỏng vấn của Đài Á châu Tự do. Quốc hội Âu châu đã ra nhiều Quyết nghị về vấn đề Việt Nam, theo ông thì Quyết nghị hôm nay có đặc điểm gì"
Olivier Dupuis : Quyết nghị hôm nay rất... rất... rất... hữu hảo, hơn tất cả các Quyết nghị trước đây về vấn đề Việt Nam. Chính tôi nhấn mạnh điều này trong phiên khoáng đại trước Quốc hội. Bản Quyết nghị khá toàn hảo bởi vì chính xác và tràn đầy dữ kiện. Quyết nghị đưa ra những trường hợp cụ thể, đặc biệt có vấn đề tự do tôn giáo, tình trạng của các Hòa thượng Thích Huyền Quang và Thích Quảng Độ, nhưng cũng nói đến các nhà ly khai, trường hợp của Nhóm 21 Nhân sĩ Hà Nội, trong có cựu Đại tá Phạm Quế Dương và những nhà ly khai sử dụng Internet. Tất cả các trường hợp này cho thấy hiện trạng Việt Nam vô cùng nghiêm trọng. Quyết nghị cũng không quên nhấn mạnh ánh lửa vừa lóe lên qua cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang. Biến cố mới này rất quan trọng, khi mà Thủ tướng không gọi vị lãnh đạo Phật giáo bằng "Đồng chí" mà là "Hòa thượng", chuyện này các nhà lãnh đạo ở Hà Nội không quen lắm đâu. Thật là một dấu hiệu có ý nghĩa. Một dấu hiệu ban đầu mà ta phải vô cùng cảnh giác đối với những tình trạng đem ra tố cáo, và phải quan sát hằng ngày những gì xẩy ra sau đó. Cảnh giác là thái độ mà Quốc hội Âu châu hành xử trong khi đối thoại với chính quyền Việt Nam.
Đặc biệt trên tình trạng tôn giáo, cuộc hẹn của chúng ta rất ngắn hạn, bởi vì mồng 1 tháng 6 lệnh quản chế hành chính Hòa thượng Thích Quảng Độ chấm dứt, theo lẽ đương nhiên Hòa thượng phải được trả tự do, Hòa thượng phải lấy lại đủ các quyền ngôn luận, sinh hoạt, thuyết pháp đạo của ngài. Chính đó sẽ là tín hiệu đầu tiên.
Tại phiên khoáng đại thảo luận việc thông qua Quyết nghị ở Quốc hội Âu châu, trong bài phát biểàu tôi ngỏ lời cám ơn ông Ủy viên Ngoại vụ Chris Patten. Vì tôi nghĩ ông ấy đã đóng vai trò quyết định. Còn cả công trình vận động của Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam và Cơ sở Dân chủ Quê Mẹ qua Chủ tịch Võ Văn Ái và Phó chủ tịch Penelope Faulkner, đã suốt 30 năm qua, ngày lại ngày không ngừng cung cấp thông tin cho chúng tôi, còn biết bao người trong và ngoài nước không ngừng đấu tranh cho tự do tôn giáo, cho các quyền tự do căn bản cho đất nước Việt Nam. Và còn có vai trò - minh chứng khả năng thực hiện một cách hữu hiệu mọi việc - đó là vai trò của Ủy viên Ngoại vụ Chris Patten và các vị Đại diện Ủy hội Âu châu ở Việt Nam, cũng như một số các vị Đại sứ Châu Âu và Hoa Kỳ có mặt tại Hà Nội. Chính họ đã giúp đỡ, đã thúc đẩy cho cuộc đối thoại vừa qua hình thành giữa Nhà cầm quyền và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Vậy thì, Quyết nghị này cũng là một cung cách nhấn mạnh đến niềm hy vọng mà Nhà cầm quyền Việt Nam vừa khêu gợi trong quần chúng Việt Nam cũng như trong lòng những người yêu mến Việt Nam. Mọi người đều trông chờ sau ánh lửa vừa lóe lên đó, sẽ còn những cử chỉ cụ thể gì diễn ra hay không.
Ỷ Lan : Cám ơn Dân biểu Olivier Dupuis.
Gửi ý kiến của bạn
