Bất kể các dấu hiệu kinh tế Mỹ sắp hồi phục, số lượng người thất nghiệp và vô gia cư không giảm đi bao nhiêu. Đó là mặt đau đớn của cái đang xảy ra: jobless recovery, chữ gọi của các kinh tế gia, tức là sự hồi phục kinh tế mà vẫn không tạo nổi ra việc làm. Bất kể Tổng Thống Bush mấy lần cắt giảm thuế, và bất kể Alan Greenspan, Chủ Tịch Quỹ Dự Trữ Liên Bang, ghìm lãi suất ở mức thấp kỷ lục gần nửa thế kỷ. Việc làm đã đội nón đi chơi chỗ khác.
Còn một mặt bi quan khác, theo tờ USA Today hôm 12-8-2003, trong bài viết "Homelessness Grows as More Live Check-to-check" (Vô Gia Cư Đang Tăng Thêm, Trong Khi Thêm Nhiều Người Sống Lây Lất Qua Từng Chi Phiếu Lương), dân Hoa Kỳ đang khai phá sản tới mức kỷ lục và số nợ thẻ tín dụng tăng vọt, và có thêm công nhân Hoa Kỳ bên mép bờ bị tịch thu nhà cửa. Nền kinh tế suy yếu đã đẩy họ tới mép bờ. Với 9 triệu công nhân thất nghiệp trong tháng 7, số người vô gia cư đang tăng thêm với nhiều gia đình tan vỡ vì thất nghiệp.
Theo ký giả Robert Hanashiro của tờ này, có nhiều gia đình một thời làm chủ căn nhà của họ, bây giờ phải dọn vào ở tạm trong các trung tâm cho người vô gia cư. Còn các trung tâm nấu ăn cho người vô gia cư lại thấy thêm hiện tượng mới: nhiều người mặc đồ bộ suit và đeo cà-vạt nghiêm túc đứng xếp hàng chờ lãnh cháo từ thiện buổi trưa, để ấm bụng trước buổi chiều phỏng vấn xin việc. Và không còn chỗ để sống, nhiều người vô gia cư buổi tối nằm co mình trên xe để sáng lại dậy đi làm.
Tình hình này đã thay đổi suy nghĩ của nhiều dân Mỹ.
Cứ nghe như Ralph Plumb, tổng quản trị hội từ thiện Union Rescue Mission tại Los Angeles, giải thích thì, "Vẫn còn có thành kiến cho là dân vô gia cư là dân nghiện ngập... Nhưng thực sự rất nhiều người chỉ đơn giản gặp thảm họa tài chánh. Dân vô gia cư là chúng ta. Họ là người bình thường thôi."
Điều đáng lo là tỉ lệ tăng lại cao kỳ lạ. Nơi đây, chúng ta cứ thử đọc một bản thăm dò năm 2003 trên 25 thành phố lớn do U.S. Conference of Mayors (USCM, Hội Nghị Các Thị Trưởng Hoa Kỳ) thực hiện: Số lượng người xin trợ giúp nơi ở khẩn cấp đã tăng trung bình 19% từ năm 2001 tới 2002, theo tường trình từ 18 thành phố báo cáo có mức tăng - đó là mức tăng cao nhất trong một thập niên.
Theo bản tường trình khác của National Coalition for the Homeless, bi thảm còn là hiện tượng các gia đình có trẻ nhỏ nằm trong khối tăng mau nhất của số dân vô gia cư.
Theo bản tường trình USCM ghi là 41% số người vô gia cư là các gia đình có trẻ nhỏ, tăng từ 34% trong năm 2000. Còn bản tường trình của Urban Institute ghi là có khoảng 23% số dân vô gia cư là trẻ em.
Dưới đây thêm vài con số chóng mặt khác:
-- Tại New York, số lượng các gia đình vô gia cư tăng 40% từ năm 1999 tới năm 2002. Nếu lấy con số này mà đổ tội cho TT Bush thì cũng hơi bất công, vì hiện tượng bể bong bóng cổ phiếu thực sự xảy ra năm 2000, trong khi trước đó một năm, tức năm 1999 dưới thời TT Clinton, đã có dấu tiên báo rồi.
-- Tại Boston, số lượng các gia đình vô gia cư tăng 8.3% để tới 2,328 gia đình năm 2002 so với năm 2001.
-- Có khoảng 3.5 triệu người vô gia cư trong bất kỳ một năm nào đó, theo tường trình của Urban Institute.
-- Người vô gia cư trung bình chịu nạn này khoảng 6 tháng, theo USCM tường trình.
Lý do vì sao dân vô gia cư tăng vọt chỉ trong vài năm gần đây" Mà thực sự, Hội Nghị USCM còn tiên đoán là đa số các thành phố trong bản thăm dò dự đoán là hiện tượng vô gia cư sẽ tăng thêm trong năm tới (tức năm 2004).
Nhiều lý do được nêu ra, nhưng trong đó có tình hình hạn chế 5 năm cho người hưởng tiền trợ cấp xã hội welfare, giá nhà lại tăng vọt làm cho tiền thuê nhà và chung cư đều tăng, và hiện tượng bi thảm rằng sự hồi phục kinh tế Mỹ đang tiến vào chỉ là sự hồi phục mà không có việc làm.
Tỉ lệ thất nghiệp đã tới 6.4% trong tháng 6, mức cao nhất kể từ tháng 4-1994, trước khi lùi về 6.2% trong tháng 7. Và tính trong cả tháng 7 vừa qua, có gần 2 triệu người thất nghiệp mà trước đó họ đang tìm việc suốt trong 27 tuần lễ hay lâu hơn, thế nghĩa là tăng thêm 276,000 người kể từ tháng 1, theo thống kê Bộ Lao Động.
Còn một hiện tượng đau đớn nữa: có việc làm mà lương vẫn không kiếm nổi một chỗ trú thân. Theo bản tường trình USCM, có khoảng 20% dân vô gia cư vẫn đang làm việc.
Trong khi đó, dân Mỹ sống lây lất qua từng chi phiếu lương cũng là một hiện tượng đáng sợ: Gần ¼ dân Mỹ sẽ trả trễ tiền nhà, tiền thuê chung cư hay các hóa đơn khác nếu chi phiếu lương của họ vì lý do nào đó mà tới tay họ trễ nãi. Đây là kết luận của bản tường trình khác của Automatic Data Processing.
Mặt khác, nợ tiêu dùng đang tăng, và ngày càng có thêm các vị chủ nhà phải vay tiền để trả nợ thể tín dụng. Thế cho nên tịch thu nhà tăng vọt. Riêng năm 2002, có tới 1.5 triệu người (cá nhân, không phải công ty) nộp đơn khai phá sản - đó là con số cao kỷ lục, tăng từ mức 289,000 người khai năm 1980, theo tường trình của American Bankruptcy Institute.
TT Bush có thể làm được gì để thúc đẩy kinh tế" Đây chính là câu hỏi mà ai cũng quan tâm, không riêng cho Bạch Oác và dàn cố vấn, mà còn cho cả 9 ứng cử viên Tổng Thống Dân Chủ - và trước nhất vẫn là thắc mắc của những người cha, những người mẹ khi ẳm con mình vào xếp hàng xin cháo buổi chiều ở các trung tâm từ thiện.
Còn một mặt bi quan khác, theo tờ USA Today hôm 12-8-2003, trong bài viết "Homelessness Grows as More Live Check-to-check" (Vô Gia Cư Đang Tăng Thêm, Trong Khi Thêm Nhiều Người Sống Lây Lất Qua Từng Chi Phiếu Lương), dân Hoa Kỳ đang khai phá sản tới mức kỷ lục và số nợ thẻ tín dụng tăng vọt, và có thêm công nhân Hoa Kỳ bên mép bờ bị tịch thu nhà cửa. Nền kinh tế suy yếu đã đẩy họ tới mép bờ. Với 9 triệu công nhân thất nghiệp trong tháng 7, số người vô gia cư đang tăng thêm với nhiều gia đình tan vỡ vì thất nghiệp.
Theo ký giả Robert Hanashiro của tờ này, có nhiều gia đình một thời làm chủ căn nhà của họ, bây giờ phải dọn vào ở tạm trong các trung tâm cho người vô gia cư. Còn các trung tâm nấu ăn cho người vô gia cư lại thấy thêm hiện tượng mới: nhiều người mặc đồ bộ suit và đeo cà-vạt nghiêm túc đứng xếp hàng chờ lãnh cháo từ thiện buổi trưa, để ấm bụng trước buổi chiều phỏng vấn xin việc. Và không còn chỗ để sống, nhiều người vô gia cư buổi tối nằm co mình trên xe để sáng lại dậy đi làm.
Tình hình này đã thay đổi suy nghĩ của nhiều dân Mỹ.
Cứ nghe như Ralph Plumb, tổng quản trị hội từ thiện Union Rescue Mission tại Los Angeles, giải thích thì, "Vẫn còn có thành kiến cho là dân vô gia cư là dân nghiện ngập... Nhưng thực sự rất nhiều người chỉ đơn giản gặp thảm họa tài chánh. Dân vô gia cư là chúng ta. Họ là người bình thường thôi."
Điều đáng lo là tỉ lệ tăng lại cao kỳ lạ. Nơi đây, chúng ta cứ thử đọc một bản thăm dò năm 2003 trên 25 thành phố lớn do U.S. Conference of Mayors (USCM, Hội Nghị Các Thị Trưởng Hoa Kỳ) thực hiện: Số lượng người xin trợ giúp nơi ở khẩn cấp đã tăng trung bình 19% từ năm 2001 tới 2002, theo tường trình từ 18 thành phố báo cáo có mức tăng - đó là mức tăng cao nhất trong một thập niên.
Theo bản tường trình khác của National Coalition for the Homeless, bi thảm còn là hiện tượng các gia đình có trẻ nhỏ nằm trong khối tăng mau nhất của số dân vô gia cư.
Theo bản tường trình USCM ghi là 41% số người vô gia cư là các gia đình có trẻ nhỏ, tăng từ 34% trong năm 2000. Còn bản tường trình của Urban Institute ghi là có khoảng 23% số dân vô gia cư là trẻ em.
Dưới đây thêm vài con số chóng mặt khác:
-- Tại New York, số lượng các gia đình vô gia cư tăng 40% từ năm 1999 tới năm 2002. Nếu lấy con số này mà đổ tội cho TT Bush thì cũng hơi bất công, vì hiện tượng bể bong bóng cổ phiếu thực sự xảy ra năm 2000, trong khi trước đó một năm, tức năm 1999 dưới thời TT Clinton, đã có dấu tiên báo rồi.
-- Tại Boston, số lượng các gia đình vô gia cư tăng 8.3% để tới 2,328 gia đình năm 2002 so với năm 2001.
-- Có khoảng 3.5 triệu người vô gia cư trong bất kỳ một năm nào đó, theo tường trình của Urban Institute.
-- Người vô gia cư trung bình chịu nạn này khoảng 6 tháng, theo USCM tường trình.
Lý do vì sao dân vô gia cư tăng vọt chỉ trong vài năm gần đây" Mà thực sự, Hội Nghị USCM còn tiên đoán là đa số các thành phố trong bản thăm dò dự đoán là hiện tượng vô gia cư sẽ tăng thêm trong năm tới (tức năm 2004).
Nhiều lý do được nêu ra, nhưng trong đó có tình hình hạn chế 5 năm cho người hưởng tiền trợ cấp xã hội welfare, giá nhà lại tăng vọt làm cho tiền thuê nhà và chung cư đều tăng, và hiện tượng bi thảm rằng sự hồi phục kinh tế Mỹ đang tiến vào chỉ là sự hồi phục mà không có việc làm.
Tỉ lệ thất nghiệp đã tới 6.4% trong tháng 6, mức cao nhất kể từ tháng 4-1994, trước khi lùi về 6.2% trong tháng 7. Và tính trong cả tháng 7 vừa qua, có gần 2 triệu người thất nghiệp mà trước đó họ đang tìm việc suốt trong 27 tuần lễ hay lâu hơn, thế nghĩa là tăng thêm 276,000 người kể từ tháng 1, theo thống kê Bộ Lao Động.
Còn một hiện tượng đau đớn nữa: có việc làm mà lương vẫn không kiếm nổi một chỗ trú thân. Theo bản tường trình USCM, có khoảng 20% dân vô gia cư vẫn đang làm việc.
Trong khi đó, dân Mỹ sống lây lất qua từng chi phiếu lương cũng là một hiện tượng đáng sợ: Gần ¼ dân Mỹ sẽ trả trễ tiền nhà, tiền thuê chung cư hay các hóa đơn khác nếu chi phiếu lương của họ vì lý do nào đó mà tới tay họ trễ nãi. Đây là kết luận của bản tường trình khác của Automatic Data Processing.
Mặt khác, nợ tiêu dùng đang tăng, và ngày càng có thêm các vị chủ nhà phải vay tiền để trả nợ thể tín dụng. Thế cho nên tịch thu nhà tăng vọt. Riêng năm 2002, có tới 1.5 triệu người (cá nhân, không phải công ty) nộp đơn khai phá sản - đó là con số cao kỷ lục, tăng từ mức 289,000 người khai năm 1980, theo tường trình của American Bankruptcy Institute.
TT Bush có thể làm được gì để thúc đẩy kinh tế" Đây chính là câu hỏi mà ai cũng quan tâm, không riêng cho Bạch Oác và dàn cố vấn, mà còn cho cả 9 ứng cử viên Tổng Thống Dân Chủ - và trước nhất vẫn là thắc mắc của những người cha, những người mẹ khi ẳm con mình vào xếp hàng xin cháo buổi chiều ở các trung tâm từ thiện.
Gửi ý kiến của bạn
