- Hôm Thứ Hai 19-2-2007 là một ngày đặc biệt của dân tộc Trung Quốc. Đúng 10 năm trứơc, lãnh tụ Đặng Tiểu Bình từ trần lúc 92 tuổi, và để lại một di sản khổng lồ và độc đáo, cũng nhờ một cách suy nghĩ thực dụng với câu nói bất hủ, “Mèo trắng hay mèo đen gì cũng được; miễn bắt được chuột là mèo tốt.” Và từ đó, các bước tiến đổi mới đã làm đất nứơc Trung Quốc giàu mạnh tăng vọt, một bước đi mà sau này Đảng CS Việt Nam đã đi theo.
Đặng Tiểu Bình đã có công xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy kinh tế TQ tăng tốc, nhưng cũng đẩy ra thêm hố sâu giaù nghèo giai cấp, và tạo một vùng địa lý phía Đông bên bờ Thái Bình Dương thịnh vượng và miền nội địa phía Tây nghèo thêm -- cùng với các bất ổn xã hội, với tham nhũng đầy khắp, và với các chính sách và mưu mô cướp đất nông dân.
Đặng là người có ơn với những thế hệ sau, và được các thế hệ sau bổ túc bằng các chính sách đổi mới sau nữa. Đặng Tiểu Bình là người chỉ huy các cuộc đổi mới từ cuối thập niên 1970s cho tới khi từ trần, và người kế nhiệm ông là Giang Trạch Dân đã đi xa thêm bằng cách mở rộng cửa, chấp nhận cho mời doanh gia tư bản gia nhập Đảng CS Trung Quốc, nơi trước đó chỉ đề cao công nhân vô sản và nông dân bần cố.
Rồi tới thế hệ sau họ Giang lại là người điều chỉnh những vấn đề do họ Đặng đưa tới: Hồ Cẩm Đào lên thay họ Giang, và đề ra chính sách “xã hội hòa hài” để giảm bớt các hố sâu giàu nghèo, và xoa dịu lòng dân bất mãn trứơc hiện tượng tham nhũng và lộng quyền bất trị ở địa phương.
Riêng đối với lịch sử Trung Quóc, Đặng Tiểu Bình là người chịu trách nhiệm về cuộc đàn áp phong trào dân chủ Thiên An Môn tháng 6-1989, khi sinh viên tổ chức các cuộc biểu tình ở quảng trường này, giữa thủ đô Bắc Kinh để đòi hỏi dân chủ. Chiến binh đi kèm xe tăng đã bắn vào đám đông những ngừơi biểu tình. Nhiều ngàn người đã chết. Cả thế giới xúc động. Bản tin Reuters hôm Thứ Hai ghi lại lời của họ Đặng được đưa thành khẩu hiệu trên các tấm biển lớn ở các thành phố Trung Quốc, “Đời người trăm năm, một lòng không đổi, trung thành với đảng.”
Báo Washington Post hôm chủ nhật 18-2-2007 qua bài viết của Maureen Fan cho thấy giai cấp giàu có tại Trung Quốc sống cực kỳ xa hoa so với người dân bình thường, kể cả với đời sống người dân các nước Âu-Mỹ.
Như trường hợp bà Shi Xiaoyan, người mới vài năm trứơc đã bán đi 17 trong 20 chiếc xe hơi của bà. Như thế, bà chỉ giữ lại toàn các hiệu xe Porsches thôi. Bà Xiaoyan cũng lấy tên là Celia, là sáng lập viên và là tổng quản trị hệ thống tiệm bán vật dụng bàn ghế đồ gỗ nôị thất tại tiểu bang Illinois, nhưng bản doanh ở Bắc Kinh. Bà là người phụ nữ giàu thứ 21 của Trung Quốc. Có tài sản chung với chồng bà là Ye Mingqin, 125 triệu đô la.
Con trai bà là Jason, 11 tuổi. Hồi 3 năm trứơc, ngaỳ sinh nhật thứ 8 của cậu, cậu được tặng chiếc Subaru Impreza, và chiếc xe hơi này được sửa lại đặc biệt để cậu công tử này lái ở sân đua xe của cha cậu.
Nhiều năm trứơc, một số lý thuyết gia Hoa Kỳ tin rằng nền kinh tế thị trường càng phát triển, thì giai cấp trung lưu càng lan rộng, và ý thức dân chủ chính trị càng trở thành một nhu cầu bất khả đaỏ ngược. Điều đó, lúc đó, có vẻ như đúng khi người ta nhìn thấy Phong Trào Dân Chủ Thiên An Môn, khi hàng chục ngàn sinh viên ra quảng trường này ngaỳ đêm kêu gọi nhà nứơc cho thêm các quyền tự do và dân chủ, bên cạnh đòi hỏi trừng phạt cán bộ tham nhũng. Từ sau cuộc đàn áp 1989, nhiều người vẫn còn tin như thế.
Năm 1992, Đặng Tiểu Bình làm một chuyến đi lịch sử về hướng Nam, chuyến đi sau này trở thành đề tài cho hàng trăm bài báo và ít nhất 20 cuốn sách. Dù lúc đó đã 88 tuổi và bệnh hoạn, và có lúc yếu tới nổi nhiều lời tuyên bố phải nhờ con gái nói giùm, họ Đặng đưa ra một nhóm chính sách đổi mới kinh tế -- đơn giản là, cho phép một số người làm giàu và sẽ từ từ cho phép những người khác tiếp theo. Khẩu hiệu lúc đó là, “Hãy Để Vài Người Làm Giàu Trước” (Let Some People Get Rich First)..
Khẩu hiệu này lại bị mấy anh Âu-Mỹ dịch sai thành khẩu hiệu mà sau này được quen dùng, “Làm Giàu Là Vinh Quang” (To Get Rich is Glorious).
Bây giờ thì giai cấp trung lưu đã hình thành và lan rộng, nhưng Đảng CSTQ vẫn độc tài toàn trị, và chế độ như dường không suy xuyển gì. Tại lục địa, khoảng 175 triệu người, tức 13.5%, đã trở thành giai cấp trung lưu, theo phân biệt của các hoc5 giả TQ, với thu nhập 30,000 Mỹ Kim/năm. Đó là phúc trình của cơ quan China Association of Branding Strategy.
Theo Lu Xeyi, giaó sư Viện Khoa Học Xã Hội Trung Quốc, thì thành phần này trong vòng 10 năm sẽ tăng tới gần 260 triệu người, tức 20% dân số.
Hiện thời, đã có khoảng 320,000 tới 500,000 người báo cáo mực lương - khoảng 60,000 Mỹ Kim/năm -- nghĩa là thành phần trên trung lưu. Và vì dân Trung Quốc ưa giấu giếm tài sản thực, người ta ti là số người giàu thực tế đông hơn nhiều.
Vậy thì tại sao họ chưa đòi dân chủ tự do"
Trên lý thuyết, thành phần doanh nghiệp tăng, thì hầu hết sẽ hưởng lợi nhờ chính quyền trong sạch và nhờ sổ sách phân minh, như thế sẽ thành áp lực để đổi mới thêm.
Nhưng lại khó cho họ trở thành áp lực chính trị, nếu họ thành công là nhờ các cán bộ tham nhũng. Nhiều doanh gia nhờ vi phạm luật pháp mới giaù nhanh được. Đó là điều mà Chan Kin Man, giaó sư Đại Học Hồng Kông, gọi là “tội nguyên thủy.” Một số doanh gia đã phải hối lộ cán bộ mới có thể vay tiền kinh doanh, đầu tư. Trong vài trường hợp, “tội nguyên thủy” còn trầm trọng hơn -- thí dụ, một doanh gia ngành xây cất âm mưu với cán bộ để chiếm đất, lấy nhà của dân nghèo. Hay như tổng quản trị một công ty mễ cốc và lương thực đã gian lận khách hàng với thức ăn gia súc kém phẩm để có thể đưa công ty cất cánh.
GS Chan nói, “Họ thấy bất an, vì họ có tội nguyên thủy. Họ muốn vạch lằn ranh, để tha hết tội quá khứ. Họ hiểu họ sẽ trả giá đắt nếu đòi thay đổi chính trị.”
Khó mà tách rời thịnh vượng với chính trị ở Trung Quốc. Bản phúc trình mới đây của báo Sing Tao Daily, trụ sở ở Hồng kông, nói là bản nghiên cứu của Hội Đồng Nhà Nứơc TQ, Viện Khoa Học Xã Hội và từ văn phòng nghiên cứu của Trường Đảng Trung ương cho thấy 90% tỉ phú tiền nhân dân tệ (có hơn 128.2 triệu Mỹ Kim) là con của các cán bộ cao cấp. Họ không thể làm giàu nếu không có guanxi (quan hệ). Cac1 cán bộ cao cấp giàu, con của họ du học ngoại quốc, và họ đia mua sắm thường xuyên ở Hồng Kông hay sởhữu các nhà đất đắt giá. Do vậy, họ càng giàu, càng cần ổn định chính trị. Dân chủ tự do là chuyện của thế hệ khác, hay của xã hội khác.
Bây giờ là câu hỏi riêng cho dân Việt chúng ta: Việt Nam rồi có như tình hình này của Trung Quốc không"
Gửi ý kiến của bạn
