Lần này là lần chót thật chớ không phải giả. Sau cuộc họp thuợng đỉnh Mỹ-Anh-Tây Ban Nha, Tổng Thống Bush tuyên bố ngày thứ hai 17-3 là thời điểm của sự thật. Sự thật đó cho ai vậy" Cho LHQ và cả thế giới hiểu rằng giai đoạn ngoại giao để giải giới Saddam Hussein sẽ chấm dứt vào lúc hết ngày 17-3. Đó là lúc coi như nỗ lực ngoại giao trút hơi thở chót. Nhưng trước khi chàng thư sinh ngoại giao nho nhã rũ áo ra đi để nhường chỗ cho vị dũng tướng oai phong lẫm liệt, liệu có hy vọng hòa bình nào trong hơi thở chót đó không" Câu trả lời là không. Bởi vì sự thật đó đặc biệt dành cho Saddam: đó là một tối hậu thư chiến tranh.
Từ sáng thứ hai, trụ sở LHQ đã rộn lên khẩn cấp với bầu không khí sặc mùi chiến tranh, vì trước lúc HĐBA vào họp kín để tham khảo, Mỹ, Anh và Tây Ban Nha tuyên bố không cần đưa ra nghị quyết thứ hai để biểu quyết, vì những cuộc vận động giờ chót đã cho thấy rõ nghị quyết không thể thông qua. Điều này có nghĩa là nghị quyết sẽ gặp phải "veto" và cũng không thể hội đủ 9 phiếu thường. Người ta hiểu sự thật là ngoại giao đã thất bại, Mỹ chỉ còn một con đường duy nhất: đánh Iraq. Liền sau đó, những tin tức dồn dập. Mỹ yêu cầu LHQ rút các thanh sát viên ra khỏi Iraq và Tổng thư ký LHQ Kofi Annan đã ra lệnh rút cả các nhân viên khác của LHQ. Ông nói "Chúng tôi đã đi đến cuối đường", nhưng vẫn nói chiến tranh Iraq lúc này là "bất hợp pháp" vì không có lệnh của HĐBA.
Các nước Tây phương và nhiều nước khác đã báo động kiều dân của họ rút khỏi vùng Vịnh. Anh ra lệnh kiều dân "khẩn cấp" rút khỏi Kuwait vì sợ có khủng bố. Nhiều ký giả và đại diện của một số cơ quan thông tấn cũng rút khỏi Iraq. Các nhà ngoại giao Trung Quốc, Đức và Pakistan đã thu dọn hành lý để rời Iraq. Nga gọi kiều dân về nước.
Phe chống chiến tranh tại LHQ đứng đầu là Pháp đã yêu cầu HĐBA mở phiên họp có các Ngoại trưởng vào thứ ba 18-3. Nhưng cuộc họp cũng vô ích vì Mỹ không cần sự ủng hộ của LHQ nữa. Tối thứ hai 17-3, Tổng Thống Bush đọc bài diễn văn quan trọng trước toàn thể quốc dân. Trước đó vài giờ ông đã họp với các nhà lãnh đạo Lập pháp Lưỡng viện. Tổng Thống chính thức ra tối hậu thư cho Saddam Hussein, bắt buộc hắn phải từ bỏ chính quyền và đi lưu vong tại ngoại quốc, hẹn trong hai hay ba ngày nếu không nghe là Mỹ bắt đầu cuộc chiến. Như vậy cả thế giới đều đã thấy việc phải đến đã đến: chiến tranh sẽ xẩy ra. Cho đến ngày tối hậu thư hết hạn, liệu có đột biến nào vào phút chót như một phép lạ để ngăn ngừa chiến tranh không"
Phép lạ đó chỉ có nếu Saddam chịu đầu hàng, nhưng xem ra không có chút hy vọng nào. Hôm chủ nhật Saddam đã ngửi trước thấy mùi tối hậu thư nên tuyên bố với các Tư lệnh quân đội Iraq, nếu bị tấn công "Iraq sẽ đánh ra ngoài biên giới" và và nói "khi kẻ thù mở cuộc chiến đại quy mô, chúng phải thấy rằng cuộc chiến sẽ diễn ra trên trời, trên đất và trên biển ở bất cứ nơi đâu trên thế giới". Trước lời tuyên bố đầy hăm dọa đó, Mỹ đã dự liệu sẽ tăng cấp báo động đề phòng chống khủng bố trên toàn quốc. Saddam đã chia Iraq thành 4 quân khu chiến lược để sẵn sàng ứng chiến sau khi tối hậu thư hết hạn nội trong tuần này. Nhưng về việc đặt ra một thời hạn rõ rệt trong tối hậu thư, một vài giới chức bộ Quốc phòng Mỹ cảnh giác: Hãy đề phòng Saddam bất ngờ tấn công phủ đầu vào các lực lượng Mỹ bố trí quanh Iraq trước khi tối hậu thư hết hạn. Saddam cũng có thủ đoạn tiên hạ thủ vi cường chăng"
Tại Anh, hôm thứ hai Thủ tướng Tony Blair đã mở một phiên họp nội các để thảo luận về cuộc tấn công sắp xẩy ra, một biến cố rất có thể sẽ làm cuộc khủng hoảng chính trị đến sớm hơn với ông. Phần lớn các bộ trưởng trong Nội các Lao động của ông Blair đều chống chiến tranh. Ông Robin Cook, bộ trưởng đặc trách về nghị viện, đã từng là một Ngoại trưởng đầy uy tín, hôm thứ hai đã từ chức. Tuy nhiên một tin từ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sau khi thấy Mỹ sắp hạ tối hậu thư cho Saddam, chính phủ Thổ có thể xét lại và cho phép Mỹ đóng quân ở Thổ. Nếu có chuyện này, quân Mỹ chờ ở ngoài khơi có thể đổ bộ ngay và lập một mặt trận thứ hai ở Bắc Iraq.
Sau khi Tổng Thống Bush ra tối hậu thư cho Iraq, các cuộc biểu tình phản chiến có thể bùng nổ dữ dội trên thế giới, hầu hết dân Tây Âu, Đông Á, Nam Mỹ, Trung Đông đều chống chiến tranh. Nhưng bất chấp chuyện gì xẩy ra, cuộc chiến Iraq chắc vẫn xẩy ra. Riêng ở Mỹ, theo các cuộc thăm dò mới nhất, đa số dân chúng ủng hộ Tổng Thống Bush. Thành công hay thất bại trong vấn đề Iraq sẽ quyết định cho nhiệm kỳ thứ hai của ông trong cuộc bầu cử vào năm tới. Ông tin chắc sẽ thành công nên mới có quyết tâm như vậy.
Trên thị trường tài chính, các nhà đầu tư buông cổ phiếu để ôm lấy những của quý có an toàn tương đối lâu dài như trái phiếu và vàng. Giá dầu thô tăng vọt, khiến người ta lo ngại về ảnh hưởng chiến tranh đối với kinh tế thế giới. Giá trị đồng đô-la lại xuống so với tỷ giá các đồng tiền khác. Nhưng tại Wall Street, sau khi có tin Tổng Thống Bush hạ tối hậu thư, chỉ số chứng khoán đã tăng mạnh. Đó là vì các nhà đầu tư đã hết phân vân về câu hỏi đánh hay không đánh, và nay họ cá cược vào niềm tin chiến tranh sẽ kết thúc mau lẹ để kinh tế phục hồi. Chơi chứng khoán không có nghĩa là đánh bạc. Phải có óc tính toán cho thật giỏi chớ không chỉ trông cậy vào ông thần đỏ đen. Chiến tranh cũng vậy.
Từ sáng thứ hai, trụ sở LHQ đã rộn lên khẩn cấp với bầu không khí sặc mùi chiến tranh, vì trước lúc HĐBA vào họp kín để tham khảo, Mỹ, Anh và Tây Ban Nha tuyên bố không cần đưa ra nghị quyết thứ hai để biểu quyết, vì những cuộc vận động giờ chót đã cho thấy rõ nghị quyết không thể thông qua. Điều này có nghĩa là nghị quyết sẽ gặp phải "veto" và cũng không thể hội đủ 9 phiếu thường. Người ta hiểu sự thật là ngoại giao đã thất bại, Mỹ chỉ còn một con đường duy nhất: đánh Iraq. Liền sau đó, những tin tức dồn dập. Mỹ yêu cầu LHQ rút các thanh sát viên ra khỏi Iraq và Tổng thư ký LHQ Kofi Annan đã ra lệnh rút cả các nhân viên khác của LHQ. Ông nói "Chúng tôi đã đi đến cuối đường", nhưng vẫn nói chiến tranh Iraq lúc này là "bất hợp pháp" vì không có lệnh của HĐBA.
Các nước Tây phương và nhiều nước khác đã báo động kiều dân của họ rút khỏi vùng Vịnh. Anh ra lệnh kiều dân "khẩn cấp" rút khỏi Kuwait vì sợ có khủng bố. Nhiều ký giả và đại diện của một số cơ quan thông tấn cũng rút khỏi Iraq. Các nhà ngoại giao Trung Quốc, Đức và Pakistan đã thu dọn hành lý để rời Iraq. Nga gọi kiều dân về nước.
Phe chống chiến tranh tại LHQ đứng đầu là Pháp đã yêu cầu HĐBA mở phiên họp có các Ngoại trưởng vào thứ ba 18-3. Nhưng cuộc họp cũng vô ích vì Mỹ không cần sự ủng hộ của LHQ nữa. Tối thứ hai 17-3, Tổng Thống Bush đọc bài diễn văn quan trọng trước toàn thể quốc dân. Trước đó vài giờ ông đã họp với các nhà lãnh đạo Lập pháp Lưỡng viện. Tổng Thống chính thức ra tối hậu thư cho Saddam Hussein, bắt buộc hắn phải từ bỏ chính quyền và đi lưu vong tại ngoại quốc, hẹn trong hai hay ba ngày nếu không nghe là Mỹ bắt đầu cuộc chiến. Như vậy cả thế giới đều đã thấy việc phải đến đã đến: chiến tranh sẽ xẩy ra. Cho đến ngày tối hậu thư hết hạn, liệu có đột biến nào vào phút chót như một phép lạ để ngăn ngừa chiến tranh không"
Phép lạ đó chỉ có nếu Saddam chịu đầu hàng, nhưng xem ra không có chút hy vọng nào. Hôm chủ nhật Saddam đã ngửi trước thấy mùi tối hậu thư nên tuyên bố với các Tư lệnh quân đội Iraq, nếu bị tấn công "Iraq sẽ đánh ra ngoài biên giới" và và nói "khi kẻ thù mở cuộc chiến đại quy mô, chúng phải thấy rằng cuộc chiến sẽ diễn ra trên trời, trên đất và trên biển ở bất cứ nơi đâu trên thế giới". Trước lời tuyên bố đầy hăm dọa đó, Mỹ đã dự liệu sẽ tăng cấp báo động đề phòng chống khủng bố trên toàn quốc. Saddam đã chia Iraq thành 4 quân khu chiến lược để sẵn sàng ứng chiến sau khi tối hậu thư hết hạn nội trong tuần này. Nhưng về việc đặt ra một thời hạn rõ rệt trong tối hậu thư, một vài giới chức bộ Quốc phòng Mỹ cảnh giác: Hãy đề phòng Saddam bất ngờ tấn công phủ đầu vào các lực lượng Mỹ bố trí quanh Iraq trước khi tối hậu thư hết hạn. Saddam cũng có thủ đoạn tiên hạ thủ vi cường chăng"
Tại Anh, hôm thứ hai Thủ tướng Tony Blair đã mở một phiên họp nội các để thảo luận về cuộc tấn công sắp xẩy ra, một biến cố rất có thể sẽ làm cuộc khủng hoảng chính trị đến sớm hơn với ông. Phần lớn các bộ trưởng trong Nội các Lao động của ông Blair đều chống chiến tranh. Ông Robin Cook, bộ trưởng đặc trách về nghị viện, đã từng là một Ngoại trưởng đầy uy tín, hôm thứ hai đã từ chức. Tuy nhiên một tin từ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sau khi thấy Mỹ sắp hạ tối hậu thư cho Saddam, chính phủ Thổ có thể xét lại và cho phép Mỹ đóng quân ở Thổ. Nếu có chuyện này, quân Mỹ chờ ở ngoài khơi có thể đổ bộ ngay và lập một mặt trận thứ hai ở Bắc Iraq.
Sau khi Tổng Thống Bush ra tối hậu thư cho Iraq, các cuộc biểu tình phản chiến có thể bùng nổ dữ dội trên thế giới, hầu hết dân Tây Âu, Đông Á, Nam Mỹ, Trung Đông đều chống chiến tranh. Nhưng bất chấp chuyện gì xẩy ra, cuộc chiến Iraq chắc vẫn xẩy ra. Riêng ở Mỹ, theo các cuộc thăm dò mới nhất, đa số dân chúng ủng hộ Tổng Thống Bush. Thành công hay thất bại trong vấn đề Iraq sẽ quyết định cho nhiệm kỳ thứ hai của ông trong cuộc bầu cử vào năm tới. Ông tin chắc sẽ thành công nên mới có quyết tâm như vậy.
Trên thị trường tài chính, các nhà đầu tư buông cổ phiếu để ôm lấy những của quý có an toàn tương đối lâu dài như trái phiếu và vàng. Giá dầu thô tăng vọt, khiến người ta lo ngại về ảnh hưởng chiến tranh đối với kinh tế thế giới. Giá trị đồng đô-la lại xuống so với tỷ giá các đồng tiền khác. Nhưng tại Wall Street, sau khi có tin Tổng Thống Bush hạ tối hậu thư, chỉ số chứng khoán đã tăng mạnh. Đó là vì các nhà đầu tư đã hết phân vân về câu hỏi đánh hay không đánh, và nay họ cá cược vào niềm tin chiến tranh sẽ kết thúc mau lẹ để kinh tế phục hồi. Chơi chứng khoán không có nghĩa là đánh bạc. Phải có óc tính toán cho thật giỏi chớ không chỉ trông cậy vào ông thần đỏ đen. Chiến tranh cũng vậy.
Gửi ý kiến của bạn
