Hôm nay,  

Đường Lên Đỉnh Trời

03/03/200700:00:00(Xem: 8629)

Đường Lên Đỉnh Trời

Ghi nhanh về một chuyến đi nghe đức Đạt Lai Lat Ma...

Ngày "nguyên tiêu" của ta (đúng hơn, của Tầu), rầm tháng Giêng Âm lịch là một ngày "lễ trọng" của Phật giáo Tây Tạng, gọi là Moon Lam. Hàng năm, đức Đạt Lai Lat Ma chủ trì khóa lễ đầu Xuân và thuyết giảng trong hai tuần liền. So với lịch Tây năm nay là từ mùng ba đến 16 tháng Ba.

Một mùa Moon Lam đáng nhớ trong lịch sử  Tây Tạng là vào đầu năm Hợi 1959, khi Trung Cộng xua quân vào Lahsa và ngày 17 tháng Ba năm đó, đức Đạt Lai Lạt Ma đã phải rời thủ đô Lahsa khởi sự cuộc sống lưu vong. Những chi tiết này, Xuân Việt Báo Đinh Hợi đã có kể lại. Năm nay, người viết đã cùng một số Phật tử tại Hoa Kỳ (và nhiều nơi khác) qua dự lễ Moon Lam và khoá thuyết pháp của đức Đạt Lai Lạt Ma tại thủ đô lưu vong của dân Tây Tạng, trên đỉnh Dharamsala của tiểu bang Himachal Pradesh của xứ Ấn Độ.

Từ Hoa Kỳ qua An Độ, đến thủ đô Dehli của xứ An, người ta đã lạc vào sự lầm than bất ngờ như lãnh một quả đấm vào ngực. Một cường quốc một tỷ mốt dân và bom hạch tâm thật ra là một nước nghèo chưa phát triển dù đã khởi sự cải cách từ 15 năm trước.

Hình ảnh siêu kỹ thuật và hiện đại của Mumbay (Bombay cũ) là chuyện xa vời. An Độ có những chuyên gia thượng thặng và công chức cao cấp của quốc tế, nhưng họ là người của quốc tế và có lẽ hướng ra ngoài. Bên trong, xứ này vẫn hồn nhiên chạm mặt với sự khốn cùng, và coi chuyện ấy là thường.

Rời Dehli bằng xe buýt, người ta phải mất nguyên một ngày di chuyển, khái niệm không gian là mấy trăm cây số thật ra không đáng kể bằng thời gian, vì di chuyển trên quốc lộ mà chỉ như liên tỉnh lộ của nhiều nước.

Nhưng càng tới Dharamsala người ta càng thấy lạnh, vì cao độ và ở vùng cực Bắc của xứ An. Và lại càng thấy sạch hơn nhờ không khí trong lành và con người cũng có kỷ cương hơn. Dân Sigh sống khá đông và rất tự trọng. Từ mờ sáng rời Dehli đêm khuya người ta mới tới Dharamsala và khu vực có cái tên hành chánh là Mcleod Ganj mà dân Tây Tạng lưu vong gọi là Little Lhasa.

Sáng sớm hôm sau mặt trời mọc trên một hòn ngọc xanh. Đó là cảm nghĩ của người viết khi bước xuống đường. Lúc đó là sáu ruỡi sáng và tiếng niệm Phật của các nhà sư đã vang trên đồi núi xanh. Nghe rõ nhất là tiếng xướng kinh của chính đức Đạt Lai Lạt Ma. Giọng xướng trầm trầm và uy nghiiệm ấy thì không lầm được.

Những người Phật tử Việt Nam từ California qua Dhrarasala được chính Hoà thượng Geshela hương dẫn. Năm nay, thầy đã trên 84 mà vẫn di chuyển và sinh hoạt cùng các Phật tử trong suốt chuyến đi. Hình ảnh đáng nhớ là tại Phi trường LAX, thầy ngồi đợi máy bay mà vẫn định thần niệm chú. Cho mọi việc đều được tốt đẹp.

Cũng nhờ đi cùng một nhân vật như vậy, người viết mới được thăm viếng một trung tâm Phật giáo Tây Tạng tại Dehli do chính Geshela góp phần xây cất từ tám năm nay. Trung tâm vẫn chưa chính thức khai trương, nhưng đã cho thấy một nền nếp - và sự sạch sẽ - khác hẳn thành phố Dehli!

Và tại Trung tâm này, các Phật tử mới được diện kiến hai nhân vật hầu như là thần thoại của Phật giáo Tây Tạng. Đại sư Lati Rinpoche, thày dạy và cố vấn về lý luận của đức Đạt Lai Lạt Ma. Và một nhà sư trẻ, được tin là hậu thân của Zong Rinpoche, thày dạy của Đaị sư Geshela thời xưa, khi còn ở tại Lahsa của Tây Tạng.

Một đạo sư của vị Đại sư Geshela tại Long Beach nay tái sinh làm một vị tăng Tây Tạng, mà "thực chất" là một vị Rinpoche, một vị hoá thân. Bên cạnh là Lati Rinpoche già lão mà vẫn sáng suốt, bình thản. Ngài được chính đức Đạt Lai Lạt Ma yêu cầu hướng dẫn cho một vị sư trẻ gốc Việt Nam là Kusho, mà nhiều người cũng tin là một vị đại sư đắc đạo tái sinh, dù chưa được ai công khai nói ra.

Khi bước vào thế giới ấy, người ta phải có những suy tư rất lạ.

Bầu cử tại Punjab, lạm phát tại An Độ, ngân sách 2008 của Mumbay và thế giới Tây Tạng đã hòa nhập trong những ngày đầu cùa một chuyến đi....

Và điều kiện tường thuật không dễ! Hi-tech An Độ và Thần thông Tây Tạng là những gì đó tưởng như không thể hoà nhập.

Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.